CHIŃSKI MODEL ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO I JEGO POTENCJALNA ADAPTACJA W EUROPIE

Main Article Content

Maciej Walkowski

Abstrakt

Nagłaśniane od ponad trzech dekad sukcesy gospodarcze ChRL spowodowały, że w ostatnich latach znaczenia nabrała debata nie tylko na temat specyficznych cech, ale i potencjalnej uniwersalności tzw. chińskiego modelu rozwoju, zwanego najczęściej Konsensusem Pekińskim lub autorytarnym modelem kapitalizmu państwowego (state capitalism). Model ten ostatnimi laty stał się bardzo atrakcyjny dla wielu rządów, głównie słabiej rozwiniętych państw w świecie. Szczególnie widoczne jest to w Afryce, Ameryce Łacińskiej i Azji Centralnej, gdzie wyjątkowo aktywne są chińskie przedsiębiorstwa i politycy. Trwający od 2008 r. globalny kryzys finansowy i ekonomiczny w wielu regionach świata podważył zaufanie do anglosaskiego modelu gospodarki wolnorynkowej i towarzyszącej mu ideologii neoliberalnej. Szybkość, z jaką Chiny przeszły ze statusu biednego kraju rolniczego do globalnej potęgi gospodarczej, budzi podziw w wielu społeczeństwach. Także w Unii Europejskiej trwa debata na temat kształtowania prawidłowych relacji handlowo-inwestycyjnych z Chinami i oceny chińskiej formuły rozwojowej. Dyskusja dotyczy korzyści i kosztów społeczno ekonomicznych chińskiej formuły rozwojowej oraz jej adaptowalności. Zauważalnej intensyfikacji uległa ona w kontekście realizacji i popularyzacji chińskiej koncepcji połączenia Azji z Europą, czyli projektu Pasa i Drogi (One Belt One Road). Autor w prezentowanym artykule pragnie przybliżyć specyfikę chińskiego modelu rozwoju, przedstawić jego silne i słabe strony na poszczególnych etapach rozwoju i dać odpowiedź na pytanie na ile użyteczny byłby on w Unii Europejskiej, zarówno na poziomie porozumień bilateralnych, jak i strategicznego partnerstwa Chin z całą UE.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Walkowski, M. (2017). CHIŃSKI MODEL ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO I JEGO POTENCJALNA ADAPTACJA W EUROPIE. Przegląd Strategiczny, (10), 335-366. https://doi.org/10.14746/ps.2017.1.19
Dział
Bezpieczeństwo społeczno-ekonomiczne i bezpieczeństwo ludzkie
Biogram autora

Maciej Walkowski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

kierownik Zakładu Polityki Społecznej i Ekonomicznej na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM w Poznaniu. Autor i redaktor ponad siedemdziesięciu publikacji naukowych oraz haseł encyklopedycznych. Od roku 2016 kierownik (Chairholder) Katedry Jean Monnet na WNPiD UAM w Poznaniu – „EU DYNAMICUS”. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących międzynarodowych stosunków gospodarczych oraz integracji europejskiej, szczególnie w badaniach dotyczących: procesów globalizacji i regionalizacji ekonomicznej w świecie, problemów globalnych, korporacji transnarodowych, rozwoju gospodarczego państw z regionu Azji Południowej i Wschodniej (z Chinami na czele), a także społeczno-gospodarczego rozwoju UE i Polski, integracji monetarnej w Europie oraz Wspólnej Polityki Rolnej UE.

