Abstrakt
W artykule przeanalizowano zjawisko rumuńskiej imigracji politycznej na ziemie Rzeczypospolitej w XVII wieku, stanowiące ważny element relacji polsko-rumuńskich. Celem pracy jest ukazanie przyczyn, przebiegu oraz znaczenia migracji elit politycznych i bojarskich z Mołdawii i Wołoszczyzny do Polski. Autorka zastosowała metodę historyczną opartą na analizie źródeł rękopiśmiennych i drukowanych oraz literatury przedmiotu. W wyniku badań wyróżnione zostały dwie główne fale migracyjne: tzw. imigracja mohylańska z lat 1591–1616 oraz imigracja Petryczejki z lat 1673–1684. Wykazano, że pierwsza z nich objęła najważniejsze rody bojarskie Mołdawii i odegrała istotną rolę polityczną oraz kulturową zarówno w Rzeczypospolitej, jak i w Mołdawii. Druga fala była liczniejsza pod względem liczby emigrantów, lecz jej znaczenie polityczne było krótkotrwałe. Z przeprowadzonej analizy wynika, że Polska była miejscem schronienia dla zdetronizowanych hospodarów i ich stronników, stając się przestrzenią oddziaływań politycznych, społecznych i kulturowych między oboma krajami. Emigracja polityczna z krajów rumuńskich miała trwały wpływ na relacje polsko-mołdawskie, a szczególnie imigracja mohylańska przyczyniła się do zacieśnienia więzi między elitami obu państw.
Bibliografia
Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej, t. 10, 20, 21, Lwów 1884–1911.
Archiwum Główne Akt Dawnych. Archiwum Koronne Warszawskie; działy: mołdawski, wołoski, tatarski.
Archiwum Główne Akt Dawnych. Archiwum Publiczne Potockich, sygn. 1, 2, 47.
Corfus I., Documente privitoare la istoria României culese din arhivele polone. Sec. al XVII-lea, Bucureşti 1983.
Grabowski A., Ojczyste spominki, Kraków 1845.
Hurmuzaki E., Documente privitoare la istoria românilor, t. 2.3, 5.2, Bucureşti 1885–1900.
Pisma Stanisława Żółkiewskiego, wyd. A. Bielowski, Lwów 1861.
Rękopisy Biblioteki Kórnickiej, sygn. 387, 1559, 11407.
Volumina Legum, t. 1–5, Petersburg 1859.
Wdowiszewski Z., Regesty przywilejów indygenatu w Polsce (1519–1793. Materiały do biografii, genealogii i heraldyki polskiej, t. 5, Buenos Aires–Paryż 1971.
Barwiński E., [Wstęp do:] Mironis Costini, Chronicon Terrae Moldavicae ab Aarone Principe, București 1912.
Barwiński E., Știri nouă asupra familiei Ureche, odb. z: Prinos lui D. A. Sturdza la împlinirea celor 70 de ani, București 1903, s. 199–211.
Biedrzycki E., Związki kulturalne polsko-rumuńskie, Lwów 1933.
Chițimia I. C., Miron Costin. Jego dzieło a Polska [w:] Literackie studia i szkice rumunistyczno-polonistyczne, Warszawa 1983, s. 205–228.
Chowaniec Cz., Miron Costin en Pologne. Contributions à l’année 1684–1685, Cluj 1931.
Corfus I., Noutății despre tatăl lui Miron Costin, „Studii. Revista de istorie” 1979, t. 32, nr 4, s. 721–731.
Corfus I., Odoarele Movileștilor rămase în Polonia, „Studii. Revista de istorie” 1972, t. 29, nr 1.
Corfus I., Pe urmele lui Moise Movilă și ale lui Gh. Ștefan în Polonia, „Anuarul Institutului de Istorie și Arheologie A.D. Xenopol” 1978, t. 15, s. 297–305.
Czamańska I., Miron Costin. Początki nowożytnej historiografii mołdawskiej, Poznań 1980, maszynopis pracy doktorskiej.
Iorga N., Polonais et Roumains. Relations politiques, économiques et culturelles, Bucarest 1921.
Jabłonowski A., Akademia Kijowsko-Mohylańska. Zarys historyczny na tle rozwoju ogólnego cywilizacji zachodniej na Rusi, Kraków 1899–1900.
Kasterska M., Szkice polsko-rumuńskie, Lwów 1931.
Łoziński W., Patrycjat i mieszczaństwo lwowskie XVI i XVII w., Lwów 1892.
Łoziński W., Prawem i lewem, t. 1–2, Lwów 1931.
Łukasik St., Pologne et Roumanie. Au confins des deux peuples et deux langues, Paris–Varsovie–Cracovie 1938, s. 78–82.
Łużny R., Akademia Kijowsko-Mohylańska a kultura polska, „Przegląd Humanistyczny” 1984, t. 2, s. 55–67.
Łużny R., Pisarze kręgu Akademii Kijowsko-Mohylańskiej a literatura polska, Kraków 1966.
Misterski H., „Psaltirea în versuri” metropolity mołdawskiego Dosofteia a „Psałterz Dawidów” Jana Kochanowskiego, Poznań 1966.
Nistor N., Contribuții la relațiunile dintre Moldova și Ucraina in veacul al XVII-lea [w:] Academia Română. Memoriile secțiunii istorice, ser. 3, t. 13, București 1933.
Panaitescu P. P., Influența polonă în opera și personalitatea cronicarilor Grigore Ureche și Miron Costin, [w:] Academia Română. Memoriile Secțiunii istorice, ser. 3, t. 4, București 1925.
Panaitescu P. P., L’influence de l’oeuvre de Pierre Moghila archevêque de Kiev dans les Principautés roumaines, Paris 1926.
Sajkowski A., Staropolska miłość, Poznań 1981.
Sokołowski M., Spadek po metropolicie suczawskim Doziteuszu i jego losy, Kraków 1889.
Spieralski Z., Awantury mołdawskie, Warszawa 1967.
Szulc I., Rzeczpospolita a Renesans w kulturze umysłowej Mołdawii XVI i XVII w. [w:] Polska–Niemcy–Europa, Poznań 1977, s. 121–130.
Trillerówna E., Interesa lwowian z Mołdawią w drugiej połowie XVI w., „Miesięcznik Heraldyczny” 1937, t. 16.
Velciu D., Grigore Ureche, București 1979.
Velciu D., Miron Costin, București 1973.
Wędkiewicz St., Zarys dziejów wpływu polskiego na historię umysłową Rumunów, Kraków 1922.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1993
OPEN ACCESS
