Abstract
The author's aim is to reconstruct the chronology of Bruno of Querfurt's missionary expeditions and to assess their religious and political significance. Particular attention is paid to his travels to the Kingdom of Hungary, Poland, Kievan Rus' and the nomadic Pechenegs, as well as to the role of his contacts with rulers – King Stephen I, Bolesław Chrobry and Vladimir the Great. The analysis is based on narrative sources, especially Bruno's own writings, as well as hagiographic and chronicle texts written in Hungary, Poland and Rus. The author applied source criticism, comparing different writing traditions and pointing out the difficulties associated with unclear chronology and the bias of the accounts. The main findings include confirmation of Bruno's three visits to Poland (1005–1006, 1007, 1008–1009), correction of the dates of his mission in Hungary, and proof that the expedition to the Pechenegs began from Polish territory, not Hungary. The author emphasises that Bruno's activities were strictly missionary in nature and did not serve political purposes, although they were sometimes linked to the international context. The conclusions point to Bruno's importance as a witness and participant in the Christianisation of the European borderlands, whose literary legacy and missionary activities document the religious and cultural changes of the era.
References
Angenendt A., Kaiserherrschaft und Königstaufe. Kaiser, Könige und Papste als geistliche Patrone in der abendländischen Missionsgeschichte, Berlin 1984. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110858570
Epistola Brunonis ad Henricum regem [w:] „Monumenta Poloniae Historica. Series Nova”, t. 4, fasc. 3, s. 105–108.
Fried J., Oton III i Bolesław Chrobry, Warszawa 2000.
Görich K., Otto III. Romanus, Saxonicus et Italicus. Kaiserliche Rompolitik und sächsische Historiographie, Sigmaringen 1993.
Győrffy G., Kontakty Polski i Węgier w dobie tworzenia się obu państw, „Kwartalnik Historyczny” 1988, t. 95, nr 4, s. 5–15.
Győrffy G., Krónikánik és a Magyar őstörtenet, Budapest 1948.
Győrffy G., Święty Stefan I król Węgier i jego dzieło, Warszawa 2003.
Karwasińska J., Świadek czasów Chrobrego. Brunon z Querfurtu [w:] Polska w świecie. Szkice z dziejów kultury polskiej, red. J. Dowiat, Warszawa 1972, s. 91–105.
Karpow A., Władimir Swjatoj, Moskwa 1997.
Klapuch G., Wpływ Polski na chrystianizację Skandynawii, „Studia Theologica Varsoviensia” 1966, t. 4, nr 2, s. 139–145.
Kłoczkowski J., Wspólnoty chrześcijańskie, Kraków 1964.
Koczy L., Misja Brunona wśród Suigiów, „Roczniki Missiologiczne” 1932/1933, t. 4–5, s. 82–98.
Kristo G., Les relations des Hongrois et des Polonais aux X–XII siècles d’apres les sources, „Quaestiones Medii Aevi Novae” 2002, t. 7, s. 127–137.
Kumor B., Problem jedności Kościoła na Rusi z Kościołem katolickim do końca XII w. [w:] Chrystus zwyciężył. Wokół chrztu Rusi Kijowskiej, red. J.S. Gajek, W. Hryniewicz, Warszawa 1989, s. 45–53.
Legenda s. Stephani regis maior et minor, atque Legenda ab Hartvico episcopi conscripta, red. E. Bartoniek [w:] Scriptores Rerum Hungaricarum, tempore ducum regumque stirpis Arpadianae gestarum, t. II, red. E. Szentpétery, Budapestini 1938, s. 377–400.
Michałowska T., Średniowiecze, Warszawa 1995.
Nesmy C.J., Saint Benoit et la vie monastique, Paris 1959.
Pianowski Z., Proksa M., Przedromańskie palatium i rotunda na wzgórzu Zamkowym w Przemyślu, Przemyśl 2003.
Polak W., Gesta Gallowe a kultura oralna [w:] Tekst źródła. Krytyka. Interpretacja, red. B. Trelińska, Warszawa 2005, s. 65–76.
Poppe A., Wokół chrztu Rusi [w:] Narodziny średniowiecznej Europy, red. H. Samsonowicz, Warszawa 1999, s. 212–230.
Rapov O.M., Russkaja cerkow w IX–pierwoj treti XII ww. Priujatie christianstwa, Moskwa 1988.
Rutkowska-Płachcińska A., Pasje świętych Wojciecha i Brunona z tzw. Kodeksu z Tegernsee, „Studia Źródłoznawcze” 2002, t. 40, s. 27–34.
Sczaniecki P., Święty Benedykt, Poznań 1983.
Strzelczyk J., Diabeł Swarożyc czy św. Maurycy? Bruno z Kwerfurtu – apostoł ludów wschodnich [w:] idem, Apostołowie Europy, Warszawa 1997, s. 210–229.
Szymański J., Bruno-Bonifacy [w:] Hagiografia polska. Słownik biobibliograficzny, red. R. Gustaw, t. I, Poznań 1971, s. 219–222.
Tryjarski E., Pieczyngowie [w:] Dąbrowski K., Nagrodzka-Majchrzyk T., Tryjarski E., Hunowie europejscy, Protobułgarzy, Chazarowie, Pieczyngowie, Wrocław 1975, s. 566–593.
Tyszkiewicz J., Bruno of Querfurt and the Resolutions of the Gniezno Convention of 1000. Facts and Problems, „Questions Medii Aevi Novae” 2000, t. 5, s. 189–208.
Tyszkiewicz J., Brunon z Querfurtu i jego misje, „Fasciculi Historici Novi” 1998, t. II, s. 40–45.
Tyszkiewicz J., Brunon z Querfurtu na Rusi [w:] E scientia et amicitia. Studia poświęcone prof. E. Potkowskiemu, red. M. Drzewiecki, Warszawa-Pułtusk 1999, s. 219–227.
Tyszkiewicz J., Historyczne momenty kształtowania granic Polski przez pierwszych Piastów do 1000 roku [w:] idem, Geografia historyczna Polski w średniowieczu. Zbiór studiów, Warszawa 2003, s. 22–43.
Tyszkiewicz J., Misja z Polski w stepach u Pieczyngów. Kościół i państwo w czasach Bolesława Chrobrego, „Rocznik Tatarów Polskich” 1997, t. IV, s. 45–58.
Voigt H.G., Zakrzewski S., Meysztowicz W., Karwasińska J., Wstęp [w:] Vita Quinque Fratrum Eremitarum [auctore] Brunone Querfurtensi, „Monumenta Poloniae Historica. Series Nova”, t. 4, fasc. 3, Warszawa 1973, s. 9–21.
Weiss A., Biskupstwa bezpośrednio zależne od Stolicy Apostolskiej w średniowiecznej Europie, Lublin 1992.
Wojciechowski Z., Szkice historyczne XI wieku, Warszawa 1970.
Zakrzewski S., Bolesław Chrobry Wielki, Lwów 1925.
License
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 2009
OPEN ACCESS