Rola kompetencji poznawczych w demokratycznych systemach politycznych
PDF

Słowa kluczowe

demokracja
wiedza
władza
epistokracja
umiejętność polityczna

Jak cytować

Chmielewski, A. J. (2019). Rola kompetencji poznawczych w demokratycznych systemach politycznych. Przegląd Politologiczny, (2), 109–122. https://doi.org/10.14746/pp.2019.24.2.8

Abstrakt

Wychodząc od normatywnego ideału demokracji, ugruntowanego w inkluzywnym rozumieniu podmiotu demokracji, autor twierdzi, że w większości koncepcji demokracji kompetencje poznawcze są postrzegane jako podstawowy wymóg upoważniający do udziału w sprawowaniu władzy politycznej. Współczesna debata nad właściwym rozumieniem demokracji koncentruje się na próbach rozstrzygnięcia dylematu między ideą szerokiego uczestnictwa ludu w sprawowaniu władzy a ideałem deliberacyjnym, który zakłada, że władza w tych systemach winna być powierzona wyłącznie osobom o odpowiednich kompetencjach poznawczych. Autor analizuje główne elementy stanowisk kognitokratycznych i wskazuje na potencjalne zagrożenia wynikające z przypisywania kompetencjom poznawczym wyróżnionej roli. Stanowiska tego typu, zarówno w wersji uniwersalistycznej, jak i elitarnej, są według autora obciążone błędem kognitokratycznym. W opozycji do nich autor argumentuje na rzecz tezy o podstawowej roli umiejętności politycznej w systemach demokratycznych. Wskazuje również, że punktem wyjścia do rozważań nad znaczeniem tego pojęcia winien być normatywny ideał demokracji inkluzywnej, zakładający powszechność zdolności do kształtowania umiejętności politycznej oraz przekonanie, że owa zdolność może ulegać aktualizacji w samym procesie aktywności politycznej.

https://doi.org/10.14746/pp.2019.24.2.8
PDF

Bibliografia

Adams D. (1987), Dirk Gently’s Holistic Detective Agency, Gallery Books New York.

Bobbio N. (1998), Liberalizm i demokracja, przekł. P. Bravo, Znak – Fundacja im. Stefana Batorego, Kraków–Warszawa.

Böckenförde E.-W. (1976), Staat, Gesellschaft, Freiheit, Suhrkamp, Frankfurt.

Boetie E. de la (1975), The Discourse of Voluntary Servitude, trans. H. Kurz, The Mises Institute, Auburn, Alabama.

Chmielewski A. (2005), Dwie koncepcje jedności. Interwencje filozoficzno-polityczne, Oficyna Branta, Bydgoszcz–Wrocław.

Chmielewski A., Psychopatologia życia politycznego. Podręcznik ilustrowany, Oficyna Wydawnicza Atut, Wrocław 2009.

Dziubka K. (2008), Obywatelskość jako virtú podmiotu demokracji, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Ferguson A. (1995), An Essay on the History of Civil Society, red. F. Oz-Salberger, Cambridge University Press.

Gajda J. (1986), Prawo natury i umowa społeczna w filozofii przedsokratejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Gray J. (1995), Isaiah Berlin: An Interpretation of His Thought, HarperCollins.

Grygieńć J. (2017), Demokracja na rozdrożu. Deliberacja czy partycypacja polityczna?, Universitas, Kraków.

Hayek F. A. von (1978), Errors of Constructivism, w: New Studies in Philosophy, Politics, Economics and the History of Ideas, Routledge and Kegan Paul, London.

Hayek F. A. von (1978), Whither Democracy, w: New Studies in Philosophy, Politics, Economy and the History of Ideas, Routledge and Kegan Paul, London.

Krastev I. (2006), The new Europe: respectable populism, clockwork liberalism, „Open Democracy”, 21 March.

Lasch C. (1997), Bunt elit, przekł., D. Rodziewicz, Platan, Kraków.

Lincoln A. (1998), Gettysburg Address, w: Speeches that Changed the World, HarperCollins, New York.

MacIntyre A. (2008), How Aristotelianism Can Become Revolutionary: Ethics, Resistance, and Utopia, „Philosophy of Management”, vol. 7, nr 1, ss. 3–7.

Ost D. (2007), Klęska „Solidarności”. Gniew i polityka w postkomunistycznej Europie, przekł. H. Jankowska, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza S. A., Warszawa.

Popper K. (1993), Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, PWN, Warszawa.

Rousseau J.-J. (2002), Umowa społeczna, przekł. A. Peretiatkowicz, Antyk, Kęty.

Strauss L. (1987), Plato, w: L. Strauss, J. Cropsey, History of Political Philosophy, The University of Chicago Press, Chicago–London.

Surowiecki J. (2005), The wisdom of crowds: why the many are smarter than the few and how collective wisdom shapes business, economies, societies, and nations, Random House, New York.

Swenson K. (2018), Rebekah Mercer, the billionaire backer of Bannon and Trump, chooses sides, “The Washington Post,” Jan. 5, https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2018/01/05/rebekah-mercer-the-billionaire-backer-of-bannon-and-trump-choosessides/?utm_term=.05dca59279d5, 25 maja 2018.

Tukidydes (1957), Wojna peloponeska, przekł. K. Kumaniecki, Czytelnik.

Žižek S. (2001), Przekleństwo fantazji, przekł. A. Chmielewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Teksty opublikowane na łamach czasopisma "Przegląd Politologiczny" i udostępniane w formacie PDF objęte są licencją CC BY 4.0 (Creative Commons - Uznanie autorstwa). Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.