Słowa kluczowe
czynnik napędzający transformację energetyczną
polityka energetyczna
Unia Europejska
Szwecja
Cele Zrównoważonego Rozwoju
Jak cytować
Abstrakt
W badaniu analizuje się, w jaki sposób Unia Europejska napędza transformację energetyczną swoich państw członkowskich, wykorzystując Szwecję jako studium przypadku, lidera w globalnej transformacji energetycznej. Jako globalny lider, Szwecja stanowi idealny punkt odniesienia dla skuteczności wysiłków Unii Europejskiej w zakresie transformacji energetycznej. Badanie odpowiedziało na problemy badawcze: P1: Jaki jest wpływ Unii Europejskiej jako siły napędowej transformacji energetycznej na transformację energetyczną Szwecji? P2: Jakie główne korzyści odnosi Szwecja z wdrażania polityki energetycznej UE? Odpowiedź oparto na jakościowej analizie wybranych źródeł, m.in. oficjalnych i aktualnych szwedzkich dokumentów strategicznych dotyczących transformacji energetycznej oraz źródeł analitycznych i statystycznych szwedzkich agencji rządowych. Unia Europejska jest siłą napędową transformacji energetycznej poprzez prawodawstwo, finansowanie i możliwość legitymizacji wdrażanych reform, a także poprzez forum współpracy. Jednak dla kraju takiego jak Szwecja działania UE są niewystarczające i Szwecja jest zmuszona zmodyfikować prawo UE, aby było bardziej radykalne i lepiej dostosowane do jej transformacji.
Bibliografia
Åstrand, K. (2005). Examining Influences of EU Policy on Instrument Choice: The Selection of a Green Certificate Trading Scheme in Sweden. Policy andSociety, 100–128. DOI: https://doi.org/10.1016/S1449-4035(05)70057-6
Åstrand, K., & Neiji, L. (2003). Policy instruments for the development of wind power in Sweden. Lund University.
Bass, A. E., & Grøgaard, B. (2021). The long-term energy transition: Drivers, outcomes, and the role of the multinational enterprise. Journal of International Business Studies, 52(5), 807–823. DOI: https://doi.org/10.1057/s41267-021-00432-3
Consolidated version of the Treaty on the Functioning of the European Union. (2012). Official Journal of the European Union, C 326/51, 26 December, 4–89. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:12012E/TXT:en:PDF
Cruciani, M. (2016). The Energy Transition in Sweden. https://www.ifri.org/en/papers/energy-transition-sweden
European Commission. (2026). EU Emissions Trading System sustains downward trend in covered emissions. https://climate.ec.europa.eu/news-other-reads/news/eu-emissions-trading-system-sustains-downward-trend-covered-emissions-2026-04-10_en
European Commission. (n.d.). Energy. https://commission.europa.eu/topics/energy_en
Eurostat. (2024). Renewable energy statistics. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Renewable_energy_statistics
Feliziani, C. (2013). The Impact of the EU Energy Policy on Member States’ Legal Orders: State of Art and Perspectives of Renewable Energy in Italy and Great Britain. Review of European Studies, 5(2), 67–80. DOI: https://doi.org/10.5539/res.v5n2p67
Government Offices of Sweden. (2023). Regeringens klimathandlingsplan – hela vägen till nettonoll. https://www.regeringen.se/contentassets/990c26a040184c46acc66f89af34437f/232405900webb.pdf
Government Offices of Sweden. (2024a). Energipolitikens långsiktiga inriktning. https://www.regeringen.se/contentassets/2fd0739890d8484b8129d3c0e678f24d/energipolitikens-langsiktiga-inriktning-prop.-202324105.pdf
Government Offices of Sweden. (2024b). Sweden’s updated National Energy and Climate Plan 2021-2030. https://commission.europa.eu/document/download/26d2c93e-641d-489f-a160-a7052fde58bb_en?filename=SE_FINAL%20UPDATED%20NECP%202021-2030%20%28English%29.pdf
Government Offices of Sweden. (2024c). Regeringen genomför nu EU:s nya utsläppshandelssystem ETS 2. https://www.regeringen.se/pressmeddelanden/2024/05/regeringen-genomfor-nu-eus-nya-utslappshandelssystem-ets-2/
Government Offices of Sweden. (n.d.). Sweden’s carbon tax. https://www.government.se/government-policy/taxes-and-tariffs/swedens-carbon-tax/
Gueye, S., Karanfil, F., & Omgba, L. D. (2025). Navigating the energy transition in the EU: Renewables, critical raw materials and emerging vulnerabilities. Ecological Economics, 237, 1–17. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2025.108696
Harichandan, S. (2022). Energy transition research: A bibliometric mapping of current findings and direction for future research. Cleaner Production Letters, 3, 1–17. DOI: https://doi.org/10.1016/j.clpl.2022.100026
International Energy Agency. (2019). Energy Policies of IEA Countries: Sweden 2019. https://www.iea.org/reports/energy-policies-of-iea-countries-sweden-2019-review
International Energy Agency. (2024). IEA report highlights Sweden’s opportunity to lead on the clean energy transition. https://www.iea.org/news/iea-reporthighlights-sweden-s-opportunity-to-lead-on-the-clean-energy-transition
Jansson-Myhr, K. (n.d.). Motstånd mot kärnkraft. Vattenfall AB. https://historia.vattenfall.se/stories/i-hetluften/motstand-mot-karnkraft
Knaggård, Å. (2009). Vetenskaplig osäkerhet i policyprocessen: En studie av svensk klimatpolitik, Doctoral thesis. Lund University.
