Słowa kluczowe
Rășinari
Sibiu
18th century
Ius Valachicum
Transmissionales
Jak cytować
Abstrakt
Through this article, I aim to bring to the attention of those interested an intriguing and significant document, both for the local history of the commune of Rășinari (in Sibiu County, Romania) and for the broader history of Transylvania in the 18th century. Entitled Transmissionales in causa possessionis Resinar contra Liberam Regiamque Civitatem Cibiniensem, this unpublished volume of 1,318 pages comprises the documents related to the lawsuit filed by the Romanians (Vlachs) of the village of Rășinari against the Magistrate (Council) of the city of Sibiu, a legal dispute that took place between 1735 and 1784. The reasons behind this lawsuit, initiated by the people of Rășinari, were the repeated violations of their ancient rights by the Saxon mayors of Sibiu and the abuses committed by them. The records of this lengthy trial, which ultimately concluded in favor of the inhabitants of Rășinari, reveal valuable information regarding, among other things, the customary law of the Romanians (Ius Valachicum) living in Rășinari and in other neighboring localities throughout the 18th century.
Bibliografia
Archiva Protopopiei Neunite a Făgărașului și din alte locuri, București 1906.
Bartal A., Glossarium Mediae et Infimae Latinitatis Regni Hungariae. Jussu et Auxiliis Academiae Litterarum Hungariae. Budapestini, Sumptibus Societatis Franklinae, MCMI.
Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas. Zabanius Johann, https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1884 [accessed: 11.07.2025].
Cosma E., Din practicile juridice de la Rășinari: „Jus Valachicum” în două ascultări de martori (1738 și 1776–1777) [in:] Patrimoniul istorico-juridic românesc din Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște), Cluj-Napoca–Gatineau 2020, p. 485–494 [From the legal practices of Rășinari: „Jus Valachicum" in two witness hearings (1738 and 1776–1777) [in:] Romanian historical juridical heritage from Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște)].
Cosma E., Istoricul unei controverse. Cartea Ocolniță din Rășinari (1488) și extrasul actului de danie (1488), originale pierdute și copii târzii sau falsuri de secol XVIII? [in:] Patrimoniul istorico-juridic românesc din Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște), ed. E. Cosma, Cluj-Napoca–Gatineau 2020, p. 249–268 [The history of a controversy. Cartea Ocolniță from Rășinari (1488) and the extract of the Deed of Donation (1383), lost originals and late copies, or false documents of the 18th century? [in:] Romanian historical juridical heritage from Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște)].
Cosma E., Procesele în cauza Posesiunii satului Rășinari contra magistrului orașului Sibiu (1735–1784), „Anuarul Institutului de Istorie George Barițiu din Cluj-Napoca” 2020, vol. 59, no. 1, p. 241–253.
Deutsche Biographie. Sachs von Harteneck, https://www.deutsche-biographie.de/sfz64594.html# adbcontent [accessed: 11.07.2025].
Doboși Al., Datul oilor (Quinquagesima ovium). Un capitol din istoria economică a românilor din Transilvania, vol. 28, București 1937.
Documente privitoare la Istoria Românilor, vol. 2, part 4 (1531–1552), Bucuresci 1894.
Glosar de termeni și expresii din documentele latine privind Istoria Medie a României, București 1965.
Iorga N., Scrisori și inscripții ardelene și maramureșene. I. Scrisori din Archiva grecilor Sibiului, din
Kuruc rising, https://www.britannica.com/topic/Kuruc-rising [accessed: 19.03.2025].
Monumenta Comitialia Regni Transylvaniae, ed. Szilágyi Sándor, vol. 1 (1540–1556), Budapest 1876.
Onilov T., Documente din Rășinari. Copiile româno-chirilice de secol XVIII ale Cărții Ocolniță (1488) și extrasului actului de danie (1383) [in:] Patrimoniul istorico-juridic românesc din Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște), ed. E. Cosma Cluj-Napoca–Gatineau 2020, p. 269–284 [Documents from Rășinari. 18th century Romanian-Cyrillic copies of Cartea Ocolniță (1488) and of the extract from the Deed of Donation (1383) [in:] Romanian historical juridical heritage from Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște)].
