Abstrakt
Autor przedstawia historyczne źródła konfliktów narodowościowych na Bałkanach, wskazując, że ich współczesne formy są rezultatem długotrwałych procesów politycznych, religijnych i kulturowych. Artykuł jest oparty na analizie historycznej dziejów regionu od średniowiecza po XIX wiek. Badania pokazują, że konflikty średniowieczne miały głównie charakter polityczny i dynastyczny, a nie etniczny. Dopiero rozwój nowoczesnych ideologii narodowych w XVIII i XIX wieku doprowadził do przekształcenia dawnych wspólnot religijnych i kulturowych w nowoczesne narody konkurujące o terytorium, wpływy i własną państwowość. Autor omawia wpływ panowania osmańskiego, działalność Kościołów, rosyjskiego panslawizmu, greckiego nacjonalizmu i programów jugosłowiańskich. We wnioskach podkreśla on, że współczesne konflikty bałkańskie nie wynikają wyłącznie z dawnych antagonizmów etnicznych, lecz przede wszystkim z nowoczesnych procesów narodotwórczych i rywalizacji politycznej.
Bibliografia
Arato E., Formiranje moderne gradjanske srpske nacionalne ideologije [w:] Oslobodilački pokreti jugoslovenskih naroda od XVI veka do početka prvog svetskog rata, Beograd 1976, s. 135–162.
Cviić Ch., Remaking the Balkans, London 1992.
Garašanin I., Načertanije (1844).
Gračev V.P., Balkanskie vladenija Osmanskoj imperii na rubeže XVIII, XIX vv., Moskva 1990.
Immamović E., Korijeni Bosne i bosanstva, Sarajevo 1995.
Jelavich B., History of the Balkans, t. 2, Cambridge, Mass. 1983. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511523694
Jugoslawien (Südosteuropa Handbuch), t. 1, Göttingen 1975.
Jugoslawien. Integrazionsprobleme in Geschichte und Gegenwart, Göttingen 1984.
Migrations in Balkan History, red. I. Ninić, Belgrade 1989.
The Muslims of Bosnia and Hercegovina. Their historic development from the Middle Ages to the dissolution of Yougoslavia, red. M. Pinson, Cambridge, Mass. 1994.
Nationalbewegungen auf dem Balkan, Wiesbaden 1983.
Petrov P.Ch., Sădbonosni vekove za bălgarskata narodnost, Sofija 1975.
Petrović R., Blagojević M., Seoba Srba i Crnogoraca sa Kosova, Beograd 1989.
Rapacka J., Godzina Herdera. O Serbach, Chorwatach i idei jugosłowiańskiej, Warszawa 1995.
Reuter J., Die Albaner in Jugoslawien. Untersuchungen zur Gegenwartskunde Südosteuropa, München 1982.
Shaw S.I., History of the Ottoman empire and Modern Turkey, t. 2, Cambridge 1992.
Skowronek J., Tanty M., Wasilewski T., Historia Słowian południowych i zachodnich, Warszawa 1977.
Stefanović M., Kristić M., Mihailo Apostolski: Velikobugarske pretenzije od San Stefano do danas, Beograd 1978.
Stojancević V., Kosovo i Metohija u srpsko-arbanaškim odnosima u XIX veku, Beograd 1994.
Stojanсеvić V., Srbi i Arbanasi 1804–1912, Novi Sad 1994.
Stojancević V., Srbija i Bugari 1804–1878, Beograd 1988.
Sugar P. F., Southeaster Europe under Ottoman Rule 1354–1804, Seatle–London 1977.
Sundhausen H., Experiment Jugoslawien. Von der Staatsgründung bis zum Staatsfall, Mannheim 1993.
Terzić S., Srbija i Grčka 1856–1903, Beograd 1992.
Vojvodić V., U duho Garašaninovih ideja, Beograd 1994.
Zbornik o Srbima u Hrvatskoj, Beograd 1989.
Željazkova A., Razprostranenie na isljama v zapadnobalkanskite zemi pod osmanska vlast (XV– XVIII vek), Sofija 1990.
Licencja
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 2001
OPEN ACCESS