Abstrakt
Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji autorstwa François Julliena można interpretować jako interesujący przykład wyzwania metodologicznego, jakie pojawia się wokół pytania: w jakim stopniu określona strategia sensu (stratégie du sens) przyjęta jako przedmiot badań wpływa na formę i treść wyników tych badań? W dodatku, można tu również zastosować optykę odwrotną: w jakim stopniu określone założenia dotyczące formy i treści badań mogą wpływać na ich wyniki? Z tego punktu widzenia warto zwrócić uwagę na dwa fundamentalne wyzwania, które niemal stale stanowią podwójnie splecione przeszkody w próbach narracyjnych na temat chińskiego obszaru kulturowego. Z jednej strony, są to często obserwowane łańcuchy różnych propozycji tłumaczeń słów i zdań. Z drugiej strony, to obecność różnych strategii sensu, które w często niełatwy do uchwycenia sposób wpływają na kształt tego, „co” oraz „jak” zostało powiedziane, zasugerowane lub w ogóle niewypowiedziane. W tym kontekście Jullien podkreśla różnicę między „wypowiedzią definicyjną” (la parole de définition), którą francuski autor uznaje za charakterystyczną dla głównego nurtu kultury zachodniej oraz „wypowiedzią wskazującą” (la parole indicielle), którą zalicza on do artykulacji występujących często w przestrzeni kultury chińskiej. Ukazuje się tu zatem odmienność w strategiach artykułowania sensu, która rozciąga się między tym, co ogólne, a więc abstrakcyjne czy wyabstrahowane, a tym, co całościowe, a więc stanowiące nierozerwalną jedność. Mamy więc z jednej strony do czynienia z „poznaniem”, z drugiej zaś „uświadamianiem sobie”. To rozróżnienie podkreśla niezwykle doniosłe wyzwanie w dziedzinie metodologii, które powinno kierować naszą uwagę na zagadnienia związane z osobliwościami myśli naukowej oraz filozoficznej poświęconej człowiekowi, a które szczególnie wyraźnie uobecniają się wraz z próbami wglądów interpretacyjnych o charakterze międzykulturowym oraz wielojęzykowym.
Bibliografia
Gadamer Hans-Georg (1993), Grenzen der Sprache (1985), in: Hans-Georg Gadamer, Gesammelte Werke, Bd. 8 (Ästhetik und Poetik I: Kunst als Aussage), J. C. B. Mohr (Paul Siebeck), Tübingen 1993.
Gadamer Hans-Georg (2000), Boundaries of Language, in: Language and Linguisticality in Gadamer’s Hermeneutics, ed. Lawrence K. Schmidt, Lexington Books, Lanham.
Gadamer Hans-Georg (2003), Granice języka, in: Hans-Georg Gadamer, Język i rozumienie, eds. and transl. Piotr Dehnel, Beata Sierocka, Aletheia, Warszawa.
Giddens Anthony (1993), New Rules of Sociological Method. A Positive Critique of Interpretative Sociologies, Second, revised edition, Stanford University Press, Stanford.
Grondin Jean (2001), Einführung in die Philosophische Hermeneutik (2., überarbeitete Auflage), Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
Jullien François (1991), Éloge de la fadeur: À partir de la pensée et de l’esthétique de la Chine, Philippe Picquier, Arles.
Jullien François (1995), Le détour et l’accès. Stratégies du sens en Chine, en Grèce, Éditions Grasset & Fasquelle, Paris.
Jullien François (2004a), In Praise of Blandness, Proceeding from Chinese Thought and Aesthetics, transl. Paula M. Varsano, Zone books, New York.
Jullien François (2004b), Detour and Access. Strategies of Meaning in China and Greece, transl. Sophie Hawkes, Zone Books, New York.
Jullien François (2006a), Pochwała nieokreśloności. Zapiski o myśli i estetyce Chin, transl. Beata Szymańska, Anna Śpiewak, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Seria: Ex Oriente, Kraków.
Jullien François (2006b), Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji, transl. Maciej Falski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Seria: Ex Oriente, Kraków.
Northrop Douglas (2012), Introduction. The Challenge of World History, in: A Companion to World History, ed. Douglas Northrop, Wiley Blackwell, Hoboken. DOI: https://doi.org/10.1002/9781118305492
Schleiermacher Friedrich (1977), Hermeneutik und Kritik, ed. Manfred Frank, Frankfurt am Main.
Schleiermacher Friedrich (1998), Hermeneutics and Criticism. And Other Writings, ed. and transl. Andrew Bowie, Cambridge University Press, Cambridge. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511814945
Szymczyński Tomasz R. (2020), Polityka drogi okrężnej jako strategia sensu w chińskim obszarze kulturowym z perspektywy hermeneutyki wielojęzykowości, Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM, Poznań.
Yao Xinzhong (2000), An introduction to Confucianism, Cambridge University Press, Cambridge.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Tomasz R. Szymczyński
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.