Abstrakt
Autor podjął problem rekonstrukcji starożytnych języków na Bałkanach, które poza greką i albańskim zachowały się jedynie w szczątkowej postaci. Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy o językach paleobałkańskich i określenie możliwości ich klasyfikacji. Autor zastosował metodę językoznawstwa historyczno-porównawczego. Analizie poddał materiał onomastyczny, relacje autorów antycznych, inskrypcje, nazwy geograficzne i dane porównawcze z języków albańskiego, greckiego, frygijskiego oraz mesapijskiego. Szczegółowo scharakteryzował język mesapijski, omówiając jego system fonetyczny, rozwój samogłosek i spółgłosek, zmiany dyftongów oraz najważniejsze cechy fleksji. W tekście wykazano, że porównanie materiału językowego pozwala wskazać podobieństwa i różnice między językami paleobałkańskimi, ale problem polega na niewielkiej liczbie wiarygodnych źródeł. Większość nazw własnych pozostaje niepewnie zinterpretowana, co utrudnia odtworzenie głównych kierunków zmian fonetycznych i określenie stopnia pokrewieństwa badanych języków.
Bibliografia
Alföldi G., Die Personennamen in der römischen Provinz Dalmatien, Heidelberg 1968.
Bednarczuk L., Zagadnienie przedsłowiańskiej hydronimii Karpat, „Prace Językoznawcze WSP” 1972, t. 3, s. 19–30.
Cimochowski W., Stanowisko języka Ilirów bałkańskich w indoeuropejskiej rodzinie językowej, „Lingua Posnaniensis” 1975, t. 18, s. 9–28.
Daicoviciu H., Dakowie, Warszawa 1969.
Detschev D., Die thrakische Sprachreste, Wien 1957.
Duridanov I., Die Hydronymie des Var dar Systems als Geschichtsquelle, Köln-Wien 1975.
Georgiev V., Trakite i tehnijat ezik, Sofija 1977.
Haas O., Die phrygischen Sprachdenkmäler, „Linguistique Balkanique” 1966, t. 10, s. 139–209.
Kalléris J., Les anciens macédoniens, Athènes 1976.
Katičić R., Ancient languages of the Balkans, Hague 1976. DOI: https://doi.org/10.1515/9783111568874
Krahe H., Die Sprache der Illyrier, Wiesbaden 1955.
Mayer A., Die Sprache der alten Illyrier, Wien 1957–1959.
Milewski T., The relation of the Messapic within the Indo-European family [w:] Symbolae linguisticae in honorem G. Kuryłowicz, red. A. Heinz, Wrocław 1965, s. 204–219.
Milewski T., Ludy starożytnych Bałkanów, „Etnografia Polska” 1966, t. 10, s. 95–116.
Neroznak V., Paleobałkańskie języki, Moskva 1978.
Pisani V., Le lingue dell’Italia antica oltre il Latino, Torino 1964.
Polomé E., Balkan languages (Illyrian, Thracian, and Daco-Moesian) [w:] The Cambridge Ancient History 3/1: The Prehistory of the Balkans; and the Middle East and the Aegean world, tenth to eighth centuries B.C., red. J. Boardman, Cambridge 1982, s. 866–876. DOI: https://doi.org/10.1017/CHOL9780521224963.026
Reczek J., Alföldi G., Die Personennamen in der römischen Provinz Dalmatien, Heidelberg 1968, „Onomastica” 1975, t. 20, s. 298–304.
Russu I., Die Sprache der Thrako-Daker, București 1969.
Russu I., Elemente autohtone in limba română, București 1970.
Scherer A., Fremdsprachliche Personennamen im alten Griechenland [w:] Symbolae linguisticae in honorem G. Kuryłowicz, red. A. Heinz, Wrocław 1965, s. 254–264.
Simone de C., Die messapischen Inschriften [w:] Die Sprache der Illyrier II, red. H. Krähe, Wiesbaden 1964, s. 1–153.
Untermann J., Die messapischen Personennamen [w:] Die Sprache der Illyrier II, red. H. Krähe, Wiesbaden 1964, s. 155–213.
Vlahov K., 1976, Trakijski licni imena, Sofija 1976.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1984
OPEN ACCESS