Słowa kluczowe
Rosja
Szwecja
Morze Bałtyckie
Karol XII
Piotr I
układ w Konstantynopolu (1699–1700)
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest ukazanie polityczno-dyplomatycznych uwarunkowań i działań podejmowanych przez Szwecję, Danię i Rosję tuż przed wybuchem Wielkiej Wojny Północnej (1700–1721). Autor skupia się na roli traktatów karłowickich (1699) oraz układu rosyjsko-tureckiego w Konstantynopolu (1700) jako istotnych czynników umożliwiających Rosji aktywne zaangażowanie się w konflikt w rejonie bałtyckim. W analizie zastosowano metodę historyczno-porównawczą. Wykorzystano dokumenty dyplomatyczne i opracowania historiograficzne. Zawarcie pokoju z Turcją umożliwiło Rosji zwrócenie się ku Bałtykowi i otworzyło drogę do wojny ze Szwecją. Na podstawie źródeł autor ukazuje słabość szwedzkich inicjatyw dyplomatycznych, błędne decyzje strategiczne Karola XII i dalekowzroczność polityczną cara Piotra I.
Bibliografia
Anderson M., Peter the Great, London 1978.
Backman S., Karl XII: s polska detronisationspolitik, „Karolinska Förbundet Årsbok”, Stockholm 1947.
Bazylow L., Historia Rosji, Warszawa 1985.
Bennedich C., Karl XII: s krig Karl XII på slagfältet, t. I, Stockholm 1918.
Bogger C., Reformy Piotra Wielikogo: Obzor issledowanij, Moskwa 1985.
Bratt A., Sveriges yttre politik under de preliminäre förhandlingarna före freden i Rijswijk, Uppsala 1905.
Cavallie J., Från krig till fred. De finansiella problemen kring krigsutbrottet 1700, Uppsala 1975.
Cieślak E., Stanisław Leszczyński, Wrocław 1994.
Cieślak E., W obronie tronu króla Stanisława Leszczyńskiego, Gdańsk 1986.
Englund P., Poltava. Berättelsen om en armés undergång, Stockholm 1988.
Ericsson P., Stora nordiska kriget förkla- rat. Karl XII och det ideologiska tilltalet, Uppsala 2002.
Findeisen J. P., Karl XII: von Schweden: ein König der zum Mythos wurde, Berlin 1991. DOI: https://doi.org/10.3790/978-3-428-07284-2
Fryxell A., Berättelser ur svenska historia, t. XXI, Stockholm 1902.
Grey J., Peter the Great. Emperor All Russia, New York 1960.
Hallendorff C., Bidrag till det stora nordiska krigets förhistoria, Uppsala 1897.
Herlitz N., Det stora nordiska krigets förhistoria och första år 1697–1700 [w:] Karl XII, utgiven av S. Bring, Stockholm 1918, s. 87–138.
Hildebrand K.G., Till Karl XII – oppfatningens historia, „Historisk Tidfskrift” 1954–1955, s. 353–392.
Istorija Siewiernoj wojny 1700–1721 gg., red. I.I. Rostunow, Moskwa 1987.
Istorija Szwecii, Moskwa 1974.
Jonasson G., Karl XII och hans rådgivare. Den utrikespolitiska maktkampen i Sverige 1697–1702, Stockholm–Uppsala 1960.
Jonasson G., Karl XII: polska politik 1702–1703, Stockholm 1968.
Jonge A., Fire and Water: A Life of Peter the Great, London 1979.
Klinge M., The Baltic World, Helsinki 1994.
Lindberg G., Den svenska utrikespolitikens historia, t. I, z. 3, 1648–1697, Stockholm 1952.
Mołczanow N.N., Dipłomatija Piotra Wielikogo, wyd. III, Moskwa 1990.
Rosen J., Svenska utrikespolitikens historia, t. II: 1, 1697–1721, Stockholm 1952.
Rudelius K.E., Sveriges utrikespolitik 1681–1684 Från garantraktaten till stillständet i Regensburg, Uppsala 1942.
Stille A., Studier över Bengt Oxentiernas politiska system och Sveriges förbindelser med Danmark och Holstein–Gottorp 1689–1692, Uppsala 1947.
Strefa bałtycka w XV-XVIII w: polityka – społeczeństwo – gospodarka, red. J. Trzoska, Gdańsk 1997.
Svensson S., Czar Peters motiv för kriget mot Sverige, „Historisk Tidskrift” 1931, 51, s. 446–462.
Tarle E., Siewiernaja wojna i szwedskoje naszestwije na Rossiju, Moskwa 1958.
Tsar Peter och kung Karl. Två härskare och deras folk, red. S. Oredsson, Stockholm 1998.
Zander U., Fornstora dagar. moderna tider. Bruk av och debatter om svensk historia från sekelskift till sekelskifte, Lund 2001.
Zernack K., Die diplomatischen Beziehungen zwischen Schweden und Moskau von 1675 bis 1689, Giessen 1958.
Licencja
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 2003
OPEN ACCESS