Kreatywność jako narzędzie w dezinformacji rosyjskiej przeciwko integracji Ukrainy z NATO
Journal cover Refleksje. Pismo naukowe studentów i doktorantów WNPiD UAM, no. 27, year 2025
PDF (Język Polski)

Keywords

creativity
disinformation
propaganda
Ukraine
Russia
hybrid war
aggression
NATO
prebunking
debunking

How to Cite

Koldomasov, A. (2026). Kreatywność jako narzędzie w dezinformacji rosyjskiej przeciwko integracji Ukrainy z NATO. Refleksje. Pismo Naukowe studentów I doktorantów WNPiD UAM, (27), 91–106. https://doi.org/10.14746/r.2025.1.7

Abstract

Kreatywność często kojarzy nam się z innowacyjnością i postępem. Ale w erze cyfrowej stała ona się również potężnym narzędziem wojny hybrydowej, w której jedną z form jest też dezinformacja. Niniejsza praca analizuje, w jaki sposób Rosja wykorzystuje kreatywne metody – takie jak teorie spiskowe, memy i zmanipulowane wizualizacje – aby wpływać na opinię publiczną i osłabiać poparcie społeczeństwa dla przystąpienia Ukrainy do NATO. Artykuł bazuje na analizie trzech kluczowych zagadnień: (1) mechanizmy kreatywnej dezinformacji, (2) rola jednostek i społeczeństw w rozpowszechnianiu wzmacnianiu tych narracji oraz (3) reakcje instytucji, które mają na celu przeciwdziałanie im. W oparciu o wiedzę na temat technik propagandy, jak i przeprowadzone studia przypadków, niniejszy artykuł posłuży nam za swego rodzaju ramkę, dzięki której zauważymy, w jaki sposób kreatywność może być kapitałem w informacyjnej wojnie i siłą w oporze przeciwko niej. Jego hipoteza jest prosta: o ile kreatywna ingerencja służy temu celowi, aby umacniać rosyjskie kampanie wpływów na tej samej zasadzie strategię obrony przed nią można rozwijać, opierając się na kreatywności. Wnioski z tej pracy pozostawiają nas z tym, że zatem kreatywność może zarówno pomagać budować, jak i burzyć dezinformację w kontekście konfliktu.

https://doi.org/10.14746/r.2025.1.7
PDF (Język Polski)

References

Bidochko L. (2023), Another Brick in the Wall: The Strategy of Russian Propaganda in Leveraging Celebrities to Legitimize Its Narratives, Centrum Badań „Detector Media”, https://en.detector.media/post/another-brick-in-the-wall-the-strategy-of-russian-propaganda-in-leveraging-celebrities-to-legitimize-its-narratives, 30.03.2025.

Bidochko L. (2024), The Reincarnation of Medvedchuk, or Why Putin Relies on Lame but „Trusted” Ducks?, Centrum Badań „Detector Media”, https://en.detector.media/post/the-reincarnation-of-medvedchuk-or-why-putin-relies-on-lame-but-trusted-ducks, 30.03.2025.

Bourdieu P. (1986), The forms of capital, w: Handbook of theory and research for the sociology of education, red. J. Richardson, Greenwood, New York, s. 241–258.

Demagog (2021), Czy rozwój QAnon byłby możliwy bez internetowej rewolucji społecznej?, https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/czy-rozwoj-qanon-bylby-mozliwy-bez-internetowej-rewolucji-spolecznej/, 30.03.2025.

Holub O. (2025), The Experts Serving Kremlin Propaganda. Narratives Targeting Ukraine Analyzed, Institute of Mass Information, https://imi.org.ua/monitorings/eksperty-kremlya-na-sluzhbi-propagandy-analiz-napryamkiv-informatsijnoyi-ataky-proty-ukrayiny-i65934, 30.05.2025.

Ingram D. (2024), Communication, Power, and Social Media: The Influence of the Network Society on Contemporary Conflict, Stellenbosch University, https://scholar.sun.ac.za/server/api/core/bitstreams/404a62f5-36bd-4f05-967f-5d14a0897c16/content, 30.03.2025.