Onilov T., Documente din Rășinari. Copiile româno-chirilice de secol XVIII ale Cărții Ocolniță (1488) și extrasului actului de danie (1383), „Anuarul Institutului de Istorie George Barițiu din Cluj-Napoca” 2020, vol. 59, no. 1, p. 273–286.
Păcală V., Monografia satului Rășinari, Sibiu 1915.
Pop I. A., Datul oilor din Țara Hațegului în veacul al XV-lea și la începutul veacului al XVI-lea, „Sargeția” 1982–1983, vol. 16–17, p. 287–294.
Rus V., Documente din Rășinari (sec. XIV–XVIII). Traducerea în latină (după 1761) a Cărții Ocolniță (1488) și a extrasului actului de danie (1383) [in:] Patrimoniul istorico-juridic românesc din Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște), ed. E. Cosma, Cluj-Napoca–Gatineau 2020, p. 285–395 [Records from Rășinari (14th–18th centuries). The Latin translation (after 1761) of the Cartea Ocolniță (1488) and of the extract from the Deed of Donation (1383) [in:] Romanian historical juridical heritage from Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște)].
Rus V., Documente din Rășinari (sec. XIV–XVIII). Traducerea în latină (după 1761) a Cărții Ocolniță (1488) și a extrasului actului de danie (1383), „Anuarul Institutului de Istorie George Barițiu din Cluj-Napoca” 2020, vol. 59, no. 1, p. 287–383.
Rus V., Cosma E., Transmissionales in causa Possessionis Resinar contra Liberam Regiamque Civitatem Cibiniensem 1784. Documentar, „Anuarul Institutului de Istorie George Barițiu din Cluj-Napoca” 2020, vol. 59, no. 1, p. 385–430.
Simon Zs., A baricsi és köpelni harmincadok a 16. század elején, „Századok” 2006, no. 140, p. 815–882.
Simon Zs., Tarifa tricesimală a Transilvaniei din 1634, „Anuarul Institutului de Cercetări Socio-Umane Gheorghe Șincai Târgu Mureș” 2008, vol. 11, p. 221–251.
Vizauer V., Antroponimia românilor din conscripția de la Rășinari (1754–1755) [in:] Patrimoniul istorico-juridic românesc din Mărginimea Sibiului (Rășinari, Săliște), ed. E. Cosma, Cluj-Napoca–Gatineau 2020, p. 409–421 [Anthroponymy of Romanians in the Rășinari census (1754–1755) [in:] Romanian historical and legal heritage in the Sibiu region (Rășinari, Săliște)].
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Victor V. Vizauer
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
- Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworu oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym niniejszą Umową, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób.
- Autor udziela Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu bez ograniczeń terytorialnych i przez czas nieokreślony na następujących polach eksploatacji:
2.1. wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2.2. wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu;
2.3. publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;
2.4. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;
2.5. wprowadzanie Utworu w postacie elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;
2.6. rozpowszechnianie Utworu w postaci elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranetu lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie;
2.7. udostępnianie Utworu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu, Intranetu, Extranetu lin innej sieci;
2.8. udostępnianie Utworu zgodnie z wzorcem licencji Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons. - Autor zezwala Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na:
3.1. nieodpłatne korzystanie i rozporządzanie prawami do opracowań Utworu i tymi opracowaniami.
3.2. wysyłanie metadanych Utworu oraz Utworu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma. - Autor upoważnia i zobowiązuje Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do udzielania osobom trzecim dalszych licencji (sublicencji) do Utworu oraz do innych materiałów, w tym utworów zależnych lub opracowań zawierających lub powstałych w oparciu o Utwór, przy czym postanowienia takich sublicencji będą tożsame z wzorcem licencji Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons Tym samym uprawnia wszystkich zainteresowanych do korzystania z utworu wyłącznie w celach niekomercyjnych pod następującymi warunkami:
4.1. uznanie autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji;
4.2. na tych samych warunkach, wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej to tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny. - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest zobowiązany do:
5.1. udostępniania Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym bez ograniczeń technicznych;
5.2. poprawnego informowania osób, którym Utwór będzie udostępniany o udzielonych im sublicencjach w sposób umożliwiający odbiorcom zapoznanie się z nimi.