Bibliografia

  1. Allison G., Blackwill R. D., Wyne A. (2013), Chiny, Stany Zjednoczone i świat w oczach Wielkiego Mistrza Lee Kuan Yewa, Warszawa.
  2. Avanzini F. (2004), Religie Chin, Kraków.
  3. Bolesta A. (2006), Chiny w okresie transformacji, Warszawa.
  4. Brunet A., Guichart J-P. (2011), Chiny światowym hegemonem. Imperializm ekonomiczny Państwa Środka, Warszawa.
  5. Chołaj H. (2014), Kapitalizm konfucjański. Chińskie reformy ekonomiczne a globalizacja, Warszawa.
  6. Cohen D. (2011), Prosperity słabości, Warszawa.
  7. Corruption Perceptron Index 2015, Transparency International – The global coalition against corruption, http//transparency.org (16.09.2016).
  8. Dillon M. (2014), Chiny. Historia współczesna, Warszawa.
  9. Fenby J. (2014), Will China Dominate the 21st Century?, Cambridge.
  10. Giford R. (2013), Chińska droga. Podróże w głąb Państwa Środka, Warszawa.
  11. Gittings J. (2010), Historia współczesnych Chin. Od Mao do gospodarki rynkowej, Kraków.
  12. Góralczyk B. (2010), „Chiński feniks”. Paradoksy wschodzącego mocarstwa, Warszawa.
  13. Góralczyk B. (2010), Wokół chińskiego modelu rozwojowego. W odpowiedzi R. Pyfflowi, http//polska-azja.pl (9.08.2016).
  14. Gradziuk A., Szczudlik-Tatar J. (2012), Perspektywy rozwoju współpracy gospodarczej Polski z Chińską Republiką Ludową, Warszawa.
  15. Halper S. (2010), The Beijing Consensus: How China’s Authoritarian Model Will Dominate the Twenty-first Century, New York.
  16. Inwestowanie w Chinach, KPMG China Practice w Polsce, http//kpmg.pl (7.09.2016).
  17. Jacques M. (2012), When China Rules the World: The End of the Western World and the Birth of a New Global Order, Second Edition 2, New York.
  18. Jak zrobić biznes w Chinach. Rozmowa z Mariuszem Jawoszkiem, współwłaścicielem Pronox Technology, http://www.goldenline.pl/grupy/Przedsiebiorcy_biznesmeni/bizneschiny-com/jakzrobic-biznes-w-chinach,355998/ (9.08.2016).
  19. Kagan R. (2009), Powrót historii i koniec marzeń, Poznań.
  20. Kaliński A. (2014), Chiny: obywatel ze wsi obywatelem I kategorii, http://www.obserwatorfinansowy.pl/forma/rotator/chiny-obywatel-ze-wsi-obywatelem-i-kategorii/ (14.09.2016).
  21. Kamiński T. (2014), Po pierwsze gospodarka. Narzędzia polityki zagranicznej ChRL wobec Unii Europejskiej, w: Narzędzia polityki zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej, (red.) M. Pietrasiak, D. Mierzejewski, K. Żakowski, Łódź.
  22. Kamiński T. (2014b), Chińska soft power a ambicje globalne Unii Europejskiej, w: Współczesne Chiny w kontekście stosunków międzynarodowych, (red.) J. Wardęga, Kraków.
  23. Kissinger H. (2014), O Chinach, Wołowiec.
  24. Kłosiński K. (2008), Chiny polityka otwartych drzwi «China OpenDoor Policy», „Annals of Social Sciences” („Roczniki Nauk Społecznych”), nr 3.
  25. Lampton D. M. (2014), Following the Leader. Ruling China, from Deng Xiaoping to Xi Jinping, Berkeley, Los Angeles, London.
  26. Leonard M. (2009), Zrozumieć Chiny (wstęp od wydawcy), Warszawa.
  27. Liberska B. (2010), Perspektywy rozwojowe chińskiej gospodarki do 2050 roku «Prospects for Development of Chinese Economy Till Year 2050, „Economic Studies” („Studia Ekonomiczne”), nr 4.
  28. Liberska B., Czy Beijing consensus zastąpi waszyngtoński?, http://www.obserwatorfinansowy.pl/2010/03/11/.
  29. Mann J. (2007), The China Fantasy. Why Capitalism Will Not Bring Democracy to China, New York.
  30. Musiałek A. (2010), Konfucjanizm, w: Globalizacja – motor czy hamulec w stosunkach międzynarowych?, (red.) B. Bednarczyk, nr 3 (VII), Kraków.
  31. Pieczonka A. (2012), Chińskie „Go Global”. Dylematy i wyzwania dla Chińskiego Smoka, Szanghaj, http://www.gochina.gov.pl/ (17.09.2016).
  32. Płowiec U. (2008), Czynniki wzrostu i ekspansji Chin, w: Chiny – Indie. Ekonomiczne skutki rozwoju, (red.) K. Kłosiński, Lublin.
  33. Puślecki Z. W., Walkowski M., Szymczyński T. R. (2011), Unia Europejska wobec wzrostu konkurencyjności Brazylii, Rosji, Indii i Chin (BRIC), Warszawa.
  34. Pyffel R. (2013), Chiny a kryzys demokracji. Czy model chiński zagrozi demokracji?, http.polskaazja.pl (9.08.2016).
  35. Rowiński J. (2008), Chiny. Nowa globalna potega, w: Dokąd zmierza świat, (red.) A. D. Rotfeld, Warszawa.
  36. Sachs J. D. (2005), The End of Poverty. How We Can Make it Happen in Our Lifetime, New York.
  37. Seintz K. (2013), Chiny. Powrót olbrzyma, Warszawa.
  38. Schell O., Delury J. ( 2013), Wealth and Power. China’s Long March to the Twenty-First Century, New York.
  39. Sławiński R. (red.) (2013), Konfucjanizm i jego współczesne interpretacje, Warszawa.
  40. Słowniczek pojęć, http://www.gochina.gov.pl/ (5.05.2016).
  41. Tomalin B., Nicks M. (2014), Światowe kultury biznesu, Warszawa.
  42. Weggel O. (2006), Chiny, Warszawa.
  43. Yao X. (2009), Konfucjanizm. Wprowadzenie, Kraków.
  44. Zwoliński A. (2007), Chiny – historia, teraźniejszość, Kraków.