Abstract
SummaryThis publication examines the key challenges in Türkiye’s relations with the European Union. To this end, it explores the specific character of these relations, dividing the analysis into two distinct periods: 2002–2013 and 2014–2025. This chronological framework makes it possible to trace the evolution of mutual relations and to identify their principal determinants. The study also seeks to outline potential prospects for the future of Türkiye–EU relations. The article is based on several core assumptions. Firstly, Türkiye’s extensive economic and trade ties with the European Union have created a structural dependence on its Western partner – an interdependence that became particularly evident during the prolonged currency crisis and the COVID-19 pandemic. Secondly, the adoption of anti-Western rhetoric and the articulation of new demands towards the European Union have served as instruments of political and econo-mic leverage for the Turkish authorities, while simultaneously reinforcing President Erdoğan’s image, particularly among the conservative electorate. Thirdly, Russia’s aggression against Ukraine in 2022 reaffirmed the strategic importance of relations between Türkiye and the European Union. The ensuing geopolitical realities provided a renewed platform for dialogue and potential cooperation, while also strengthening Türkiye’s position in discussions with the Union as a prospective partner in shaping Europe’s emerging security and defence architecture.
References
Address by H. E. Mr Abdullah Gül, Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs of Türkiye to the Luncheon Organized by the ATS, New York, 22 September 2005 (2005), Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs, http://www.mfa.gov.tr/mfa, 16.11.2006.
Address by H. E. Mr Abdullah Gül, Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs of Türkiye to the Informal Meeting of EU Foreign Ministers, Salzburg, 11 March 2006 (2006), Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs, http://www.mfa.gov.tr?mfa, 16.11.2006.
Akçakale S. (2015), Türkiye sees new refugee influx with ISIL at border, “Hürriyet. Daily News”, 14.06.2015, http://www.hurriyetdailynews.com/Türkiye-sees-new-refugee-influx-with-isil-at-border-83982, 3.03.2018.
asty, akw/adso, USA o „prowokacyjnym posunięciu” Turcji u wybrzeży Cypru, tvn24, 10.07.2019, https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/usa-wezwaly-turcje-do-wstrzymania-wiercen-u-wybrzezy-cypru,951567.html, 16.08.2019.
astymtom, Unijna kara za podmorskie wiercenia. “Prowokacje Turcji nie do przyjęcia”, tvn24, 16.07.2019, https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/unia-europejska-postanowila-ukarac-turcje-za-podmorskie-wiercenia-kolo-cypru,953157.html, 16.08.2019.
AZI, Turcja kupi kolejny rosyjski system obrony przeciwrakietowej. Mimo ostrzeżeń USA i NATO, money.pl, 26.09.2021, https://www.money.pl/gospodarka/turcja-kupi-kolejny-rosyjski-system-obrony-przeciwrakietowej-mimo-ostrzezen-usa-i-nato-6687355637410432a.html, 26.11.2021.
Bacik G., Aras B. (2004), Türkiye’s Inescapable Dilemma: America or Europe?, “Alternatives. Turkish Journal of International Relations”, Spring, vol. 3, no. 1.
Erdogan o rozmowach Rosja-Ukraina-ONZ [Erdogan on Russia-Ukraine-UN talks], rp.pl, 30.05.2022, https://www.rp.pl/konflikty-zbrojne/art36402791-erdogan-o-rozmowach-rosja-ukraina-onz, 30.05.2022.
Frymark K. (2016), Porozumienie UE-Turcja: niemieckie reakcje, Ośrodek Studiów Wschodnich, 23.03.2016, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2016-03-23/porozumienie-ue-turcja-niemieckie-reakcje, 5.03.2018.
Jarosiewicz A., Strachota K. (2015), Turcja a problem uchodźców syryjskich, Ośrodek Studiów Wschodnich, 30.09.2015, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2015-10-01/turcja-a-problem-uchodzcow-syryjskich, 17.02.2018.
PAP, UE zatwierdziła porozumienie z Turcją ws. migracji, onet.wiadomości, 18.03.2016, http://wiadomosci.onet.pl/swiat/ue-zatwierdzila-porozumienie-z-turcja-ws-migracji/dkj4kn, 5.08.2016.
Konkluzje Prezydencji, Rada Europejska w Brukseli, 16–17.12.2004 [Presidency Conclusions Brussels European Council 16/17 Dezember 2004], http://register.consilium.europa.eu/pdf/pl/04/st16/st16238-re01.pl04.pdf, 11.11.2021.
Lachert J. (2025), Autorytarna Turcja. Ważny, ale kłopotliwy partner dla Unii Europejskiej, wnp.pl, 25.03.2025, https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/autorytarna-turcja-wazny-ale-klopotliwy-partner-dla-unii-europejskiej,927335.html, 22.09.2025.
Matusiak M. (2015), Wielki skok. Turcja pod władzą Erdoğana, „Punkt Widzenia”, no. 51, Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/pw_51_pl_wielki-skok_net.pdf, 21.11.2021.
Message Issued by H. E. Abdullah Gül Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs on the Occasion of May 9 Europe Day, 8 May 2005 (2005), Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs, http://www.mfa.gov.tr/mfa, 16.11.2006.
Michalski A. (2024), Turcja – Unia Europejska: w labiryncie sporów, Ośrodek Studiów Wschodnich, 3.04.2024, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2024-04-03/turcja-unia-europejska-w-labiryncie-sporow, 21.09.2025.
