Abstrakt
Artykuł poświęcony jest rekonstrukcji marmurowej ambony z wczesnochrześcijańskiej bazyliki biskupiej w Novae. Problem dotyczy interpretacji fragmentarycznie zachowanych elementów architektonicznych i ich funkcji liturgicznej. Celem pracy jest odtworzenie formy i konstrukcji ambony na podstawie znalezisk z lat 1980 i 1982. Autor stosuje analizę archeologiczną i porównawczą. Najważniejsze wyniki wskazują, że ambona była okazałą konstrukcją marmurową z dwustronnymi schodami, umieszczoną w nawie głównej bazyliki. Zachowane fragmenty (m.in. balkonu, podpór i elementów balustrady) pozwoliły na rekonstrukcję jej kształtu: centralna część miała formę kolistą, zdobioną symboliką chrześcijańską (monogram Chrystusa). Obiekt wsparty był na kolumnach i wyposażony w balustradę. Wnioskiem jest stwierdzenie wysokiego poziomu artystycznego i liturgicznego wyposażenia bazyliki oraz znaczenia Novae jako ośrodka chrześcijańskiego w późnym antyku.
Bibliografia
Paulus Silentiarius, Descriptio ambonis S. Sophiae Constantinopolitanae [w:] Jacques Paul Migne (wyd.), Patrologia Graeca, t. 86, Paris 1864.
Procopius Caesariensis, De aedificiis [w:] Otto Veh (wyd.), Procopius. Werke, t. 4, München 1977, ks. IV.
Delvoye C., Ambo [w:] Reallexikon zur byzantinischen Kunst, t. 1, Stuttgart 1966, szp. 130.
Kapitän G., Elementi architettonici per una basilica dal relitto navale del VI secolo di Marzamemi (Siracusa) [w:] XXVII corso di cultura sull’arte ravennate e bizantina, Ravenna 1980, s. 109–112, ryc. 25–26.
Mrozewicz L., Ein neuer römischer Senator aus Novae (Moesia Inferior), „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik” 1984, t. 57, s. 179–180.
Orlandos A. K., He ksylostegos palaiochristianikē basilike tēs Mesogeiakēs lekanēs, t. 1–2, Ateny 1954, s. 556–557.
Parnicki-Pudełko S., Recherches archéologiques polonaises à Novae en 1976, „Latomus” 1977, t. 36, s. 808.
Parnicki-Pudełko S., Recherches archéologiques polonaises à Novae en 1978, „Latomus” 1980, t. 39, s. 891–897.
Parnicki-Pudełko S., Rejon forum — Odcinek X, Novae — Sektor Zachodni 1976, 1978 [w:] Rejon forum – Odcinek X, Novae – Sektor Zachodni 1976, 1978, red. S. Parnicki-Pudełko, Poznań 1981, s. 25–45.
Parnicki-Pudełko S., [sprawozdanie], „Archeologia” 1978 [1979], t. 29, s. 140–141.
Parnicki-Pudełko S., The Early Christian Episcopal Basilica in Novae, „Archaeologia Polona” 1983, t. 21–22, s. 241–270.
Parnicki-Pudełko S., Wczesnochrześcijańska bazylika biskupa w Novae, „Balcanica Posnaniensia” 1984, t. 1, s. 271–304.
Licencja
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1990
OPEN ACCESS