Abstract
The article attempts to view parenthood as one of the dimensions of family biography, which determines the dynamics of the family system, both in the developmental and semantic layers. By systemic and biographical perspective author indicated a new, in pedagogical science, category of family biography, which is understood as multiplied (being more than the sum of individual biographies), subject to systemic rules of circularity and equipotentiality, endless reconstruction resulting from the tension between the course of family life and the story about the history of life. Recognition of the family as a dynamic and learning system enables the use of qualitative methods to study selected areas and topics of family life and diverse family structures. In this approach, parenthood is a dimension that constitutes the biography of the family system and is subject to research. Parenting is understood, on the one hand, as a biographical solution for a system that is subject to a dynamic equilibrium of tensions, and on the other hand, as a functional dimension of the family (along with cohesion, flexibility and communication). The author indicates the possibilities of qualitative research on the family system with the use of narrative and biographical methods.
References
Alheit, P. (2011). Podejście biograficzne do całożyciowego uczenia się. Teraźniejszość – Człowiek– Edukacja: kwartalnik myśli społeczno-pedagogicznej, 3(55), 7-21
Alheit, P. (2015). Teoria biografii jako fundament pojęciowy uczenia się przez całe życie. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja: kwartalnik myśli społeczno-pedagogicznej, 4(72), 23-35
Arnett, J.J. (2007). Emerging adulthood: What is it, and what is it good for? Child Development Perspectives, 1(2), 6873
Bakiera, L. (2013). Zaangażowane rodzicielstwo a autokreacyjny aspekt rozwoju dorosłych. Warszawa: Wydawnictwo Difin
Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37(4), 887-907
Bertalanffy, L. von. (1984). Ogólna teoria systemów, przekł. E. Woydyłło-Woźniak. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Dembińska, A. (2017). Psychologiczne aspekty zmagania się kobiet z niepłodnością. Wahadło nadziei. Warszawa: Wydawnictwo Difin
Dubas, E. (2010). Uczenie się do Innego – w andragogicznej perspektywie. W: T. Aleksander (red.), Edukacja dorosłych jako czynnik rozwoju społecznego (Materiały I Ogólnopolskiego Zjazdu Andragogicznego – Kraków, 23-24 czerwca 2009), (ss. 225-240), tom I. Radom: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB
Dubas, E. (2011). „Uczenie się z biografii Innych” – wprowadzenie. W: E. Dubas, W. Świtalski (red.), Uczenie się z biografii Innych (ss. 5-11). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Dubas, E. (2017). Uczenie się z własnej biografii jako egzemplifikacja biograficznego uczenia się. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 1(4), 63-87
Duvall, E.M. (1962). Family Development. Philadelphia – New York: J.B. Lippincott Company
Jankowiak, B. (2010). Aktywność seksualna nauczycieli a jakość i trwałość ich związków partnerskich. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM
Jankowiak, B. (2013). Nieformalne związki jedno i dwupłciowe jako alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego. Analiza jakości i stabilności relacji. Studia Edukacyjne, 26, 155-170
Kuryś, K. (2010). Urodzenie pierwszego dziecka jako wydarzenie krytyczne w życiu kobiet i mężczyzn. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
Kuryś, K. (2011). System rodzinny wobec zmian rozwojowych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM
Kuryś-Szyncel, K. (2015). Od małżeństwa do rodzicielstwa. Analiza zmian rozwojowych w systemie rodzinnym, W: A. Margasiński (red.), Rodzina w ujęciu systemowym. Teoria i badania (ss. 100-115). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Kuryś-Szyncel, K. (2025). Przełomy biograficzne w systemie rodzinnym – znaczenie edukacyjne i rozwojowe. W: E. Dubas, J. Sztobryn-Bochomulska (red.), Sytuacje trudne w biografii (ss. 61-78). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Luhmann, N. (2007). Systemy społeczne. Zarys ogólnej teorii, przekł. M. Kaczmarczyk. Kraków: Wydawnictwo Nomos
Margasiński, A. (2009). Skale Oceny Rodziny. Polska adaptacja FACES IV-Flexibility and Cohesion Evaluation Scales Davida H. Olsona. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Alheit, P. (2011). Podejście biograficzne do całożyciowego uczenia się. Teraźniejszość – Człowiek– Edukacja: kwartalnik myśli społeczno-pedagogicznej, 3(55), 7-21
