Związki Pomorza Zachodniego ze Słowiańszczyzną Południową w historiografii pomorskiej I połowy XIX wieku
Journal cover Balcanica Posnaniensia. Acta et studia, volume 4, year 1989, title Balcanica Posnaniensia. Acta et studia
PDF
BIBL

Słowa kluczowe

Pomorze Zachodnie
historiografia pomorska
etnogeneza słowiańska
Słowiańszczyzna Południowa
Kaszubi
tożsamość regionalna

Jak cytować

Turek-Kwiatkowska, L. (1989). Związki Pomorza Zachodniego ze Słowiańszczyzną Południową w historiografii pomorskiej I połowy XIX wieku. Balcanica Posnaniensia Acta Et Studia, 4, 353–360. https://doi.org/10.14746/bp.1989.4.27

Abstrakt

W artykule podjęto kwestię interpretacji słowiańskich korzeni Pomorza Zachodniego w historiografii pomorskiej pierwszej połowy XIX wieku i znaczenia tych koncepcji dla kształtowania tożsamości regionalnej. Celem pracy jest przedstawienie poglądów historyków pomorskich na temat pochodzenia Pomorzan i ich związków ze Słowiańszczyzną Południową. Autorka zastosowała metodę analizy historiograficznej, badając dzieła najważniejszych pomorskich badaczy epoki, takich jak J.J. Sell, F.W. Bartold czy L. Giesebrecht. Wyniki badań wskazują, że w historiografii pomorskiej panowała zgodność co do słowiańskiej etnogenezy Pomorza. Szczególne znaczenie przypisywano kronice Nestora, na podstawie której wywodzono Pomorzan od grup słowiańskich zamieszkujących wcześniej obszary naddunajskie i związanych ze Słowianami południowymi. Badacze podkreślali także zachowanie słowiańskich cech kulturowych, tradycji i języka oraz interesowali się Kaszubami jako spadkobiercami dawnej ludności pomorskiej. Analiza wykazała, że odwoływanie się do słowiańskiej przeszłości służyło uzasadnieniu odrębności Pomorza wobec państwa pruskiego i budowaniu regionalnej świadomości historycznej. Historiografia pomorska pierwszej połowy XIX wieku wykorzystywała koncepcję słowiańskiego pochodzenia Pomorzan jako istotny element legitymizujący wyjątkowy charakter regionu i jego szczególne miejsce w obrębie państwa pruskiego.

https://doi.org/10.14746/bp.1989.4.27
PDF
BIBL

Bibliografia

Amtsblatt der Regierung Stralsund Nr. 2137/54: Conservierung von Alterthümer nämlich von Hünengraben.

Des Thomas Kantzow Chronicon Pommern in hochdeutscher Mundart, letzte Bearbeitung, red. G. Goebel, Stettin 1897.

Neue Pommersche Provinzial Blätter, red. L. Haken, L. Giesebrecht, t. 1, Stettin 1827.

Pommersche Provinzial Blätter, red. L. Haken, t. 1–2, Treptow an der Rega 1825.

Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Szczecinie: Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Alterthumskunde, sygn. E I 2: pismo z roku 1837.

Bartold F.W., Geschichte von Rügen und Pommern, t. 1, Hamburg 1839.

Giesebrecht L., Wendische Geschichten aus den Jahren 700–1182, Berlin 1843.

Kosegarten H.C.L., Pomerania oder Ursprunck, Altheit und Geschichte der Völcker und Lande Pommern, Cassuben, Wenden, Stettin–Greifswald 1816.

Lappe K., Vorwort [w:] Pommer Buch oder Vaterländisches Lesebuch für die Provinz Pommern, wyd. K. Lappe, Stralsund 1820.

Quandt J.L., Das Land an der Netze nebst der Neumark wie sie von Pommern besessen und verloren wurde, „Baltische Studien” 1853, t. 15, nr 1, s. 165–204.

Schulz G., Pommern, ein Lesebuch für Volksschulen zur Förderung der Kunde dieses Landes und eine Unterhaltungsschrift für den gebildeten Bürger und Landmann, Prenzlau 1828.

Sell J.J., Geschichte des Herzogsthums Pommern von den ältesten Zeiten bis zum Tode des letzten Herzoges oder bis zum Westphalischen Frieden 1648, Berlin 1820.

Zehnter und Elfter Jahresbericht der Gesellschaft für Pommersche Geschichte, „Baltische Studien” 1837, t. 4, z. 1, s. 117–182.