Liljenfeldt, J. (2025). When EU goes local: An analysis of the alignment between EU and national energy policies and the needs of local energy initiatives. Energy Policy, 205, 1–9. DOI: https://doi.org/10.1016/j.enpol.2025.114681
Maggetti, M., & Gilardi, F. (2016). Problems (and solutions) in the measurement of policy diffusion mechanisms. Journal of Public Policy, 36(1), 87–107. DOI: https://doi.org/10.1017/S0143814X1400035X
Melin, G. (2020). Färdplan Bioenergi – så möter vi behovet av bioenergi för fossilfritt Sverige. Stockholm.
Miciuła, I., & Stępień, P. (2019). The Impact of Current EU Climate and Energy Policies on the Economy of Poland. Polish Journal of Environmental Studies, 28(4), 2273–2280. DOI: https://doi.org/10.15244/pjoes/90784
Muhire, F. et al. (2024). Drivers of green energy transition: A review. Green Energy and Resources, 2(4), 1–17. DOI: https://doi.org/10.1016/j.gerr.2024.100105
Ossowska, L. J. (2019). Consequences of the energy policy in member states of the European Union – the renewable energy sources targets. Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal, 22(2), 21–32. DOI: https://doi.org/10.33223/epj/109339
Paris Agreement. (2015). https://unfccc.int/sites/default/files/resource/parisagreement_publication.pdf
Stefański, O. (2025). Nuclear power and renewable energy sources. Sweden's energy transition - evolution and prospects. Master's thesis. Nicolaus Copernicus University in Toruń.
Sterner, T. (2020). The carbon tax in Sweden. In Standing up for a Sustainable World. Edward Elgar Publishing. DOI: https://doi.org/10.4337/9781800371781.00014
Swedish Energy Agency. (2025). Vad är EU ETS. https://www.energimyndigheten.se/klimat/eus-utslappshandelssystem-eu-ets/om-eu-ets-och-hur-utslappshandeln-fungerar/vad-ar-eu-ets/
Swedish Energy Agency. (2026). EU ETS2. https://www.energimyndigheten.se/en/climate/the-eu-emissions-trading-system-eu-ets/information-about-the-eu-ets-and-how-emissions-trading-works/the-eu-ets/eu-ets2/
Swedish Environmental Protection Agency. (2026a). Statistik och uppföljning. https://www.naturvardsverket.se/vagledning-och-stod/utslappshandel/statistik-och-uppfoljning/
Swedish Environmental Protection Agency. (2026b). Sveriges del av EU:s klimatmål. https://www.naturvardsverket.se/amnesomraden/klimatomstallningen/sveriges-klimatarbete/sveriges-del-av-eus-klimatmal/
Talus, K., & Aalto, P. (2024). Competences in EU energy policy. In R. Leal-Arcas, Research Handbook on EU Energy Law and Policy (pp. 15–32). Edward Elgar Publishing. DOI: https://doi.org/10.4337/9781035328024.00008
Thalberg, K. (2022). The Swedish energy transition: A race far from won. https://institutdelors.eu/en/publications/the-swedish-energy-transition-a-race-far-from-won-2/
United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2015a). Goal 7: Affordable and Clean Energy. https://globalgoals.org/goals/7-affordable-and-clean-energy/
United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2015b). Goal 13: Climate Action. https://globalgoals.org/goals/13-climate-action/
United Nations Development Programme. (2015). What are the Sustainable Development Goals? https://www.undp.org/sustainable-development-goals
Vattenfall, A. B. (n.d.). Ringhals. https://powerplants.vattenfall.com/sv/ringhals/
Vattenfall, A. B. (n.d.). The history and heritage of Vattenfall. https://history.vattenfall.com/
Vezzoni, R. (2023). Green growth for whom, how and why? The REPowerEU Plan and the inconsistencies of European Union energy policy. Energy Research & Social Science, 101, 1–15. DOI: https://doi.org/10.1016/j.erss.2023.103134
Wach, K. (2016). Europeanisation: Its Definition, Research Approaches and Dimensions. In P. Stanek & K. Wach (Eds.), Macro, Meso- and Microeconomic Microeconomic Dimensions of Europeanisation. PWN.
Wiśniewski, R. et al. (2024). The Impact of the Rule of Law on Energy Policy in European Union Member States. Energies, 17(3), 1–31. DOI: https://doi.org/10.3390/en17030739
Wojtkowska-Łodej, G. (2015). Climate and energy policy of the European Union – the challenges for the future of the Polish economy. Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal, 18(1), 15–25.
World Economic Forum. (2025). Fostering Effective Energy Transition 2025. https://www.weforum.org/publications/fostering-effective-energy-transition-2025/
World Meteorological Organisation. (2025). WMO confirms 2024 as warmest year on record at about 1.55°C above pre-industrial level. https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2025/01/press-release-wmo-confirms-2024-as-warmest-year-on-record-at-about-1-55c-above-pre-industrial-level/
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Oskar Stefański
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.