Kiedy racjonalność spotyka się z interesem politycznym. Problemy racjonalizacji polityki edukacyjnej w polskich gminach
PDF (English)

Słowa kluczowe

polityka oświatowa
racjonalizacja oświaty
teoria wyboru publicznego
polityka publiczna
likwidacja szkół

Jak cytować

Kołomycew, A. (2017). Kiedy racjonalność spotyka się z interesem politycznym. Problemy racjonalizacji polityki edukacyjnej w polskich gminach. Przegląd Politologiczny, (4), 131–144. https://doi.org/10.14746/pp.2017.22.4.11

Abstrakt

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących racjonalizacji polityki oświatowej w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich. Autorka koncentruje się na najbardziej radykalnym rozwiązaniu racjonalizatorskim, jakim jest likwidacja szkół. Rozwiązanie to choć zasadne pod względem ekonomicznym może okazać się kosztowne w wymiarze społecznym. W artykule autorka weryfikuje hipotezę zakładającą, że postulowana racjonalizacja polityki oświatowej gmin staje się fikcją w sytuacji, gdy władze gmin (organ wykonawczy) kierują się własnym interesem, którym jest utrzymanie poparcia społecznego (zwycięstwo w kolejnych wyborach), a nie racjonalnością ekonomiczną oraz dobrem publicznym. Problem racjonalizacji sieci szkół w gminach autorka analizowała na gruncie teorii racjonalnego wyboru. Artykuł powstał na postawie badań literatury przedmiotu oraz danych ilościowych, jak również badań empirycznych przeprowadzonych w wybranych gminach w formie półustrukturyzowanych wywiadów. W badaniach korzystano z metody porównawczej, elementów analizy systemowej oraz metod jakościowych. W dwuetapowym procesie autorka badań dokonała wyboru gmin zlokalizowanych w trzech województwach (świętokrzyskim, mazowieckim i pomorskim), a następnie 60 respondentów sposób następujących grup: władze gmin (organ wykonawczy i przedstawiciele organu stanowiącego), nauczyciele, podmioty niepubliczne prowadzące szkoły, członkowie społeczności lokalnych i liderzy lokalni.

https://doi.org/10.14746/pp.2017.22.4.11
PDF (English)

Bibliografia

Adamowicz M., Kmieciński M. (2017), Finansowanie oświaty w jednostkach samorządu terytorialnego w Polsce, ”Rozprawy Społeczne”, no. 11 (1).

Becker G. S. (1990), Ekonomiczna teoria zachowań ludzkich, PWN, Warszawa.

Dietrich F., List Ch. (2013), A Reason-Based Theory of Rational Choice, “Noûs”, vo. 47, issue 1.

Elster J. (1989), Nuts and Bolts for the Social Science, Cambridge University Press, New York.

Frohlich N., Oppenheimer J. A. (2006), Skating on Thin Ice: Cracks in the Public Choice Foundation, “Journal of Theoretical Politics”, no. 18(3).

Green D., Shapiro I. (1994), Pathologies of Rational Choice Theory: A Critique of Applications in Political Science, Yale University Press, New Haven–London.

Hay C. (2004), Theory, Stylized Heuristic or Self-Fulfilling Prophecy? The Status of Rational Choice Theory in Public Administration, “Public Administration”, vol. 82, no. 1.

Herbst M. (2012), Wynagrodzenia nauczycieli w Polsce – rozwiązania systemowe, in: Finansowanie oświaty, ed. J. Herczyński, Biblioteczka Oświaty Samorządowej, Warszawa.

Hodgson G. M. (2012), On the Limits of Rational Choice Theory, “Economic Thought”, no. 1.

Homans C. G. (1974), General propositions, Elementary Forms of Social Behavior (2nd ed.), Harcourt Brace Jovanovich, New York, http://www.sociosite.net/sociologists/texts/homans.php, 1.09.2017.

Homans, G. (1961), Social Behaviour: Its Elementary Forms, Routledge and Kegan Paul, London.

Kołacz T. (2012), Trudne racjonalizowanie wydatków oświatowych, ”Wspólnota” wydanie elektroniczne z 20.12.2012, http://www.wspolnota.org.pl/, 1.09.2017.

Kotarba B. (2014), Analiza wybranych elementów polityki oświatowej gmin, in: Samorząd w systemie demokracji obywatelskiej: wybrane problemy, ed. R. Kmieciak, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Kotarbiński T. (1975), Traktat o dobrej robocie, wyd. 5, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Kozińska-Bałdyga A. (2015), Sytuacja oświaty na terenach wiejskich, in: Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców, ed. E. Tołwińska-Królikowska, ORE, Warszawa.

Kożuch B. (2012), Wdrażanie innowacji organizacyjnych w administracji samorządowej, in: Zarządzanie zmianą w administracji publicznej, ed. J. Czaputowicz, KSAP, KONTRAST, Warszawa.

Kuriański M. (2008), Ku poszerzeniu horyzontów polskiej szkoły: szkic historyczny edukacji: zagrożenia i szanse, ”Saeculum Christianum: pismo historyczno-społeczne”, no. 15/1.

Michalczyk T. (2004), Zachowania społeczne a sfera racjonalnych wyborów – aspekt komunikacji społecznej, ”Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie” Seria: PEDAGOGIKA, z. XIII.

Oppenheimer J. A. (2008), Rational Choice Theory, For The Sage Encyclopedia of Political Theory, http://www.gvptsites.umd.edu/oppenheimer/research/rct.pdf, 2.09.2017.

PAP (2016), Samorządy: obecny system finansowania oświaty nie przystaje do rzeczywistości, ”Puls Biznesu”, wydanie elektroniczne 12.09.2016, https://www.pb.pl/samorzady-obecny-systemfinansowania-oswiaty-nie-przystaje-do-rzeczywistosci-841682, 2.09.2017.

Rydlewski G. (2011), Decydowanie w przestrzeni publicznej, in: Decydowanie publiczne, ed. G. Rydlewski, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa.

Rydlewski G. (2012), Zarządzanie zmianą w Polsce – reforma rządowego centrum, in: Zarządzanie zmianą w administracji publicznej, ed. J. Czaputowicz, KSAP, KONTRAST, Warszawa.

Scott I. (2000), Rational Choice Theory, in: Understanding Contemporary Society: Theories of the Present, eds. G. Browning, A. Halcli, F. Webster, Sage Publication, London–Thousand Oaks–New Dehli, pp. 126–138, http://socserver.soc.iastate.edu/Sapp/soc401rationalchoice.pdf, 20.09.2017.

Simon H. (1995), Rationality in Political Behavior, “Political Psychology”, vol. 16, no. 1.

Starczewska I. (2009), Racjonalizacja oświaty czyli redukcja etatów (1.12.2009), http://www.olsztyn.com.pl/artykul,racjonalizacja-oswiaty-czyli-redukcja-etatow,3881.html, 1.09.2017.

Szarfenberg R. (2002), Racjonalność decyzji w polityce społecznej, referat wygłoszony na konferencji WDiNP w 2002 roku, http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/refwdinp.pdf, 1.09.2017.

Zey M. (1998), Rational Choice Theory and Organizational Theory: A Critique, SAGE Publications, Thousand Oaks–London–New Delhi.

Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Przegląd Politologiczny" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa). Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.