Czesław Miłosz „o sobie samym jako (o) innym”: Miłosz - Ricoeur

Main Article Content

Agnieszka Rydz

Abstrakt

The article is thematically related to the fundamental essay by the French hermeneutic philosopher, On Oneself as Another, which discussed with reference to Miłosz’s later writings (poetry and essays). The autobiographical quality of Miłosz’s expression is discussed through the concept of “otherness” as presented by Ricoeur. The discussion is con­ducted in the framework of triple relation of a subjective “I”: to one’s body, to the Other, and to one’s conscience. Miłosz, in his later works, responds to the ailings of the body with understanding, or even a sort of tenderness. Similar emotions are evoked by his contact with the Other, embodied by his ancestors and contemporaries. The responsibility for another person, however, and the communion with fellow people, are related, in his work, with the category of conscience. An attempt to narrate “oneself as another” allowed the Polish poet to reduce the seemingly irremovable rift between an artist and “the human family”; that rift was for Miłosz a troublesome legacy of modernism.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Dialogi Miłosza
Biogram autora

Agnieszka Rydz, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Instytut Filologii Polskiej.

doktor habilitowana, adiunkt w Zakładzie Literatury i Kultury Nowoczesnej Instytutu Filologii Polskiej UAM. Zainteresowania badawcze: polska poezja dwudziestowieczna i najnowsza (po roku 1989) w kontekście szeroko rozumianej humanistyki. Autorka książek: „Świat nie ma sensu. Sens ma sztuka”. O powojennej poezji Kazimierza Wierzyńskiego (2004), Mnemozyna. O pamięci autobiograficznej w poezji polskiej (2011). Opublikowała również wstęp krytyczny do wyboru twórczości Stefana A. Borsukiewicza, Kontrasty. Powrót. Próba całości (2008).

Referencje

  1. Błoński J., Miłosz jak świat, Kraków 1998.
  2. Burek T., Autobiografia jako rozpamiętywanie losu. Nie tylko o „Rodzinnej Europie”, w: Poznawanie Miłosza 2. Część druga 1980–1998, red. A. Fiut, Kraków 2001.
  3. Davies M., Empatia. O umiejętności współodczuwania, przeł. J. Kubiak, Gdańsk 1999.
  4. Fiut A., Moment wieczny. Poezje Czesława Miłosza, Kraków 1998.
  5. Franaszek A., Miłosz. Biografia, Kraków 2011.
  6. Geertz C., Zastane światło. Antropologiczne refleksje na tematy filozoficzne, przeł., wstęp Z. Pucek, Kraków 2003.
  7. Kaźmierczyk Z., Dzieło demiurga. Zapis gnostyckiego doświadczenia egzystencji we wczesnej poezji Czesława Miłosza, Gdańsk 2011.
  8. Kopaliński W., Tejrezjasz [hasło], w: Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1997.
  9. Legeżyńska A., Gest pożegnania. Elegijność ironiczna w poezji końca wieku, w: Gest pożegnania. Szkice o poetyckiej świadomości elegijno-ironicznej, Poznań 1999.
  10. Lejeune Ph., Wariacje na temat pewnego paktu. O autobiografii, red. R. Lubas-Bartoszyńska, przeł. W. Grajewski, S. Jaworski, A. Labuda, R. Lubas-Bartoszyńska, Kraków 2001.
  11. Łebkowska A., Empatia. O literackich narracjach przełomu XX i XI wieku, Kraków 2008.
  12. Medycyna to sztuka rozmowy, „Gazeta Wyborcza”, 21 października 2011.
  13. Miłosz C. , Haiku, Kraków 1992.
  14. Miłosz C., Piesek przydrożny, Kraków 1997.
  15. Miłosz C., Rodzinna Europa, Kraków 1994.
  16. Miłosz C., Świadectwo poezji. Sześć wykładów o dotkliwościach naszego wieku, Warszawa 1990.
  17. Miłosz C., Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  18. Miłosz C., Zaczynając od moich ulic, Wrocław 1990.
  19. Miłosz C., Ziemia Ulro, Warszawa 1982.
  20. Nycz R., Literatura jako trop rzeczywistości. Poetyka epifanii w nowoczesnej literaturze polskiej, Kraków 2001.
  21. Ricoeur P., Miłość i sprawiedliwość, przeł. M. Drwęga, przedmowa J.L. Schlegel, Kraków 2010.
  22. Ricoeur P., O sobie samym jako innym, przeł. B. Chełstowski, oprac., wstęp M. Kowalska, Warszawa 2003.
  23. Ricoeur P., Pamięć, historia, zapomnienie, przeł. J. Margański, Kraków 2006.
  24. Ricoeur P., Żyć aż do śmierci oraz fragmenty, przeł. A. Turczyn, Kraków 2008.
  25. Rosner K., Narracja, tożsamość i czas, Kraków 2003.
  26. Rydz A., Mnemozyna. O pamięci autobiograficznej w poezji polskiej, Poznań 2011.