Angielski przekład Pana Tadeusza i jego polskie echa

Main Article Content

Aleksandra Budrewicz

Abstrakt

The article discusses a variety of opinions related to the first English translation of Adam Mickiewicz’s poem Pan Tadeusz published in 1885 by Maud Ashurt Biggs (1857-1933). The main point for the author is to analyse the scope of the Polish critics’ opinions and attitudes towards this translation. Some of them were issued by well-known experts in literary translation at the time (for example Stanisław Tarnowski), as well as critics who regularly published notes on British literature and culture in Polish periodicals (Edmund Naganowski). The article points out that the translation of Pan Tadeusz triggered neither numerous, nor enthusiastic reviews; it did, however, contribute to the publication of several interesting reflections related to poetry translation.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Niezgoda buduje. Polskie spory o literaturę
Biogram autora

Aleksandra Budrewicz, Instytut Neofilologii. Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie.

adiunkt w Instytucie Neofilologii Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie (Wydział Filologiczny). Autorka dwóch monografii: Stanisław Egbert Koźmian – tłumacz Szekspira (2009) oraz Dickens w Polsce. Pierwsze stulecie (2015), a także wielu artykułów, opublikowanych w kraju i za granicą. Główne zainteresowania badawcze: recepcja pisarzy brytyjskich w Polsce (w szczególności Charlesa Dickensa), literatura porównawcza i przekład literacki.

