SPORY TERYTORIALNE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH NATO NA OBSZARZE ARKTYKI. UWARUNKOWANIA, ZNACZENIE ORAZ WPŁYW GLOBALNEGO OCIEPLENIA

Main Article Content

Herbert Gnaś

Abstrakt

W niniejszym artykule przeanalizowane zostały trzy przypadki sporów terytorialnych pomiędzy państwami członkowskimi NATO: spór pomiędzy Kanadą i Danią o znajdującą się w Kanale Kennedy’ego Wyspą Hans, spór pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Kanadą o część Morza Beauforta oraz kwestia Przejęcia Północnozachodniego, które uznawane jest przez Kanadęza wewnętrzne wody terytorialne, czemu sprzeciwiają się Stany Zjednoczone oraz europejskie państwa członkowskie NATO. Spory te mają miejsce z następujących powodów: dostępu do nowych tras morskich oraz do bogatych złóż ropy i gazu. W artykule przeanalizowane zostały uwarunkowania zaistnienia tych sporów oraz przedstawione zostały najważniejsze wydarzenia z ich przebiegu. Została także podjęta próba określenia dotychczasowego oraz potencjalnego przyszłego wpływu globalnego ocieplenia na kształt tych sporów.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Gnaś, H. (2015). SPORY TERYTORIALNE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH NATO NA OBSZARZE ARKTYKI. UWARUNKOWANIA, ZNACZENIE ORAZ WPŁYW GLOBALNEGO OCIEPLENIA. Przegląd Strategiczny, (8), 33-52. https://doi.org/10.14746/ps.2015.1.3
Dział
Problemy bezpieczeństwa w obszarze transatlantyckim

