Dlaczego sesja KMDD® jest „szyta na miarę” dla naszego mózgu? Stymulacja kompetencji moralnej z perspektywy neuropsychologicznej

Main Article Content

Małgorzata Steć

Abstrakt

Fostering moral competence with KMDD® may give the best results thanks to be suitable for our brain and its processes. Neuropsychological research shows importance of fostering moral competence with KMDD® for dlPFC and vmPFC cooperation. It shouldbe taken into account that brain learns moral competence due to neuroplasticity and e.g. changes in the attention processes and high moral competence makes decisions more adequate and more quick. Not „only” cognition and not „only” emotions plays role in moral processing. Research shows obvious cooperation between those levels of neuronal processing. The article aims to show the brain areas which are most important for moral decision making and recent research findings on the KMDD® impact on brain functioning. What is most important this article is a kind of a try to answer the question: why KMDD® is the best method fostering moral competence according to neuropsychology.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Steć, M. (2017). Dlaczego sesja KMDD® jest „szyta na miarę” dla naszego mózgu? Stymulacja kompetencji moralnej z perspektywy neuropsychologicznej. Filozofia Publiczna I Edukacja Demokratyczna, 6(2), 209-230. https://doi.org/10.14746/fped.2017.6.2.21
Dział
Edukacja etyczna i demokratyczna w praktyce
Biogram autora

Małgorzata Steć, Instytut Psychologii, Akademia Ignatianum w Krakowie

Małgorzata Steć - psycholog, filozof, etyk, trener z zakresu kształtowania kompetencji społeczno-moralnych i edukacyjnych, a także nauczyciel etyki oraz psychologii w szkole z programem IB. Adiunkt w Instytucie Psychologii Akademii Ignatianum w Krakowie, wykładowca w Instytucie Psychologii UJ. Pierwszy stopień doktora nauk w zakresie filozofii uzyskała w 2013 roku w Zakładzie Etyki Instytutu Filozofii Wydziału Filozofii i Socjologii UMCS w Lublinie (Moralność a osobowość. Filozoficzna i psychologiczna analiza osobowości moralnej). Obecnie przygotowuje drugą rozprawę doktorską w dziedzinie psychologii w Zakładzie Psychologii Rozwojowej i Wychowawczej w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (Znaczenie stymulacji kompetencji moralnej dla kształtowania tożsamości moralnej w okresie adolescencji). Jej zainteresowania naukowo-badawcze obejmują badanie wpływu dyskusji nad dylematami moralnymi na poziom kompetencji moralnej i moralno-demokratycznej oraz zagadnienie tożsamości moralnej. Jest jedynym w Polsce certyfikowanym nauczycielem Konstanckiej Metody Dyskusji nad Dylematem (KMDD®). Prowadzi zajęcia na kursach Psychologia rozwoju człowieka w biegu życia, Diagnoza psychologiczna: metody projekcyjne, Etyka zawodowa psychologa, Moral Psychology, Fostering Moral Competence with KMDD®, Dyskursywne metody wspierania rozwoju moralnego i inne.

 

