Język Albańczyków w diasporze włoskiej

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest sytuacji języka albańskiego używanego przez społeczność Arbëreshów, czyli potomków albańskich emigrantów zamieszkujących południowe Włochy. Celem autorki jest przedstawienie historii tej diaspory, aktualnej kondycji języka arbëresh i omówienie wybranych cech gramatycznych, zwłaszcza sposobów wyrażania czasu przyszłego. Zastosowano metodę opisowo-porównawczą, zestawiając dialekty włosko-albańskie z językiem albańskim używanym na Bałkanach. Badania wykazały, że Arbëreshowie, liczący około 200 tysięcy osób, przez stulecia zachowali własną tożsamość językową dzięki izolacji geograficznej i społecznej. Współcześnie jednak procesy modernizacyjne, rozwój komunikacji i dominacja języka włoskiego doprowadziły do powszechnego bilingwizmu oraz stopniowego ograniczania użycia arbëresh wśród młodszych pokoleń. Jednocześnie obserwowany jest renesans zainteresowania kulturą i językiem przodków, przejawiający się w działalności wydawniczej, edukacyjnej i naukowej. W części językoznawczej autorka wskazuje na specyficzne cechy systemu czasownikowego arbëresh, m.in. brak niektórych kategorii znanych z albańszczyzny bałkańskiej oraz szczególne sposoby tworzenia konstrukcji futuralnych.