Alheit, P. (2015). Teoria biografii jako fundament pojęciowy uczenia się przez całe życie. Teraźniej-szość – Człowiek – Edukacja: kwartalnik myśli społeczno-pedagogicznej, 4(72), 23-35
Arnett, J.J. (2007). Emerging adulthood: What is it, and what is it good for? Child Development Perspectives, 1(2), 68-73
Bakiera, L. (2013). Zaangażowane rodzicielstwo a autokreacyjny aspekt rozwoju dorosłych. Warszawa: Wydawnictwo Difin
Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37(4), 887-907
Bertalanffy, L. von. (1984). Ogólna teoria systemów, przekł. E. Woydyłło-Woźniak. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
Dembińska, A. (2017). Psychologiczne aspekty zmagania się kobiet z niepłodnością. Wahadło nadziei. Warszawa: Wydawnictwo Difin
Dubas, E. (2010). Uczenie się do Innego – w andragogicznej perspektywie. W: T. Aleksander (red.), Edukacja dorosłych jako czynnik rozwoju społecznego (Materiały I Ogólnopolskiego Zjazdu Andragogicznego – Kraków, 23-24 czerwca 2009), (ss. 225-240), tom I. Radom: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB
Dubas, E. (2011). „Uczenie się z biografii Innych” – wprowadzenie. W: E. Dubas, W. Świtalski (red.), Uczenie się z biografii Innych (ss. 5-11). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Dubas, E. (2017). Uczenie się z własnej biografii jako egzemplifikacja biograficznego uczenia się. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 1(4), 63-87
Duvall, E.M. (1962). Family Development. Philadelphia – New York: J.B. Lippincott Company
Jankowiak, B. (2010). Aktywność seksualna nauczycieli a jakość i trwałość ich związków partnerskich. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM
Jankowiak, B. (2013). Nieformalne związki jedno i dwupłciowe jako alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego. Analiza jakości i stabilności relacji. Studia Edukacyjne, 26, 155-170
Kuryś, K. (2010). Urodzenie pierwszego dziecka jako wydarzenie krytyczne w życiu kobiet i mężczyzn. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
Kuryś, K. (2011). System rodzinny wobec zmian rozwojowych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM
Kuryś-Szyncel, K. (2015). Od małżeństwa do rodzicielstwa. Analiza zmian rozwojowych w systemie rodzinnym, W: A. Margasiński (red.), Rodzina w ujęciu systemowym. Teoria i badania (ss. 100-115). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Kuryś-Szyncel, K. (2025). Przełomy biograficzne w systemie rodzinnym – znaczenie edukacyjne i rozwojowe. W: E. Dubas, J. Sztobryn-Bochomulska (red.), Sytuacje trudne w biografii (ss. 61-78). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Luhmann, N. (2007). Systemy społeczne. Zarys ogólnej teorii, przekł. M. Kaczmarczyk. Kraków: Wydawnictwo Nomos
Margasiński, A. (2009). Skale Oceny Rodziny. Polska adaptacja FACES IV-Flexibility and Cohesion Evaluation Scales Davida H. Olsona. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Maturana, H., Varela, F. (1980). Autopoiesis and Cognition. The Realization of the Living. Dordrecht: Reidel Publishing Company
McClain, L.C., Cere, D. (ed.) (2013). What is Parethood? Contemporary Debates about a Family. New York – London: New York University Press
Olson, D.H., Waldvogel, L., Schlieff, M. (2019). Circumplex Model of Marital and Family Systems: An Update. Journal of Family Theory & Review, 11, 199-211
Olson, D.H. (2000). Circumplex Model of Marital and Family Systems. Journal of Family Therapy, 22, 144-167
Ostoja-Zawadzka, K. (1999). Cykl życia rodzinnego. W: B. de Barbaro (red.), Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny (ss. 18-30). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Radochoński, M. (1987). Choroba a rodzina. Adaptacja systemu rodzinnego do sytuacji stresowej wywołanej chorobą somatyczną. Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej
Szlendak, T. (2010). Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Wąsiński, A. (2018). Autokreacja małżonków bezdzietnych do wielowymiarowego rodzicielstwa adopcyjnego: perspektywa pedagogiczno-antropologiczna. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Witkowski, L. (2015). Versus. O dwoistości strukturalnej faz rozwoju w ekologii cyklu życia psychodynamicznego modelu Erika H. Eriksona. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
Ziemska, M. (1979). Rodzina a osobowość. Warszawa: Wiedza Powszechna
License
Copyright (c) 2025 Karolina Kuryś-Szyncel
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.