Polityka narodowościowa państwa węgierskiego a Polonia węgierska

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest polityce narodowościowej współczesnych Węgier i jej znaczeniu dla funkcjonowania polskiej mniejszości narodowej w tym kraju. Autorka analizuje zmiany zachodzące po 1989 r., kiedy proces demokratyzacji państw Europy Środkowo-Wschodniej doprowadził do nowego spojrzenia na ochronę praw mniejszości narodowych i etnicznych. Celem pracy jest przedstawienie rozwiązań prawnych przyjętych przez państwo węgierskie i ocena ich wpływu na rozwój społeczności polskiej na Węgrzech. Badania oparto na metodzie historyczno-prawnej, wykorzystującej analizę aktów prawnych, dokumentów międzynarodowych i opracowań o dziejach Polonii węgierskiej. Autorka wskazuje, że współczesna polityka wobec mniejszości narodowych odchodzi od koncentracji wyłącznie na prawach jednostki, kładąc większy nacisk na prawa wspólnot narodowych. Szczególne znaczenie przypisano ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych z 1993 r., uznawanej za jedno z najbardziej nowatorskich rozwiązań prawnych w Europie Środkowej. W artykule przedstawiono dzieje obecności Polaków na ziemiach węgierskich – od osadnictwa kolonizacyjnego w XVIII wieku, przez emigrację polityczną i zarobkową XIX stulecia, po uchodźców wojennych oraz emigrację powojenną. We wnioskach autorka podkreśla, że rozwiązania przyjęte przez państwo węgierskie stworzyły sprzyjające warunki do zachowania i rozwoju tożsamości narodowej mniejszości. Dzięki odpowiednim gwarancjom prawnym społeczność polska mogła skutecznie rozwijać własne instytucje, działalność kulturalną i społeczną oraz podtrzymywać więzi z dziedzictwem narodowym.