Wpływ Polaków na umocnienie państwa rumuńskiego w okresie powstania styczniowego

Abstrakt

W artykule przeanalizowano wpływ polskich środowisk emigracyjnych na sytuację polityczną Rumunii w okresie powstania styczniowego. Celem pracy jest wykazanie, że działalność Polaków nie ograniczała się do zabiegów związanych z walką narodowowyzwoleńczą, lecz przyczyniła się również do umocnienia młodego państwa rumuńskiego. Autor zastosował metodę historyczną opartą na analizie korespondencji dyplomatycznej, dokumentów emigracyjnych oraz źródeł rumuńskich i polskich. Badania te wykazały, że w latach 1863–1864 książę Władysław Czartoryski, Ludwik Gradowicz i Samuel Gluck prowadzili działania wspierające księcia Aleksandra Jana Cuzę oraz jego premiera Mihaila Kogălniceanu. Polacy uczestniczyli w przeciwdziałaniu tzw. „potwornemu sojuszowi”, dążącemu do obalenia Cuzy, a ich aktywność sprzyjała utrzymaniu stabilności politycznej państwa i realizacji reform modernizacyjnych. Autor dowodzi, że działania polskich emisariuszy miały znaczenie zarówno dla utrzymania zjednoczenia Mołdawii i Wołoszczyzny, jak i dla umocnienia pozycji Rumunii wobec nacisków zewnętrznych. Polska emigracja odegrała ważną rolę w procesie konsolidacji państwa rumuńskiego, a jej wkład był większy niż dotychczas przyjmowano w historiografii.