Bibliografia

  1. Bannister Roger, Neurologia kliniczna Brain & Bannister, przeł. Wojciech Moskal, Wydawnictwo α-Medica Press, Bielsko Biała 1992.
  2. Churchland Patricia, Braintrust: What Neuroscience Tells Us about Morality, University Press, Princeton 2011.
  3. Damasio Antonio, Błąd Kartezjusza: emocje, rozum i ludzki mózg, przeł. Maciej Karpiński, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2011.
  4. Demarin Vida, Morovic Sandra, Bene Raphael, „Nauroplasticity”, Periodicum Biologorum, Vol. 116, No 2 (2014), s. 209-211.
  5. Draganski Bogdan, Gaser Christian, Bunsch Volker, Schuierer Gerhard, Bogdahn Ulrich, „Neuroplasticity: Changes in Gray Matter
  6. Induced by Training”, Nature, 427(6972), (2004), s. 311-312.
  7. Gazzaniga Michael. Istota człowieczeństwa. Co sprawia, że jesteśmy wyjątkowi?, przeł. Agnieszka Nowak, Wydawnictwo Smak
  8. Słowa, Sopot 2011.
  9. Greene Joshua, Haidt Jonathan, „How (and Where) Does Moral Judgment Work?”, Trends in Cognitive Sciences, Vol. 6, No. 12 (2002), s. 517-523.
  10. Grossberg Stephen, „The Link between Brain Learning, Attention, and Consciousness”, Consciousness and Cognition, 8 (1), (1999), s. 1-44.
  11. Harenski Carla, Antonenko Olga, Shane Matthew, Kiehl Kent, „A Functional Imaging Investigation of Moral Deliberation and Moral Intuition”, NeuroImage, Vol. 49, No 3 (2010), s. 2707-2716.
  12. Huebner Bryce, Dwyer Susan, Hauser Marc, „The Role of Emotion
  13. in Moral Psychology”, Trends in Cognitive Sciences, Vol. 13, No. 1 (2008), s. 1-6.
  14. Kaczmarek Bożydar „Neuropsychologiczne uwarunkowania kontroli zachowania u dorosłych sprawców przestępstw”, in: Bożydar Kaczmarek (red.), Mózg aspołeczny, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, Lublin 2009, s. 29-32.
  15. King Patricia, Mayhew Matthew, „Moral Judgment Development in Higher Education: Insights from The Defining Issues Test”, Journal of Moral Education, 31 (3), (2002), s. 247-270.
  16. Koenigs Michael, Young Liane, Adolphs Ralph, Tranel Daniel, Cushman Fiery, Hausner Marc, Damasio Antonio, „Damage to the Prefrontal Cortex Increases Utilitarian Moral Judgments”, Nature, 446 (7138), (2007), s. 908-911.
  17. Kohlberg Lawrence, Essays on Moral Development. Volume Two: The Psychology of Moral Development, Harper & Row, San Francisco 1984.
  18. Korzeniewski Bernard, From Neurons to Self-Consciousness: How the Brain Generates the Mind, Gateway Books, London 2010.
  19. Kurcz Ida, Psychologia języka i komunikacji, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000.
  20. LeDoux Joseph, Mózg emocjonalny: tajemnicze podstawy życia emocjonalnego, przeł. Andrzej Jankowski, Wydawnictwo Media i Rodzina, Poznań 2000.
  21. Lind Georg, „Moral Dilemmas. Philosophical and Psychological Issues in the Development of Moral Reasoning”, in: Carol Gibb Harding (Ed.), Growth and regression in cognitive-moral development, Precedent Publishers, Chicago 1985, s. 99-114.
  22. Lind Georg, Moral ist lehrbar. Handbuch zur Theorie und Praxis moralisher und demokratischer Bildung, Oldenbourg Verlag, Munchen 2003.
  23. Lind Georg, „The Meaning and Measurement of Moral Judgment Competence Revisited – A Dual-Aspect Model”, in: Daniel Fasko, Wayne Willis (Eds.), Contemporary Philosophical and Psychological Perspectives on Moral Development and Education, Hampton Press, New York 2008, s. 185-220.
  24. Lind Georg, How To Teach Morality. Promoting Deliberation and Discussion, Reducing Violence and Deceit, Logos Verlag, Berlin 2016.
  25. Loye David, „The Moral Brain”, Brain and Mind, Vol. 3, Issue 1 (2002), s. 133-150.
  26. Moll Jorge, De Oliviera-Souza Ricardo, Eslinger Paul, „Morals and the Human Brain”, Neuroreport, Vol. 14, No 3 (2003), s. 299–305.
  27. Panksepp Jaak, „Affective Consciousness: Core Emotional Feelings in Animals and Humans”, Consciousness and cognition, 14 (2005), s. 30-80.
  28. Prehn Kristin, Wartenburger Isabell, Meriau Katja, Scheibe Christina, Goodenough Oliver, Villringer Arno, vad der Meer Elke, Heekeren Hauke, „Influence of Individual Differences in Moral Judgment Competence on Neural Correlates of Socio-Normative Judgments”, Social Cognitive and Affective Neuroscience, Vol. 3, Issue 1 (2008), s. 33-46.
  29. Prehn Kristin, „Moral Judgment Competence: A Re-evaluation of the Dual-Aspect Theory Based on Recent Neuroscientific Research”, in: Ewa Nowak, Dawn Schrader, Boris Zizek (Eds.), Educating Competencies for Democracy, Peter Lang Verlag, Frankfurt 2013, s. 9-22.
  30. Przybysz Piotr, Dziarnowska Wioletta, „Emocje i dylematy moralne z perspektywy neuroetyki”, Studia z Kognitywistyki i Filozofii Umysłu, T. 6, Nr 1 (2012), s. 37-62.
  31. Rizolatti Giacomo, Craighero Laila, „The Mirror Neuron System”, Annual Review of Neuroscience, Vol. 27 (2004), s. 169-192.
  32. Saraiva Carolina, Marshall Louise, „Dorsolateral–Ventromedial Prefrontal Cortex Interactions during Value-Guided Choice: A Function of Context or Difficulty?”, Journal of Neuroscience, Vol. 35, Issue 13 (2015), s. 5087-5088.
  33. Stach Ryszard, Sumienie i mózg. O wewnętrznym regulatorze zachowań moralnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, 2012.
  34. Willis Judy, How Your Child Learns Best: Brain-Friendly Strategies You Can Use to Ignite Your Child’s Learning and Increase School Success, Sourcebooks, Naperville 2008.
  35. Zeki Semir, Blaski i cienie pracy mózgu. O miłości, sztuce i pogoni za szczęściem, przeł. Marek Binder, Anna Binder, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.