Sokrates i Diogenes – dwie antyczne metody edukacji etycznej
Okładka czasopisma Studia Edukacyjne, nr 79, rok 2025
PDF

Słowa kluczowe

ancient philosophy of education
history of education and educational theory
moral education
methods of teaching
Diogenes of Sinope

Jak cytować

Piotrowski, P. (2025). Sokrates i Diogenes – dwie antyczne metody edukacji etycznej . Studia Edukacyjne, (79), 7–26. https://doi.org/10.14746/se.2025.79.1

Abstrakt

The ancient Greek philosopher, Diogenes of Sinope was one of most prominent representatives of the Cynic philosophical school, one of principal developmental lines of Socratic philosophy. The most recognizable features of Socratic philosophy include moralism, ethical intellectualism, and heuristics as the method of philosophical investigation and teaching. Diogenes agreed entirely with Socratic moralism but he had his own interpretation of ethical intellectualism and his own method of teaching ethics. He followed it by intellectually (and sometimes customs-related) provocative actions and statements, so-called chreia. The article compares some assumptions of the disparate didactic methods used by Socrates and Diogenes. This comparison is made mainly in a context of ethical education both the methods were intended for.

https://doi.org/10.14746/se.2025.79.1
PDF

Bibliografia

Alexandre, M. (1989). The Chreia in Greco-Roman Education. Ktema, 14,161-168

Barclay, W. (1959). Educational Ideals in the Ancient World. London – Glasgow: Collins Press

Błaszczyk, M. (2016). Fenomen kształcenia. Szkic o konstruktywizmie. Ruch Pedagogiczny, 1,133-141

Brückner, A. (1927). Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza

Dudley, D.R. (1967). A History of Cynicism. From Diogenes to the 6th Century A.D, 2nd edition. London: Hildesheim

Fearn, N. (2001). Zeno and the Tortoise. How to Think Like a Philosopher. London: Atlantic Books

Fearn, N. (2004). Denken wie Diogenes. Keine Angst vor Grossen Ideen. Übers. G. Gockel, B. Jendricke. Bergisch Gladbach: Gustav Lübbe Verlag Fearn, N. (2007). Zenon i żółw. Jak myślą filozofowie. Przekł. M. Pawlikowska. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax Hock, R.F., O’Neil, E.N. (1986). The Chreia in Ancient Rhetoric, vol. 1. The Progymnasmata. Atlanta: Scholars Press

Jodłowska, B. (2012). Pedagogika sokratejska. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls

Kasperski, E. (2001). O teorii komparatystyki. W: D. Ulicka (red.). Literatura. Teoria. Metodologia, 2 wyd. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego

Kot, S. (1996). Historia wychowania, t. I. Od starożytnej Grecji do połowy wieku XVIII. 3 wyd. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak

Kotowa, B. (2004). Interpretacja a poznanie. Principia, 37-38, 221-232

Krońska, I. (2001). Sokrates. 6 wyd. Warszawa: Wiedza Powszechna

Kurdybacha, Ł. (1967). Starożytna Grecja. W: Ł. Kurdybacha (red.). Historia wychowania, t. I. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe

Laertios, Diogenes. (2004). Żywoty i poglądy słynnych filozofów. Przekł. I. Krońska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Marrou, H.-I. (1969). Historia wychowania w starożytności. Przekł. S. Łoś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy

Navia, L.E. (2005). Diogenes the Cynic. The War against the World. New York: Humanity Books

Power, E.J. (1996). Educational Philosophy: a History from the Ancient World to Modern America. New York – London: Garland Publishing Inc.

Reale, G. (1999). Historia filozofii starożytnej, t. III. Systemy epoki hellenistycznej. Przekł. E.I. Zieliński. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Reale, G. (2000). Historia filozofii starożytnej, t. I. Od początków do Sokratesa. Przekł. E.I. Zieliński. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Russell, B. (2012). Dzieje zachodniej filozofii. Przekł. T. Baszniak, A. Lipszyc, M. Szczubiałka. Warszawa: Aletheia

Searby, D.M. (2019). The Fossilized Meaning of Chreia as Anecdote. Mnemosyne, 72, 197-228

Shea, L. (2010). The Cynic Enlightenment. Diogenes in the Salon. Baltimore: The Johns Hopkins University Press

Tatarkiewicz, W. (1998). Historia filozofii, t. I. Filozofia starożytna i średniowieczna. 15 wyd. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Traczykowski, D. (2021). Metodologia Władysława Tatarkiewicza. Edukacja Filozoficzna, 71, 87-122

Waterfield, R. (2013). Quest for the historical Socrates. W: J. Bussanich, N.D. Smith (Eds.). The Bloomsbury Companion to Socrates. London – New Dehli – New York – Sydney: Bloomsbury