Jankowiak A. (2022), Teorie spiskowe na temat wojny w Ukrainie, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne”, nr 4, https://repozytorium.amu.edu.pl/items/5bb088db-5e63-42ab-81d8-d6cb170dd093, 30.03.2025.

Jędrysik M. (2022), NATO w Jugosławii i Rosja w Ukrainie – czym się różnią te dwie wojny. A może interwencje humanitarne?, OKO.press, https://oko.press/nato-w-jugoslawii-i-rosja-w-ukrainie-czym-sie-roznia-te-dwie-wojny-a-moze-interwencje-humanitarne, 30.03.2025.

Khoma I., Fedushko S., Kunch Z. (2024), Media Manipulations in the Coverage of Events of the Ukrainian Revolution of Dignity: Historical, Linguistic, and Psychological Approaches, 9 lipca 2024, arXiv, Cornell University, https://arxiv.org/abs/2407.17425, 30.03.2025.

Koldomasov A. (2023), How Conspiracy Theorists Explain Events in Ukraine and the World: The Theory of Ukraine as a NATO Colony, 26 lipca 2023, DisinfoChronicle, https://disinfo.detector.media/en/post/how-conspiracy-theorists-explain-events-in-ukraine-and-the-world-the-theory-of-ukraine-as-a-nato-colony, 30.03.2025.

Kornieiev V., Ryabichev V., Glushkova T. (2022), Fake News and Content Manipulation Under Russian Information Aggression, „Przegląd Strategiczny”, nr 15, https://repozytorium.amu.edu.pl/items/1c7a9ea2-5db2-4869-a669-cf9e59387fe5, 30.03.2025.

Lewandowsky S., Ecker U. K. H., Cook J. (2017), Beyond Misinformation: Understanding and Coping with the “Post-Truth” Era, „Journal of Applied Research in Memory and Cognition”, vol. 6, nr 4, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2211368117300700, 30.03.2025.

Lewandowsky S., van der Linden S. (2021), Countering Misinformation and Fake News through Inoculation and Prebunking, „European Review of Social Psychology”, vol. 32(2), https://doi.org/10.1080/10463283.2021.1876983, 30.03.2025.

Losew A. (2023), Деградация как стратегия Запада в ментальной войне, 8 sierpnia 2023, „Парламентская газета”, https://www.pnp.ru/politics/degradaciya-kak-strategiya-zapada-v-mentalnoy-voyne.html, 30.03.2025.

Lucas E. (2017), The Kremlin’s 20 Toxic Tactics, 30 października 2017, CEPA, https://cepa.org/article/the-kremlins-20-toxic-tactics/, 30.03.2025.

Marushchak A., Petrov S., Khoperiya A. (2025), Countering AI-Powered Disinformation through National Regulation: Learning from the Case of Ukraine, „Frontiers in Artificial Intelligence”, vol. 7, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11747593/, 30,03.2025.

Mazurek A., Wochelski M. (2024), The War in Ukraine: (Dis)information–Perception–Attitudes (International Relations in Asia, Africa and the Americas), „Przegląd Politologiczny”, vol. 17.

Namestnik V., Riaboshtan I., Pivtorak O., Bilousenko O., Slyvenko O. (2022), 330 Shades of Russian Disinformation: Exploring the Media Landscape of Eastern Europe, 30 grudnia 2022, Centrum Badań „Detektor Media”, https://detector.media/propahanda_vplyvy/article/206536/2022-12-30-330-shades-of-russian-disinformation-exploring-the-media-landscape-of-eastern-europe/, 30.03.2025.

NATO StratCom COE, About NATO StratCom COE, https://stratcomcoe.org/about_us/about-nato-stratcom-coe/5, 30.03.2025.

