Diagnoza osiągnięcia dwujęzyczności u dzieci migrantów: etapy przyswajania języka drugiego i metody oceny kompetencji językowych
Okładka czasopisma Studia Edukacyjne, tom 78, rok 2025, tytuł STUDIA EDUKACYJNE 78/2025
PDF

Słowa kluczowe

bilingualism
language diagnosis
migrant children
second language acquisition
language competence
differential diagnosis
psychological and pedagogical counseling center
intercultural education

Jak cytować

Kushnir, V. (2026). Diagnoza osiągnięcia dwujęzyczności u dzieci migrantów: etapy przyswajania języka drugiego i metody oceny kompetencji językowych. Studia Edukacyjne, (78), 51–65. https://doi.org/10.14746/se.2025.78.4

Abstrakt

The contemporary school and psychological and pedagogical counseling center increasingly face the challenge of effectively diagnosing children with migration experience who operate in the context of bilingualism and multiculturalism. This article attempts to discuss the fundamental issues related to assessing the level of second language (L2) acquisition (Polish) in migrant children. The article presents the differences between formal language learning and natural language acquisition, characterizes the classical stages of second language development, and emphasizes the need to consider factors such as the child’s length of stay in the country, exposure to the Polish language, and the level of development of the first language (L1). Particular attention is paid to the variation in language competencies in the areas of listening comprehension, speaking, reading, and writing, as well as to the difficulties in their diagnostic interpretation. The importance of differential diagnosis is also highlighted, as it allows to distinguish natural language difficulties from symptoms of specific learning disorders (SLD), along with the significance of interdisciplinary cooperation among specialists, parents, and teachers. The authors refer to contemporary concepts proposed by scholars such as Cummins, Krashen, Pamuła, Błasiak-Tytuła, and Łuniewska, emphasizing the need for a careful, culturally sensitive, and individually tailored diagnosis of bilingual children.

https://doi.org/10.14746/se.2025.78.4
PDF

Bibliografia

Błasiak-Tytuła, M. (2019). Mowa dzieci dwujęzycznych. Norma i zaburzenia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego

Błasiak-Tytuła, M. (2023). Specyficzne trudności w nabywaniu dwóch języków. Na przykładzie dwujęzyczności angielsko-polskiej. W: A. Żurek (red.), Wielojęzyczność jako wyzwanie społeczne, kulturowe i edukacyjne (ss. 111-126). Kraków: Wydawnictwo Universitas

Gibbons, P. (2002). Scaffolding language, scaffolding learning: Teaching English language learners in the mainstream classroom. Portsmouth, NH: Heinemann

Collier, V.P. (1995). Acquiring a second language for school. Directions in Language and Education, 1(4), National Clearinghouse for Bilingual Education

Cummins, J. (2000). Language, power and pedagogy: Bilingual children in the crossfire. Clevedon: Multilingual Matters DOI: https://doi.org/10.21832/9781853596773

Haman, E., Wodniecka, Z., Kołak, J. (2020). Kwestionariusz dla rodziców dzieci dwujęzycznych PaBiQ [narzędzie badawcze, wersja niepublikowana]. Warszawa: Uniwersytet Warszawski

Krashen, S.D. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Oxford: Pergamon Press

Mańka, E. (2016). Uwarunkowania rozwoju językowego dzieci wielojęzycznych. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego

Łuniewska, M., Kołak, J., Kacprzak, A., Białecka-Pikul, M., Haman, E., Wodniecka, Z. (2020). Wyzwania w diagnozie rozwoju językowego dzieci dwu- i wielojęzycznych. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 19(3), 78-102

Miodunka, W. (2016). Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności. W: E. Lipińska, W. Miodunka (red.), Dwujęzyczność dzieci i młodzieży polskiej za granicą. Konteksty psycholingwistyczne i glottodydaktyczne (ss. 109-123). Kraków: Wydawnictwo Universitas

Ogrodzka-Mazur, E. (2012). Dziecko w sytuacji międzykulturowej – wyzwania dla edukacji. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

Pamuła, M. (2021). Jak oceniać kompetencje językowe dzieci z doświadczeniem migracji? Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji

Pamuła-Behrens, M., Szymańska, A. (2018). Jak uczyć języka polskiego dzieci i młodzież z doświadczeniem migracji? Poradnik dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i nauczycieli języka polskiego. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji