Słowa kluczowe
gospodarka socjalistyczna
samorząd pracowniczy
reforma gospodarcza
industrializacja
rozwój społeczny
Jak cytować
Abstrakt
W artykule przedstawiono ewolucję systemu społeczno-gospodarczego Jugosławii od zakończenia II wojny światowej do połowy lat osiemdziesiątych XX wieku. Celem autorki jest analiza reform gospodarczych i ocena ich wpływu na rozwój państwa jugosłowiańskiego. W pracy zastosowano metodę historyczno-ekonomiczną opartą na periodyzacji kolejnych etapów reform i przemian instytucjonalnych. Autorka wyróżnia pięć głównych faz rozwoju, obejmujących odbudowę kraju: industrializację, rozwój systemu samorządowego, reformę gospodarczą z 1965 roku i funkcjonowanie systemu pracy zespolonej. Badania wykazały, że Jugosławia po wojnie poniosła ogromne straty materialne i ludnościowe, ale dzięki nacjonalizacji przemysłu, reformie rolnej oraz pomocy międzynarodowej stosunkowo szybko odbudowała podstawy gospodarki. Szczególną cechą modelu jugosłowiańskiego było stopniowe odchodzenie od wzorców radzieckich na rzecz samorządowego systemu zarządzania przedsiębiorstwami. Autorka wskazuje, że reformy przyniosły zarówno okresy dynamicznego wzrostu, jak i narastające problemy gospodarcze, które doprowadziły do kryzysu lat osiemdziesiątych. Podkreślona została wyjątkowość jugosłowiańskiej drogi rozwoju socjalistycznego.
Bibliografia
Petogodišnji plan razvitka narodne privrede FNRJ 1947–1951, Savezna planska komisija, Beograd 1947.
Privredna reforma, Biblioteka Savezne Skupštine, Beograd 1965.
Službeni list DFJ, Ustav Demokratske Federativne Jugoslavije, nr 1, 1946.
Službeni list SFRJ, XV i XXI Amandman do Ustava SFRJ, nr 29, 1971.
Službeni list SFRJ, nr 35, 1972.
Službeni list SFRJ, Osnove zajedničke politike dugoročnog razvoja SFRJ do 1985 godine, nr 51, 1975.
Službeni list FNRJ, Osnovni zakon o upravljanju poduzećem i višim privrednim udruženjima od strane ranih kolektiva, nr 37, 1950.
Službeni list FNRJ, Zakon o nacijonalizaciji privatnih preduzeća, nr 8, 1946; Dopunjenje Zakona o nacijonalizaciji privatnih preduzeća, nr 27, 1946.
Zaključci iz zasedanja Saveta Republika i Pokrajina Savezne Skupštine SFRJ, „Službeni list SFRJ”, nr 41, 1980.
Opracowania
VIII Kongres Saveza Komunista Jugoslavije, Beograd 1964.
Adamović F., La politique agraire et l'agriculture de Yougoslavie, Beograd 1968.
Bjelogrlić D., D. Kovačević, Lj. Madžar, Razvoj privrede 1952–1980, „Jugoslovenski pregled” 1981, t. 7–8, s. 293–306.
Broz-Tito J., O petogodišnjem planu, „Komunist” 1946, nr 3, s. 3–33.
Čalić D., Industrializacija FNRJ, Zagreb 1955.
Čičin-Šain A., Razvoj platne bilance i problematika prilagodjavanja domaće privrede, „Ekonomist” 1980, nr 3.
Drakul L., Osnovna obeležja privrednog razvoja 1971–1982, „Jugoslovenski pregled” 1984, nr 1, s. 25–34.
Gusija I., Neusklađenost sirovinskog sektora i sektora privrede, „Ekonomist” 1980, nr 1.
Jugoslavija 1945–1964, Statistički pregled, Beograd 1965.
Jugoslavija – 30 godina posije oslobodjenja i pobede nad fašizmom, Beograd 1972.
Jugoslavija i Savezna Republika Nemačka, „Jugoslovenski pregled” 1964, nr 12, s. 317–322.
Kidrić B., O izgradnji socijalističke FNRJ, Beograd 1949.
Kovač O., Ekonomski odnosi sa inostranstvom, „Ekonomist” 1978, nr 2–3.
Kovač O., Platnobilansna politika u srednjeročnom planu, „Ekonomski pregled” 1970, nr 8–9, s. 529–539.
Madžar Lj., Privredni razvoj Jugoslavije, „Jugoslovenski pregled” 1965, nr 10, s. 353–364.
Nikić G., Opće ocjene, w: Aktuelni problemi privrenih kretanja i ekonomske politike Jugoslavije, Zagreb 1983.
Posleratni razvoj Jugoslavije, „Jugoslovenski pregled” 1965, nr 11–12, s. 389–412.
Protas T., Gospodarka SFRJ. Kierunki zmian systemowych, „Przegląd Organizacji” 1985, nr 5–6.
Protas T., Kierunki rozwoju gospodarczego Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii w latach 1971–1975, „Prace Naukowe Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych” 1974, nr 12.
Protas T., Zmiany w systemie funkcjonowania samorządów społecznych w SFRJ po 1971 roku, „Prace Naukowe Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych” 1985, nr 22.
Privreni sistem SFRJ, Zagreb 1981.
Razvoj Jugoslavije 1947–1981, Beograd 1982.
Šefer B., Ekonomski razvoj Jugoslavije i privredna reforma, Beograd 1969.
Šefer B., Stanje i tendencija u jugoslovenskoj privredi pred XI Kongres SKJ, „Ekonomist” 1978, nr 1, s. 109–122.
Šojić M., Dohodak i važniji činioci sticanja dohotka u privredi 1976–1981, „Jugoslovenski pregled” 1980, nr 2, s. 115–120.
Statistički Godišnjak Jugoslavije 1974, Beograd 1975.
Stefanović M., Črna metalurgija, „Jugoslovenski pregled” 1983, nr 1, s. 17–24.
Strahinjić C., Odgovornost kao bitna komponenta zaštite samoupravljanja i društvene svojine, „Socijalizam” 1979, nr 6.
Turčić J., Efikasnost uloženih sredstava industrije po područjima, Jugoslavije 1964 i 1967 godine, „Ekonomski pregled” 1969, nr 1–2, s. 27–42.
Vojnić D., Ekonomska stabilizacija i društvena reprodukcija, Zagreb 1983.
Yugoslav Economy, „Yugoslav Survey” 1961, nr 5, s. 647–659.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1993
OPEN ACCESS