Bibliografia

  1. Anglik o Mickiewiczu (1885a), „Gazeta Toruńska”, nr 285, s. 3.
  2. Anglik o Mickiewiczu (1885b), „Nowa Reforma”, nr 280, s. 3.
  3. Badeni Jan (1890), Polacy w Anglii, Kraków.
  4. Biegeleisen Henryk (1884), „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Studium estetyczno-literackie, Warszawa.
  5. Biggs Maude Ashurst (1886), Korespondencja, „Biblioteka Warszawska”, t. 182 (zbioru ogólnego), t. 2, s. 115-119.
  6. Biggs Maude Ashurst (1887), Krol Wysp Koralowych, „Kronika Rodzinna”, t. 14, nr 19, s. 598-603; nr 20, s. 628-635; nr 21, s. 662-668; nr 22, s. 692-701.
  7. Biggs Maude Ashurst (1896), Wytrwałością i pracą, „Wieczory Rodzinne”, nr 22, s. 169-171.
  8. Bohusz M. [właśc. Józef Karol Potocki] (1887), Bez obłudy, „Głos”, nr 46, s. 699.
  9. Chmielowski Piotr (1885-1886), Adam Mickiewicz. Zarys biograficzno-literacki, t. 1-2, Warszawa.
  10. Echa warszawskie (1884), „Przegląd Tygodniowy”, nr 49, s. 564-570.
  11. Fritsche Gustaw (1884), Mickiewicz po angielsku, „Kurier Warszawski”, nr 330b, s. 2.
  12. „Gazeta Warszawska” (1888), nr 276, s. 3.
  13. Giergielewicz Mieczysław (1962), „Pan Tadeusz” po angielsku, „Wiadomości”, nr 49 (871), s. 3.
  14. J. B. [właśc. Jan Badeni] (1887), The forgotten Nation. By Maude Ashurst Biggs. London. Published by the Literary Association of the Friends of Poland. 1886 [recenzja], „Przegląd Powszechny”, s. 271-272.
  15. Karłowicz Jan (1883), Z Heidelberga , „Prawda”, nr 27, s. 317.
  16. Karłowicz Jan (1886), Literatura i sztuka. Z Niemiec, „Prawda”, nr 32, s. 378-379.
  17. „Kłosy” (1885), t. 40, nr 1022, s. 80.
  18. Kronika (1882), „Gazeta Lwowska”, nr 178, s. 3.
  19. Kronika bieżąca (1883), „Prawda”, nr 39, s. 468.
  20. „Kurier Warszawski” (1886), nr 165b, s. 3.
  21. „Kurier Warszawski” (1895), nr 56, s. 4.
  22. Lekan-Mrzewka Joanna (2013), Kresowiec z urodzenia – warszawiak z wyboru. Adam Pług w życiu literackim Warszawy drugiej połowy XIX wieku, Wydawnictwo KUL, Lublin.
  23. Literackie Towarzystwo Polskie w Londynie (1890), „Gazeta Lwowska”, nr 187, s. 3.
  24. Literatura i nauka (1882), „Tygodnik Powszechny”, nr 39, s. 623.
  25. Literatura i sztuka (1904), „Słowo Polskie”, nr 414 [wyd. popołudniowe], s. 7.
  26. Lutosławski W. (1928), Największy za granicą przyjaciel Polski, „Tęcza”, nr 29, s. 10-13.
  27. Master Thaddeus (1886), „Kłosy”, t. 42, nr 1071, s. 11.
  28. Mrs. (!) Biggs o Mickiewiczu (1890), „Gazeta Toruńska”, nr 160, s. 2.
  29. N. (1886), „Master Thaddeus”, „Kurier Warszawski”, nr 21b, s. 2.
  30. Naganowski Edmund (1885a), Bornemuth w Anglii, 1885, 14 lutego, „Kłosy”, t. 40, nr 1025, s. 122.
  31. Naganowski Edmund (1885b), Kronika londyńska, „Biblioteka Warszawska”, t. 177 (zbioru ogólnego), t. 1, s. 284-286.
  32. Naganowski Edmund (1885c), Korespondencja z Londynu, „Kronika Rodzinna”, t. 12, nr 3, s. 84-87.
  33. Naganowski Edmund (1885d), Listy z Anglii, „Kłosy”, t. 40, nr 1022, s. 74.
  34. Naganowski Edmund (1885e), „Pan Tadeusz” w przekładzie angielskim, „Kłosy”, t. 40, nr 1040, s. 357.
  35. Naganowski Edmund (1885f), Wiadomości literackie, „Biblioteka Warszawska”, t. 4, s. 161-162.
  36. Naganowski Edmund (1866), Listy z Anglii, „Kłosy”, t. 42, nr 1079, s. 133.
  37. Naganowski Edmund (1890), Gawędy londyńskie, „Gazeta Lwowska”, nr 285, s. 1.
  38. Notatki bibliograficzne (1886), „Gazeta Warszawska”, nr 30, s. 1.
  39. Noyes George Rapall (1917), Preface, w: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz or The last Foray in Lithuania. A story of life among polish gentlefolk in the years 1811 and 1812 in twelve books, J. M. Dent and Sons, London–Toronto, s. V-VI.
  40. Nowe książki wydane za granicą otrzymane w Warszawie w m. Październiku r. b. (1882), „Wiadomości Bibliograficzne Warszawskie”, nr 10, s. 295.
  41. P. (1886), Master Thaddeus or the last of forey in Lithuania. Translated by Maude Ashursts Biggs. 2 volumens. London 1885, „Dodatek literacki”, [dodatek do „Kraj”, nr 18], s. VIII.
  42. P. Sygurd Wiśniowski z Peczeniżyna (w Galicji) pisze do nas (1882), „Prawda”, nr 36, s. 432.
  43. Panna Maud Biggs (1897), „Dziennik Polski”, nr 194, s. 3.
  44. Pięćdziesiąta rocznica ukończenia „Pana Tadeusza” (1885), „Gazeta Warszawska”, nr 63, s. 2.
  45. Pług Adam (1885), Z powodu ogłoszenia przedpłaty na przekład angielski „Pana Tadeusza” i „Grażyny”, „Kłosy”, t. 40, nr 1024, s. 106.
  46. Przegląd prasy periodycznej (1886), „Przegląd Tygodniowy”, nr 11, s. 170.
  47. Skibińska Elżbieta (1999), Przekład a kultura. Elementy kulturowe we francuskich tłumaczeniach „Pana Tadeusza”, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
  48. Starnawski Jerzy, red. we współpracy z Krystyną Kujawińską-Courtney (1997), Anglo-polonica, Omega Praxis, Łódź.
  49. Świętochowski Aleksander (1884), Liberum veto, „Prawda”, nr 49, s. 584.
  50. Tarnowski Stanisław (1886), Master Thaddeus, or the last Foray in Lithuania, by Adam Mickiewicz. Translated from original by Maude Ashurst Biggs [recenzja], „Przegląd Polski”, z. 11, s. 361-362.
  51. W. H. (1939), Modlitwa wieśniaczki, „Mały Gość”, nr 25, s. 198-199.
  52. Wajsblum Marek (1952), Drogami pokoleń: Dziewiccy. Michał Henryk w Krakowie, „Wiadomości”, nr 10 (310), s. 2.
  53. Wentz’l Maria (1886), Master Thaddeus, or the last Forey in Lithuania by Adam Mickiewicz, an Historical epic poem in XII books, translated from the original by Maude Ashursts Biggs [recenzja], „Biblioteka Warszawska”, t. 181 (zbioru ogólnego), t. 1, s. 120-127.
  54. Wiadomości bieżące zagraniczne (1882), „Gazeta Warszawska”, nr 176, s. 2.
  55. Wiadomości bieżące zagraniczne (1883), „Wiek”, nr 18, s. 3.
  56. Wiadomości potoczne (1882), „Goniec Wielkopolski”, nr 182, s. 2.
  57. Wiadomości warszawskie (1885), „Wiek”, nr 29, s. 3.
  58. Z Londynu (1886), „Gazeta Toruńska”, nr 194, s. 1-3.
  59. Z Londynu (1890), „Czas”, nr 161, s. 2.
  60. Ze świata (1882), „Kurier Warszawski”, nr 175, s. 2.