Abstrakt
W artykule przedstawiono miejsce Albanii w stosunkach międzynarodowych w okresie międzywojennym, od stabilizacji granic po narastającą zależność od Włoch faszystowskich. Problem badawczy dotyczy wpływu rywalizacji mocarstw i konfliktów regionalnych na sytuację polityczną oraz wewnętrzną Albanii w latach 1922–1939. Celem pracy jest ukazanie ewolucji albańskiej polityki zagranicznej i roli Ahmeda Zogu w procesie konsolidacji państwa. Autor zastosował metodę historyczno-polityczną, analizując dokumenty dyplomatyczne, prasę i literaturę dotyczącą polityki bałkańskiej okresu międzywojennego. W artykule wykazano, że Albania pozostawała państwem niestabilnym politycznie, podatnym na ingerencję zewnętrzną i konflikty wewnętrzne. Omówione zostały: rywalizacja włosko-jugosłowiańską, działalność Fan Nolego i Ahmeda Zogu oraz wpływ faszystowskiej polityki Mussoliniego na sytuację Albanii. Autor podkreśla, że stopniowe podporządkowanie Albanii Włochom było efektem zarówno słabości państwa albańskiego, jak i agresywnej polityki włoskiej na Bałkanach. Rezultaty analizy wskazują, że Albania w okresie międzywojennym była początkowo ważnym elementem europejskiej gry mocarstw, ale stopniowo straciła możliwość samodzielnego prowadzenia polityki zagranicznej.
Bibliografia
Akten zur deutschen auswärtigen Politik. Aus dem Archiv des Auswärtigen Amtes, Serie D, t. 6, Frankfurt/M. 1961–1963.
Documenti Diplomatici Italiani: seria VII, t. 3, dok. 236, 421, 425, 500, 519, 622, 624, 629, 638, 654, 665, 674, 681, 687, 732, 737, 739, 764, 767; seria VII, t. 4, dok. 101, 346, 444–445, 512; seria VII, t. 5, dok. 41, 447, 474.
Europa verso la catastrofe. 184 colloqui con Mussolini, Hitler, Franco, Chamberlain, Sumner Welles, Rustu Aras, Stojadinović, Göring, Zog, Francois-Poncet etc. Verbalizzati da Galeazzo Ciano con 40 documenti inediti diplomatici, Milano 1948.
„Il Giornale d’Italia”, 10 II 1927.
„Il lavoro d’Italia”, 8 II 1927.
„Il Popolo d’Italia”, 25 II 1927.
„Il Regime Fascista”, 25 II 1927.
Kulski W., Potulicki M., Współczesna Europa Polityczna. Zbiór umów międzynarodowych 1919–1939, Warszawa–Kraków 1939.
„La Stampa”, 26 II 1927.
Avramovski Ž., Balkanske zemlje i velike sile 1935–1937, Beograd 1965.
Avramovski Ž., Italjanska ekonomska penetracija u Albaniju od 1925 do 1939 godinie [w:] Istorija XX veka. Zbornik radova, t. 5, Beograd 1963, s. 137–224.
Avramovski Ž., Pitanje podjela Albanije и rozgovorima Stojadinović-Ciano januara 1939, „Godišnjak Pokrajnskog državnog archiva Kosova i Metohije” 1965.
Barros J., The Corfu incident of 1923, Princeton 1965. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400874613
Вatowski H., Europa zmierza ku przepaści, Poznań 1977.
Bevione E., Il trattato di alleanza fra Italia e Albania, Roma 1927.
Bonarioli P., L’Albania lo pseudo impero 1919–1939, Milano 1940.
Carroci G., La politica estera del’Italia (1925–1928), Bari 1969.
Ciano G., Diario 1937–1938, Bologna 1948.
Ciano G., Pamiętniki 1939–1943, t. 1, Bydgoszcz 1948.
Fishta J., Doci M., L’ingérence de l’impérialisme italien, au moyen d’emprunts, dans les finances de l’Albanie [w:] Deuxième conférence des études albanologiques, Tirana 1970.
Giannini A., L’Albania dall’ indipendenza all’unione con l’Italia (1913–1939), Milano 1940.
Giannini A., Saggi di storia diplomatica (1921–1940), Firenze 1942.
Grzymała J., Znaczenie Albanii na Bałkanach, „Przegląd Polityczny” 1928, t. 9, s. 81–84.
Guariglia R., Riccordi 1922–1946, Napoli 1940.
Hoptner J. B., Yugoslavia in Crisis 1934–1941, New York–London 1962. DOI: https://doi.org/10.7312/hopt94700
Koszel В., Rywalizacja niemiecko-włoska w Europie Środkowej i na Bałkanach w latach 1933– 1941, Poznań 1987.
Koszel B., Separatyści chorwaccy w polityce Niemiec i Włoch w latach 1933–1941, „Studia Historica Slavo-Germanica” 1983, t. 12, s. 107–132.
Mac Smith D., Le guerre del Duce, Roma 1976.
Pastorelli P., Italia e Albania. Origini diplomatiche del Trattato di Tirana del 22 novembre 1927, Firenze 1967.
Reuter J., Die Albaner in Jugoslawien, München 1982.
Rintelen E., Mussolini als Bundesgenosse, Erinnerungen des deutschen Militärattaches in Rom 1936–1943, Tübingen 1951.
Salvatorelli L., Mira G., Storia d’Italia nel periodo fascista, t. 1, Torino 1964.
Sierpowski S., Narodziny Ligi Narodów. Powstanie, organizacja i zasady działania, Poznań 1984.
Sierpowski S., Ekspansjonizm faszystowskich Włoch [w:] Polska. Niemcy. Europa. Studia z dziejów myśli politycznej i stosunków międzynarodowych, red. A. Czubiński, Poznań 1977, s. 437–445.
Smirnowa N. D., Bałkanskaja polityka fasistskoj Italii. Ocerk dipłomaticzeskoj istorii (1936– 1941), Moskwa 1969.
Toci V., La lutte des milieux démocratiques albanais contre les vises imperialistes sur les gisements petroliferes d’Albanie [w:] Deuxième conférence des études albanologiques, Tirana 1970, t. 2.
Vlora E. Bey, Lebenserinnerungen, t. 1, München 1973.
Wałek T., Grecja jako czynnik polityki międzynarodowej, „Przegląd Polityczny” 1926, t. 6.
Licencja
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1999
OPEN ACCESS