Bibliografia

  1. Alberts S., Obama ‘committed’ to resolving Arctic disputes: Clinton, http://byers.typepad.com/arctic/2009/04/obama-committed-to-resolvingarctic-disputes-clinton.html (26.02.2014).
  2. Baker J. S., Byers M. (2012), Crossed Lines: The Curious Case of the Beaufort Sea Maritime Boundary Dispute, „Ocean Development & International Law”, No. 43.
  3. Baker J., Byers M., The Beaufort Sea Boundary Dispute: Identifying ad Assessing Options. A discussion paper prepared by James Baker & Michael Byers, February 25, 2010, http://byers.typepad.com/files/baker-byers-discussion-paper-25-feb-2010.pdf (30.09.2014).
  4. Beaufort Sea, http://www.absoluteastronomy.com/topics/Beaufort_Sea (6.08.2009).
  5. Boswell R., Arctic mapping project exposes simmering dispute, http://www2.canada.com/windsorstar/news/story.html?id=0cfaa371-a3a8-4763bf9f-3df00e0982b3 (26.02.2014).
  6. Boswell R. (2009), Canada protests U.S. Arctic fishing ban, http://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2%2Fwww.canada.com%2FCanada%2Bprotests%2BArctic%2Bfishing%2F1962264%2Fstory.html&date=2009-09-15 (25.02.2014).
  7. Boswell R., Hans Island was ours first, Greenland says, http://byers.typepad.com/arctic/2008/12/hans-island-was-ours-first-greenland says.html(22.02.2014).
  8. Bronskill J., Hans Island deal struck with Danes, http://byers.typepad.com/arctic/2008/11/hans-island-deal-struck-with-danes.html (22.02.2014).
  9. Byers M. (2013), International Law and the Arctic, Cambridge.
  10. Byers M., Sovereignty will solve the Northwest Passage dispute, http://www.pugwashgroup.ca/events/documents/2007/2007.08.11Byers_article.pdf (25.02.2014).
  11. Byers M., Stephen Harper, the Austin Powers of the Arctic, http://www.thestar.com/opinion/commentary/2013/01/stephen_harper_the_austin_powers_of_the_arctic.html (24.02.2014).
  12. Canada and the Arctic: The Issue of Northern Sovereignty, http://www.wilsoncenter.org/event/canada-and-the-arctic-the-issue-northern-sovereignty (24.02.2014).
  13. Canada flexes its muscles in scramble for the Arctic, http://www.guardian.co.uk/environment/2007/jul/11/climatechange.climatechange (25.02.2014).
  14. Canada, Denmark dispute ownership of tiny Arctic island, http://www.cbc.ca/news/canada/canada-denmark-dispute-ownership-of-tiny-arctic-island-1.565276 (23.02.2014).
  15. Collins, Jr. E., RogoffM. A. (1986), The Gulf of Maine Case and the Future of Ocean Boundary Delimitation,„Maine Law Review”, Vol. 38, No. 1.
  16. Consolidation. Arctic Waters Pollution Prevention Act, R. S. C., 1985, c. A-12, http://www.laws-lois.justice.gc.ca/PDF/A-12.pdf (26.02.2014).
  17. Côté F., Dufresne R., The Arctic: Canada’s legal claims, „Infoseries”, PRB 08-05E, 24/10/2008,http://www.parl.gc.ca/content/lop/researchpublication/prb0805-e.pdf (25.02.2014).
  18. DeMille D., Denmark’ Goes Viking’ in Canada’s Arctic Islands, http://www.casr.ca/id-arcticviking1.htm (22.02.2014).
  19. Denmark calls for talks on Arctic island dispute, http://archive.is/Jvkdo (23.02.2014).
  20. Dube R. (2006), As ice melts, debate over Northwest Passage heats, „USAToday”, http://www.usatoday.com/news/world/2006-04-03-nwpassage-debate_x.htm (25.02.2014).
  21. Fogarassy T., The Alaska Boundary Dispute: History and International Law, http://www.cwilson.com/pubs/energy/alaska.pdf (7.08.2009).
  22. Guo R. (2006), Territorial Disputes and Resource Management: A Global Handbook, Nowy Jork.
  23. Harper K., Hans history, http://www.canadiangeographic.ca/hansIsland/background.asp (22.02.2014).
  24. Huebert R. (2011), Climate Change and Canadian Sovereignty in the Northwest Passage, „Calgary Papers in Military and Strategic Studies”, No. 4.
  25. Huebert R., Northern Interests and Canadian Foreign Policy, http://www.cdfai.org/PDF/Northern%20Interests%20and%20Canadian%20Foreign%20Policy.pdf (27.02.2014).
  26. Huebert R. (2002), Return of the Vikings, „Globe and Mail”, http://www.byers.typepad.com/arctic/2008/11/return-of-the-vikings.html (25.02.2014).
  27. Joint Statement, w01.international.gc.ca/minpub/Publication.aspx?isRedirect=True&publication_id=383048&Language=E (5.08.2009).
  28. Kristensen P. E. D., Hans Island: Denmark Responds, Letter to the Editor, http://byers.typepad.com/arctic/2009/02/hans-island-denmark-responds.html (22.02.2014).
  29. Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza, sporz¹dzona w Montego Bay dnia 10 grudnia 1982 r., Dz. U. 2002, Nr 59, poz. 543.
  30. Loyer J. (2011), Melting Proof: Reassessing Canada’s Legal Claims Over the Northwest Passage, „Brussels Journal of International Studies”, Vol. 8.
  31. New ships for navy, coast guard, http://www.cbc.ca/news2/interactives/shipbuilding/ (27.02.2014).
  32. Randall S. J., Thompson J. H. (2010), Canada and the United States: Ambivalent Allies, Athens.
  33. Roach J. A., Smith R. W. (2012), Excessive Maritime Claims: Third Edition, Leiden.
  34. Satelite imagery moves Hans Island boundary: report, http://www.cbc.ca/news/technology/satellite-imagery-moves-hans-island-boundary-report-1.684285 (21.02.2014).
  35. Schofield C., Townsend-Gault I., Of Parallels and Meridians: Implications of Barents Sea Dispute Resolution for the Beaufort Sea, http://www.zeitschrift.co.uk/indexv7n1.html (28.02.2014).
  36. Secretary of Commerce approves fisheries plan for Arctic, http://www.noaanews.noaa.gov/stories2009/20090820_arctic.html (25.02.2014).
  37. Sevunts L., As Arctic Ice Melts, Canada Reasserts Sovereignty Over Its ‘Northwest Passage’, http://www.worldandi.com/subscribers/feature_detail.asp?num=24655 (5.08.2009).
  38. Struck D. (2006), Dispute Over NW Passage Revived, „TheWashington Post”, http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/1/05/AR2006110500286.html (26.02.2014).
  39. Symonides J. (2008), Status prawny i roszczenia do Arktyki oraz Bieguna Północnego, „Państwo i Prawo”, nr 1.
  40. The Hans of Time, http://www.canadiangeographic.ca/hansIsland/time.asp (22.02.2014).
  41. The List: The World’s Forgotten Teritorial Disputes, Canada and Denmark, www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=3534 (21.02.2014).
  42. The Northwest Passage: in dispute, and navigable, http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=8df15e06-e40d-42da-b42e-61c0d0713260 (26.02.2014).
  43. US to ban fishing on Beaufort Sea, http://www.worldfishingtoday.com/news/default.asp?nyId=3742
  44. (25.02.2014).
  45. Wallace J., Diplomacy for Hans Island dispute, http://www.canadiangeographic.ca/hansIsland/diplomacy.asp (22.02.2014).
  46. Weber B., Another U.S.-Canada Arctic mapping trip won’t resolve boundary dispute, http://www.breitbart.com/article.php?id=cp_h4nj00gse4&show_article=1 (24.02.2014).
  47. Work together on Arctic sovereignty disputes, expert urges Canada, U.S., http://www.cbc.ca/canada/north/work-together-on-arctic-sovereignty-disputes-expert-urges-canada-u-s-1.799315 (25.02.2014).
  48. Zorzetto A. (2006), Canadian Sovereignty at the Northwest Passage, „ICE Case Studies”, No. 185.