Udział Polaków w walkach wewnętrznych Bośni w latach 1850–1851

Abstrakt

Artykuł dotyczy udziału Polaków służących w armii osmańskiej w tłumieniu powstania w Bośni i Hercegowinie w latach 1850–1851. Celem autora jest ustalenie skali zaangażowania Polaków i osadzenie tego zjawiska w szerszym kontekście polityki Hotelu Lambert wobec Bałkanów. W badaniach wykorzystano analizę źródeł archiwalnych, w szczególności korespondencji przechowywanej w Archiwum Czartoryskich oraz dokumentów dyplomatycznych. Ustalono, że w działaniach wojennych uczestniczyło od sześciu do ośmiu polskich oficerów oraz około 145 żołnierzy, którzy znaleźli się w armii tureckiej po upadku rewolucji węgierskiej. Polacy walczyli w oddziałach Omer-paszy Latasa przeciw bośniackim buntownikom sprzeciwiającym się reformom Tanzimatu. Analiza wykazała, że ich obecność wpisywała się w szersze plany polityczne emigracji polskiej związanej z Hotelem Lambert. Mimo osiągniętych sukcesów wojskowych dalsza działalność Polaków została ograniczona wskutek interwencji Austrii, obawiającej się wzrostu ich wpływów na Bałkanach. Z przeprowadzonych badań udział Polaków w wydarzeniach bośniackich stanowił ważny, ale mało znany element aktywności politycznej i wojskowej polskiej emigracji po 1848 roku.