Abstrakt
Autor przedstawił znaczenie doliny rzeki Strymon – rejonu, przez który zapewne przebiegał jeden z najważniejszych szlaków komunikacyjnych na Półwyspie Bałkańskim w okresie rzymskim. Celem artykułu jest ustalenie trasy opartej na dolinie rzecznej i ocena jej roli w systemie komunikacyjnym, łączącym dorzecze Dunaju z Morzem Egejskim. Autor zastosował metodę historyczno-geograficzną. Przeanalizował ukształtowanie terenu, przekazy pochodzące z antycznych itinerariów, wyniki badań archeologicznych i ustalenia kartografii historycznej. W artykule wykazano, że dolina Strymonu zapewniała najkrótsze połączenie między Serdiką i środkową Tracją a wybrzeżem Morza Egejskiego, dlatego z pewnością była wykorzystywana do komunikacji. Autor szczegółowo scharakteryzował przebieg rzeki, wskazał odcinki, które sprzyjały komunikacji i miejsca utrudniające ruch. Zestawienie danych geograficznych ze źródłami pisanymi pozwoliło ocenić wiarygodność hipotez o istnieniu drogi biegnącej wzdłuż Strymonu. Pomimo niepełnego potwierdzenia źródłowego przebieg tego szlaku był uzasadniony przez uwarunkowania terenowe i odpowiadał logice rzymskiego systemu komunikacyjnego. Analiza wskazuje, że droga musiała odgrywać ważną rolę zarówno w komunikacji wojskowej, jak i handlowej. Stanowiła strategiczne połączenie północnej i południowej części Bałkanów.
Bibliografia
Claudianus, Carmina.
Corpus Inscriptionum Latinarum (CIL), Stuttgart 1873.
Inscriptiones Graecae in Bulgaria repertae, red. G. Mihailov, Sofia 1966.
Itinerarium Antonini [w:] Itineraria Romana: Itineraria Antonini Augusti et Burdigalense, red. O. Cuntz, Lipsiae 1929.
Plinius, Naturalis Historia.
Ptolemaeus, Geographia.
Strabo, Geographica.
Tabula Imperii Romani (TIR), K 34: Naissus–Dyrrachion–Scupi–Serdica–Thessalonike, Ljubljana 1976.
Tabula Peutingeriana [w:] Die Peutingersche Tafel, red. K. Miller, Ravensburg 1887.
Vergilius, Aeneis.
Aladžov D., Kăsnoantično stroitelstvo v našite zemi (IV–VI v.), „Vesti na Narodnija Muzej v Haskovo” 1965, t. 1, s. 227–240.
Bobčev S., Krepostnite kuli s izdaden ostăr răb i značenieto im za ukrepvaneto na antičnite gradove, „Izvestija na Arheologičeskija Institut” 1961, t. 24, s. 103–145.
Bobčev S., Serdika. Materiali za izučavane topografijata, ustrojstvoto i arhitekturata na grada, Sofija 1943.
Bobčev S., Smesenata zidarija v rimskite i rannovizantijskite stroeži, „Izvestija na Arheologičeskija Institut” 1961, t. 24, s. 153–202.
Danoff C., Pautalia [w:] Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Stuttgart 1962, col. 800–824.
Gerov B., À propos de la population et localités de la vallée du cours moyen de la Struma dans l’antiquité, „Studia Balcanica” 1970, t. 1, s. 1–32.
Gerov B., Die Einfälle der Nordvölker in den Ostbalkanraum [w:] Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, red. H. Temporini, Berlin–New York 1977, s. 110–171.
Gerov B., Die Grenzen der römischen Provinz Thracia bis zur Gründung des Aurelianischen Dakien [w:] Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, red. H. Temporini, Berlin–New York 1979, s. 211–240. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110837612-005
Gerov B., Proučvanija vărhu zapadnotrakijskite zemi prez rimsko vreme, „Godišnik na Sofijskija Universitet, Filologičeski Fakultet” 1959–1960, t. 54, z. 3, s. 155–380.
Haebler A., Amphipolis [w:] Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, t. I 2, Stuttgart 1894, col. 1949–1952.
Ivanov T., Kăm văprosa za lageruvaneto na cohors II Lucensium, „Arheologija” 1964, t. 6, z. 1, s. 20–23.
Ivanov T., Poselištnata priemstvenost v Trakijskite zemi prez rimskata epoha, „Arheologija” 1972, t. 14, z. 2, s. 9–21.
Ivanov T., Serafimova D., Razkopki v Sandanski, „Izvestija na Arheologičeskija Institut” 1969, t. 31, s. 105–209.
Mikov V., Lokalizirane na njakoi izčeznali antični i srednovekovni selišta i kreposti v Bălgarija, „Arheologija” 1968, t. 10, z. 4, s. 28–48.
Milčev A., Arheologičeski razkopki i proučvanija v dolinata na Sredna Struma, „Godišnik na Sofijskija Universitet, Filozofsko-Istoričeski Fakultet” 1960, t. 54, z. 1, s. 361–410.
Miller K., Itineraria Romana. Römische Reisewege an Hand der Tabula Peutingeriana, Stuttgart 1916.
Papastavru J., Amphipolis. Geschichte und Prosopographie, Leipzig 1936.
Papazoglu F., Quelques aspects de l’histoire de la province de Macédoine [w:] Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, red. H. Temporini, Berlin–New York 1979, s. 302–369. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110837612-007
Žuglev K., Ikonomičeskoto položenie v Trakija i Mizija i tărgovskite im otnošenija s Italija prez I–II v. ot n.e., „Godišnik na Sofijskija Universitet, Filozofsko-Istoričeski Fakultet” 1965, t. 59, z. 3, s. 213–278.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1984
OPEN ACCESS