Abstrakt
Comparative studies on Generation Alpha and Generation Z in Poland reveal both intergenerational differences in the use of digital technologies and the influence of the family environment on the formation of domestic digital culture. The structured interviews carried out as a part of original research focusing on representatives of Generation Alpha uncovered diverse models of digital socialization within families, ranging from restrictive to participatory models. The findings indicate that domestic media practices vary significantly depending on socio-economic factors and the level of parents’ digital competence. In the context of glocalization, these studies show how global technological trends are adapted to local family conditions, leading to heterogeneous patterns of digital media usage among representatives of Generation Alpha.
Bibliografia
Berry, J.W., Poortinga, Y.H., Segall, M.H., Dasen, P.R. (2002). Cross-Cultural Psychology: Research and Applications. Cambridge: Cambridge University Press
Bjorklund, D.F. (2022). Children’s Thinking: Cognitive Development and Individual Differences (7th ed.). Kalifornia: SAGE Publications
Bourdieu, P. (2001). Reguły sztuki: Geneza i struktura pola literackiego, przekł. A. Zawadzki. Kraków: Wydawnictwo Universitas
Bourdieu, P. (2005). Dystynkcja: Społeczna krytyka władzy sądzenia, przekł. A. Sawisz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Bourdieu, P., Passeron, J.-C. (2006). Reprodukcja: Elementy teorii systemu nauczania, przekł. E. Neyman. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Castells, M. (2009). Communication Power. Oxford: Oxford University Press
Giddens, A. (1999). Runaway World: How Globalisation is Reshaping Our Lives. London: Profile Books
Highmore, B. (2002). Everyday Life and Cultural Theory: An Introduction. London: Routledge Holloway, Green, D.L., Livingstone, S. (2013). Zero to Eight: Young Children and Their Internet Use. London: London School of Economics and EU Kids Online DOI: https://doi.org/10.4324/9780203464229
Karpowicz, K. (2022). Nowe pokolenia w cyfrowym świecie: analiza zachowań medialnych Generacji Alfa i Z. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego
Lakoff, G., Johnson, M. (1988). Metafory w naszym życiu, przekł. T.P. Krzeszowski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy
Lassiter, L.E. (2005). The Chicago Guide to Collaborative Ethnography. Chicago: University of Chicago Press DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226467016.001.0001
Livingstone, S. (2019). Audiences in an Age of Datafication: Critical Perspectives on Digital Consumption. London: SAGE Publications
Livingstone, S., Blum-Ross, A. (2020). Parenting for a Digital Future: How Hopes and Fears about Technology Shape Children’s Lives. Oxford: Oxford University Press DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780190874698.001.0001
Livingstone, S., Helsper, E.J. (2008). “Parental Mediation of Children’s Internet Use”. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 52(4), 581-599 DOI: https://doi.org/10.1080/08838150802437396
Maffesoli, M. (2008). Czas plemion, przekł. M. Bucholc. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Marcus, G.E. (1995). “Ethnography in/of the World System: The Emergence of Multi-Sited Ethnography”. Annual Review of Anthropology, 24, 95-117 DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.24.1.95
Mead, M. (1970). Culture and Commitment: A Study of the Generation Gap. New York: Natural History Press
Melosik, Z. (2000). Kultura instant – paradoksy pop-tożsamości. W: M. Cylkowska-Nowak (red.), Edukacja, Społeczne konstruowanie idei i rzeczywistości (ss. 245-265). Poznań: Wydawnictwo Wolumin
Melosik, Z. (2002). Globalny nastolatek. (Re)konstrukcje tożsamości w ponowoczesnym świecie. Horyzonty Wychowania, 3, 10-25
Melosik, Z. (2013). Kultura popularna i tożsamość młodzieży: w niewoli władzy i wolności. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Mounier, E. (2016). Personalizm, przekł. A. Tatarkiewicz. Warszawa: Wydawnictwo Pax Ogonowska, A. (2010). Twórcze metafory medialne. Baudrillard – McLuhan – Goffman. Kraków: Wydawnictwo Universitas
Ogonowska, A. (2024). Informatorzy, tłumacze i obserwatorzy: zbieranie (meta)danych i wdrażanie badań w cyfrowej ponowoczesności. W stronę metod opartych na współpracy. Załącznik Kulturoznawczy, 11, 437-456 DOI: https://doi.org/10.21697/zk.2024.11.22
Ogonowska, A., Walecka-Rynduch, A. (2024). Młodzi dorośli wobec dezinformacji: Katalogi i rzeczywiste profile kompetencji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego DOI: https://doi.org/10.4467/K7518.68/23.23.18372
Pink, S., Horst, H., Postill, J., Hjorth, L., Lewis, T., Tacchi, J. (2016). Digital Ethnography: Principles and Practice. London: SAGE Publications
Prensky, M. (2001). “Digital Natives, Digital Immigrants”. On the Horizon, 9(5), 1-6 DOI: https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Robertson, R. (1995). “Glocalization: Time-Space and Homogeneity-Heterogeneity.” W: M. Featherstone, S. Lash, R. Robertson (red.), Global Modernities (ss. 25-44). London: SAGE Publications DOI: https://doi.org/10.4135/9781446250563.n2
Smahel, D., Machackova, H., Mascheroni, G., Dedkova, L., Staksrud, E., Ólafsson, K., Hasebrink, U. (2020). EU Kids Online 2020: Survey results from 19 countries. European Commission, 97
Twenge, J.M. (2017). iGen: Why Today’s Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant, Less Happy – and Completely Unprepared for Adulthood. New York: Atria Books
Wojtyła, K. (1994). Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Zarycki, T. (2009). Kapitał kulturowy – założenia i perspektywy zastosowań teorii Pierre’a Bourdieu. Psychologia Społeczna, 4, 12-25
Bąk, A. (2015). „Jak małe dzieci korzystają z urządzeń mobilnych? Raport na podstawie danych zebranych od rodziców”, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Warszawa, https://fdds.pl/co-robimy/raporty-z-badan/2015.html [dostęp: 1 kwietnia 2025]
McCrindle, M. (2020). Generation Alpha: Understanding Our Children and Helping Them Thrive, Hachette, dostępny: https://www.hachette.com [dostęp: 01.04.2025]
Nowe Lapidarności, Kultura Współczesna, Teoria, Interpretacje, Praktyka, nr 2(127)/2024 https://nck.pl/wydawnictwo/kultura-wspolczesna/archiwum/nowe-lapidarnosci [dostęp: 8.3.2025]
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Agnieszka Ogonowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.