Narbone L., Skuratowicz A. (2008), EU-Türkiye Trade: A case of Deep Integration, „The International Spectator”, vol. 84, no. 4. DOI: https://doi.org/10.1080/03932720802486456
Osiewicz P. (2015), 10 lat negocjacji akcesyjnych Turcji z Unią Europejską. Analiza postępów w obszarze kryteriów politycznych na podstawie raportów Komisji Europejskiej, “Rocznik Integracji Europejskiej”, no. 9. DOI: https://doi.org/10.14746/rie.2015.9.13
Özbudun E. (2007), Democratization Reforms in Türkiye, 1993–2004, “Turkish Studies”, vol. 8, no. 2. DOI: https://doi.org/10.1080/14683840701312195
PAP, Negocjacje ukraińsko-rosyjskie w Turcji. Ukraina ma plan minimum i maksimum, Business Insider, 29.03.2022, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/negocjacje-ukrainsko-rosyjskie-w-turcji-ukraina-ma-plan-minimum-i-maksimum/kyjn3xx, 30.05.2022.
PAP/TJ, Erdogan ma propozycję dla Europy i NATO. “Turcja jest gotowa”, wnp.pl, 11.04.2025, https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/erdogan-ma-propozycje-dla-europy-i-nato-turcja-jest-gotowa,933548.html, 22.09.2025.
Pietraś M. (2024), Globalna przestrzeń partnerstwa strategicznego Polski i Ukrainy, in: Partnerstwo strategiczne Polski i Ukrainy w warunkach zmiany systemu międzynarodowego. Punkt widzenia Polski i Ukrainy, eds. M. Pietraś, W. Baluk, G. Perepełycia, Wydawnictwo UMCS, Lublin.
Potera N. (2021), Republika Turcji wobec pandemii Covid-19, https://wnpid.amu.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0027/217494/10.-Potera,-Republika-Turcji-wobec-pandemii-COVID-19.pdf, 28.09.2021.
Potera N. (2025), Turcja i Wielka Brytania: Budowanie nowej osi obronnej Europy, Defence24, 4.08.2025, https://defence24.pl/polityka-obronna/turcja-i-wielka-brytania-budowanie-nowej-osi-obronnej-europy#goog_rewarded, 28.09.2025.
Potyrała A. (2015), W poszukiwaniu solidarności. Unia Europejska wobec kryzysu migracyjnego 2015, “Przegląd Politologiczny”, vol. 4. DOI: https://doi.org/10.14746/pp.2015.20.4.3
Refugee Situations, Operational Portal, http://data2.unhcr.org/en/situations/mediterranean#_ga=1.23504573.628287241.1441787759, , 18.02.2018,).
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Turcji (2021/2250(INI)) [European Parliament Resolution of 7 June 2022 on the 2021 Commission Report on Türkiye (2021/2250(INI))], prawo.pl, https://www.prawo.pl/akty/dz-u-ue-c-2022-493-2,72101394.html, 26.09.2025.
Sprawozdanie za 2022 r. dotyczące Turcji (2023), europarl.europa.eu, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2023/747118/EPRS_ATA(2023)747118_PL.pdf, 26.09.2025.
Smoleń K. (2020), Geostrategiczne położenie Turcji w XXI wieku, Wydawnictwo UMCS, Lublin.
Smoleń K. (2018), Problem of Migration in Relations between the Republic of Türkiye and the European Union, in: Polityka migracyjna w obliczu współczesnych wyzwań. Teoria i praktyka, eds. H. Chałupczak, M. Lesińska, E. Pogorzała, T. Browarek, Lublin.
Smoleń K. (2023), Reakcja Turcji na agresję Rosji w Ukrainie, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne”, vol. 77(1). DOI: https://doi.org/10.15804/athena.2023.77.06
Smoleń K. (2019), The Geopolitical Dimensions of the Turkish Stream Pipeline, „Yearbook of the Institute of East-Central Europe”, vol. 17, no. 4. DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2019.4.5
Sprawozdania Komisji dotyczące Turcji za lata 2023 i 2024 (2025), europarl.europa.eu, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2025/772827/EPRS_ATA(2025)772827_PL.pdf, 26.09.2025.
Strachota K., Michalski A. (2022), Ostrożność i wyczekiwania. Turcja wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej, Ośrodek Studiów Wschodnich, 10.03.2022, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2022-03-10/ostroznosc-i-wyczekiwanie-turcja-wobec-wojny-rosyjsko, 6.05.2022.
Szymański A. (2005), Perspektywy negocjacji o członkostwie Turcji w UE, „Biuletyn PISM”, no. 64(309), 13.11.2005.
Tonge D. (2005), Many Turks are unsure what membership will mean, “European Affairs”, Fall, vol. 6, no. 4, https://ciaotest.cc.columbia.edu/olj/ea/2005_fall/ea2005_fall_09.html, 21.11.2021.
Turcja (2025), European Commission, https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/turkiye_en, 18.09.2025.
Turcja: tylko pełne członkostwo w UE, “Rzeczpospolita”, http://www.rp.pl/artykul/731867.html, 5.05.2012.
Türkiye-EU Relations (2012), Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs, http://www.mfa.gov.tr/relations-between-Türkiye-and-the-european-union.en.mfa, 4.05.2012.
Wasilewski K. (2025), Turcja w świecie Trumpa – na kłopoty Europa?, Ośrodek Studiów Wschodnich, 21.03.2025, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2025-03-21/turcja-w-swiecie-trumpa-na-klopoty-europa, 5.10.2025.
Wasilewski K. (2020), Zmiany w polityce Unii Europejskiej wobec Turcji, “Biuletyn PISM”, no. 180(2112), 28.08.2020, https://pism.pl/publikacje/Zmiany_w_polityce_Unii_Europejskiej_wobec_Turcji, 26.11.2021.
Zajączkowski K. (2011), Uwarunkowania ekonomiczne a członkostwo Turcji w Unii Europejskiej, in: Turcja i Europa. Wyzwania i szanse, ed. A. Szymański, Warsaw.
License
Copyright (c) 2025 Kinga Smoleń

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
