Starożytna organizacja kościelna na terenach dzisiejszej Bułgarii

Abstrakt

Autor przedstawił rozwój organizacji kościelnej na terenach dzisiejszej Bułgarii od początków chrześcijaństwa do końca starożytności. Celem artykułu jest ukazanie procesu powstawania biskupstw, metropolii i egzarchatów oraz wyjaśnienie zależności między organizacją kościelną a podziałem administracyjnym Cesarstwa Rzymskiego. Autor zastosował metodę historyczną, opierając się na źródłach kościelnych, aktach soborów, przekazach pisarzy chrześcijańskich oraz ustaleniach historiografii. Omówiono strukturę metropolii w Philippopolis, Marcianopolis, Adrianopolu, Sardyce i Ratiarii oraz przedstawiono najważniejsze biskupstwa funkcjonujące na terenach dzisiejszej Bułgarii. Autor wskazał na rolę miejscowych biskupów w soborach powszechnych, a także w sporach ariańskich i nestoriańskich. Szczególną uwagę poświęcił zmianom zachodzącym po utworzeniu patriarchatu konstantynopolitańskiego oraz rywalizacji Rzymu i Konstantynopola o zwierzchnictwo religijne nad Europą Południowo-Wschodnią. Analiza wykazała, że ziemie dzisiejszej Bułgarii należały do najlepiej zorganizowanych obszarów Kościoła w późnym antyku, a ich struktura wywarła trwały wpływ na rozwój chrześcijaństwa w tej części Europy.