Słowa kluczowe
Komunistyczna Partia Grecji
ruch oporu
Macedonia Egejska
Sztab Bałkański
Svetozar Vukmanović-Tempo
Jak cytować
Abstrakt
W artykule przeanalizowano współpracę pomiędzy komunistami jugosłowiańskimi i greckimi podczas II wojny światowej. Celem autorki jest ukazanie charakteru tych relacji i wyjaśnienie przyczyn niepowodzenia prób stworzenia wspólnej struktury wojskowo-politycznej na Bałkanach. W badaniach zastosowano metodę historyczną opartą na analizie dokumentów partyjnych, wspomnień uczestników ruchu oporu i materiałów dotyczących działalności partyzanckiej. Autorka wykazała, że kluczową rolę w nawiązywaniu współpracy odegrał Svetozar Vukmanović-Tempo, delegat Komunistycznej Partii Jugosławii w Macedonii. Jednym z głównych projektów było utworzenie Sztabu Bałkańskiego koordynującego działania ruchów oporu Jugosławii, Grecji, Albanii i Bułgarii. Inicjatywa ta nie została jednak zrealizowana z powodu różnic politycznych oraz odmiennych interesów narodowych. Dodatkowo działania Jugosłowian, zmierzające do organizowania odrębnych słowiańsko-macedońskich oddziałów w ramach greckiego ruchu oporu, przyczyniły się do wzrostu tendencji autonomicznych wśród Macedończyków egejskich i doprowadziły do konfliktów z greckimi partyzantami. We wnioskach wskazano, że współpraca obu partii była ograniczona i obciążona sprzecznościami narodowymi.
Bibliografia
Arhiv na Makedonija, fond Centralen komitet na Komunističkata partija na Makedonija [CK KPM]; fond Narodnoosloboditelna borba [NOB].
Dokumenti za borbata na makedonskiot narod za samostojnost i za nacionalna država, t. 2, Skopje 1981.
Foreign Relations of the United States 1945, t. 2, Washington 1960.
Istorijski arhiv Komunističke partije Jugoslavije. Makedonija u Narodnooslobodilačkom ratu i Narodnoj revoluciji 1941–1944, t. 7, Beograd 1951.
Izvori za Osloboditelnata vojna i revolucijata vo Makedoniji 1941–1945, t. 1, cz. 3, Skopje 1970.
Vukmanović-Tempo S., Borba za Balkan, Zagreb 1981.
Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. Borbe u Makedoniji, Beograd 1952.
Andonovski H., Makedoncite pod Grcija vo borbata protiv fašizmot (1940–1944), Skopje 1966.
Barker E., Britanska politika prema Jugoistočnoj Evropi u drugom svjetskom ratu, Zagreb 1978.
Barker E., Macedonia. Its Place in Balkan Power Politics, London 1950.
Dragojeva C., Macedonia – nie powód wrogości, a czynnik stosunków dobrosąsiedzkich i współpracy. Wspomnienia i refleksje, Sofija 1979.
Poplazarov L., Komunističkata partija na Makedonija i narodnoosloboditelnata borba na makedonskiot narod od egejskiot del na Makedonija [w:] Osnovanjeto i razvojot na Komunističkata partija na Makedonija, t. 2, Skopje 1980.
Rutyna Z., Jugosławia na arenie międzynarodowej, Warszawa 1981.
Seton Watson K., The East European Revolution, London 1950.
Woodhouse G. C. M., Ljeto 1943: Kritični mjeseci [w:] Britanska politika prema Jugoistočnoj Evropi u drugom svjetskom ratu, Zagreb 1978.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1993
OPEN ACCESS