Abstrakt
Autor analizuje znaczenie odsieczy wiedeńskiej z 1683 roku w kontekście politycznej i cywilizacyjnej sytuacji Europy XVII wieku. Punktem wyjścia jest problem oceny roli Rzeczypospolitej i Jana III Sobieskiego w powstrzymaniu ekspansji Imperium Osmańskiego oraz konsekwencji zwycięstwa wiedeńskiego dla dziejów Europy. Celem pracy jest ukazanie militarnego i ideowego wymiaru bitwy pod Wiedniem, a także sposobu jej utrwalenia w źródłach epistolograficznych i pamiętnikarskich. Autor zastosował metodę analizy historyczno-porównawczej, wykorzystując korespondencję Jana III Sobieskiego, relacje nuncjusza Opizia Pallaviciniego, włoskiego korespondenta Pucciego oraz pamiętnikarzy tureckich. Szczególną uwagę poświęcono listom Sobieskiego do Marysieńki, które przedstawiono jako wyjątkowe świadectwo literatury dokumentu osobistego. Wyniki analizy wskazują, że udział wojsk polskich w odsieczy był niezbędny dla zatrzymania ekspansji osmańskiej, a decyzje polityczne Sobieskiego i papieża Innocentego XI odegrały kluczową rolę w stworzeniu antytureckiego sojuszu. Autor wykazuje, że relacje tureckie potwierdzały decydujące znaczenie polskiej husarii i talentu strategicznego Sobieskiego.
Bibliografia
Archiwum Główne Akt Dawnych, Arch. Radz., dz. II, nr 1716: Diariusz trazakcyjej wziętego zamku (i) miasta Strygonium 27 Octobris AD 1683.
Archiwum Główne Akt Dawnych, Arch. Radz., dz. V, t. 296, nr 12 400: listy z lat 1693–1696 Samuela Proskiego do Karola Stanisława Radziwiłła, podkanclerzego wielkiego litewskiego.
Jan III Sobieski, Listy Jana III króla polskiego pisane do królowej Maryi Kazimiry w ciągu wyprawy pod Wiedniem w roku 1683, wyd. Edward Raczyński, Warszawa 1823.
[Kątski M.], Dyaryusz wyiazdu z Krakowa pod Wiedeń Jana III roku 1683, Kraków 1784.
Konopczyński W., Wielka historia powszechna, t. 5, cz. 2, Warszawa 1938.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1989
OPEN ACCESS
