Abstrakt
W artykule omówiono oddziaływanie kultury greckiej i bizantyńskiej na rozwój sztuki polskiej w epoce Rzeczypospolitej szlacheckiej. Problem badawczy dotyczy zakresu i form recepcji wzorców grecko-bizantyńskich w architekturze, sztuce sakralnej oraz kulturze artystycznej Polski od XVI do XVIII wieku. Celem pracy jest przedstawienie wybranych przykładów wpływu greckiej tradycji artystycznej na kulturę polską. Autor zastosował metodę historyczno-artystyczną, analizując architekturę, sztukę sakralną i motywy ikonograficzne. W artykule wykazano, że wpływy greckie docierały do Polski zarówno przez kulturę rzymską, jak i przez Bizancjum oraz Ruś. Omówione zostały recepcja wzoru Anastasis z Jerozolimy w architekturze sakralnej, neoplatońska symbolika kopuły, obecność motywów mitologicznych oraz rozwój tzw. „baroku kresowego”, będącego połączeniem wpływów włoskich i ukraińsko-bizantyńskich. Autor podkreśla również rolę kultu maryjnego inspirowanego sztuką bizantyńską. Rezultaty analizy wskazują, że kultura grecka i bizantyńska stanowiły trwały i twórczo przekształcany element sztuki polskiej okresu nowożytnego.
Bibliografia
Bieleckij P., Ukrainskaya portretnaya zivopis XVII-XVIII w., Leningrad 1981.
Bochnak A., Historia sztuki nowożytnej, t. 1, Warszawa–Kraków 1985.
Brykowski R., Sukienka — wotum metalowe z Parczewa, „Polska Sztuka Ludowa” 1972, nr 26, s. 59–60.
Duby G., Czasy katedr. Sztuka i społeczeństwo 980–1420, Warszawa 1986.
Estreicher K., Historia sztuki w zarysie, Warszawa–Kraków 1973.
Haussig H. W., Historia kultury bizantyńskiej, Warszawa 1969.
Karpowicz M., Uwagi o aplikacjach na obrazy i o roli sreber w dawnej Rzeczypospolitej, „Roczniki Historii Sztuki” 1986, t. 16, s. 123–158.
Kłosińska J., Sztuka bizantyńska, Warszawa 1975.
Kunkel R. M., Dwie orientalne kaplice w Gnieźnie i w Pułtusku, „Biuletyn Historii Sztuki” 1983, t. 45, s. 287–292.
Ligocki A., Sztuka renesansu, Warszawa 1973.
Mossakowski S., O niektórych przedstawieniach mitologicznych w Kaplicy Zygmuntowskiej post scriptum, „Biuletyn Historii Sztuki” 1984, t. 46, s. 333–344.
Mossakowski S., Społeczeństwo odbiorców [w:] Mity polskie. Pawiem narodów byłaś i papugą?, „Przegląd Tygodniowy” 1986, nr 10, s. 10.
Ostrowski J. K., Czy istniał Kozacki Barok? O nowej książce Platona Bieleckiego, „Biuletyn Historii Sztuki” 1984, t. 46, s. 413–418.
Polska jej dzieje i kultura od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, t. 2: 1572–1795, Warszawa [b.d.].
Tatarkiewicz W., Architektura nowożytna [w:] tegoż, Historia sztuki, t. 3, Lwów 1934, s. 1–135.
Tomkiewicz W., Kultura artystyczna [w:] Polska XVII wieku. Państwo, społeczeństwo, kultura, red. J. Tazbir, Warszawa 1969, s. 244–278.
Licencja
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1999
OPEN ACCESS