Palczewski S. (2024), Rosyjscy pranksterzy wkręcili Sikorskiego? MSZ: traktujemy to jako deepfake, 12 września 2024, „CyberDefence24”, https://cyberdefence24.pl/polityka-i-prawo/rosja-frank-sikorski-msz-deepfake, 30.03.2025.

Popiołek M. (2024), Fake news i dezinformacja w mediach społecznościowych – źródła, mechanizmy rozprzestrzeniania, sposoby identyfikacji, 25 stycznia 2024, Centrum Edukacji Medialnej działające przy Polskim Radiu Kielce, https://cempolska.pl/knowledge_base/fake-news-i-dezinformacja-w-mediach-spolecznosciowych-zrodla-mechanizmy-rozprzestrzeniania-sposoby-identyfikacji/, 30.03.2025.

Post K. (2024), Ukraine and the Frontlines of the War on Disinformation, 1 sierpnia 2024, Policy Commons, https://policycommons.net/artifacts/14523121/ukraine-and-the-frontlines-of-the-war-on-disinformation/15422884/, 30.03.2025.

Putnam R. D. (2000), Bowling alone: The collapse and revival of American community, Simon & Schuster, New York.

Russkij Demiurg (2025), А что это было вчера с переговорами о перемирии?, 26 marca 2025, Telegram, https://t.me/rus_demiurge/91140, 30.03.2025.

Schneeberger K. (2024), Russia’s War: A European Challenge from the Perspective of a Neutral State, „Octopus Journal: Hybrid Warfare & Strategic Conflicts”, vol. 3, https://octopusinstitute.org/ojs/index.php/octopus-journal/article/view/12, 30.03. 2025.

Sessa M. G. (2022), Ukraine Conflict Disinformation: Worldwide Narratives and Trends, EU DisinfoLab, https://www.disinfo.eu/publications/ukraine-conflict-disinformation-worldwide-narratives-and-trends/, 30.03.2025.

Spletnica (2025), Переговоры о мире – это не предательство Украины, – пи-шет The American Conservative, 25 marca 2025, Telegram, https://t.me/spletnicca/18483, 30.03.2025.

StopFake (2023): Фейк: На навчаннях НАТО «готується до перемоги Росії»та до «окупації західних регіонів України», https://www.stopfake.org/uk/fejk-na-navchannyah-nato-gotuyetsya-do-peremogi-rosiyi-ta-do-okupatsiyi-zahidnih-regioniv-ukrayini/, 30.03.2025.

Szpyrka M. (2024), Jak UE walczy z dezinformacją?, 29 listopada 2024, EURACTIV, https://www.euractiv.pl/section/ue-factchecking/news/jak-ue-walczy-z-dezinformacja/, 25.01.2025.

Szymańska N. (2023), Dezinformacja jako narzędzie manipulacji medialnej, „Roczniki Studenckie Akademii Wojsk Lądowych”, nr 7, https://bibliotekanauki.pl/articles/27314326.pdf, 30.03.2025.

TASS (2024), Более 60 западных политологов выступили против членства Украины в НАТО, https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/21305053, 30.03.2025.

VoxCheck (2024), Неправда: Під час навчань Rapid Trident 2018 НАТО перекидало війська до кордонів росії, https://voxukraine.org/nepravda-pid-chas-navchan-rapid-trident-2018-nato-perekydalo-vijska-do-kordoniv-rosiyi, 30.03.2025.

Wawrowski B. (2024), Dezinformacja w mediach społecznościowych w kontekście relacji przedsiębiorstw z interesariuszami, „Management and Quality – Zarządzanie i Jakość”, vol. 5, nr 4, https://zij.edu.pl/wp-content/uploads/2024/01/Wawrowski.pdf, 30.03.2025.

Wprost (2022), Wojna na Ukrainie. Kolejne kłamstwa rosyjskiej propagandy. Rosja nagłaśnia starą teorię spiskową, https://www.wprost.pl/swiat/10647844/wojna-na-ukrainie-kolejne-klamstwa-rosyjskiej-propagandy-rosja-naglasnia-stara-teorie-spiskowa.html, 30.03.2025.