Résumé
This article presents, from a historical perspective, the role that the press and film played in the fight against slave trade in 2nd Republic of Poland, in the years 1918-1939. Source material for the paper had been obtained from state archives (the Archive of New Acts in Warsaw, the State Archive in Poznań) and the Archdiocesan Archive in Poznań, as well as excerpted from magazines and films from the period. Articles and press statements which provided information on human trafficking, human traffickers, socio-political countermeasures employed in Europe and in Poland conveyed the image of Polish involvement in the fight against human trafficking, the victims of which were Polish women. Films (scientific, feature films) were the means of propaganda in the fight against human trafficking, the main goal of which was mostly raising public awareness
słowa klucze
Références
Bańko M. (red.), Inny słownik języka polskiego, 1, Warszawa 2000.
Czubiński A., Historia Polski 1864-2001, Wrocław 2002.
Gołdyn P., Pogarda dla zawodu, litość dla człowieka. Społeczno-edukacyjne formy działalności wobec kobiet zagrożonych prostytucją w Polsce (1918-1939), Kalisz 2013.
Grata P., Walka z nierządem w polityce państwa polskiego w latach 1918-1939, [w:] M. Rodak (red.), Metamorfozy Społeczne, 6, Margines społeczny Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2013, s. 253-274.
Labuda G., Próba nowej systematyki i nowej interpretacji źródeł historycznych z Posłowiem, Poznań 2010.
Macko J., Prostytucja. Nierząd – handel „żywym towarem” – pornografia ze stanowiska historii, etyki, higieny i prawa, wstęp W. Chodźko, Warszawa 1927.
Piątkowska M., Życie przestępcze w przedwojennej Polsce. Grandesy. Kasiarze. Brylanty, Warszawa 2012.
Prasa [online]. W. Doroszewski (red.), S?ownik j?zyka polskiego [dost?p: 2015-04-11]. Dost?pny w Internecie: http://doroszewski.pwn.pl/haslo/prasa.
Rodenstone R.A., Zobaczyć przeszłość, [w:] E. Domańska (red.), Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, Poznań 2010, s. 319-350.
Saryusz-Wolska M., Prateksty pamięci, [w:] A. Gwóźdż (red.), Pogranicza audiowizualności. Parateksty kina, telewizji i nowych mediów, Kraków 2010, s. 351-365.
Siemieńska H., Stan walki z nierządem, Warszawa 1933.
Suchenek R., Nierząd w województwie poznańskim w latach 1918-1939, Poznań 2013.
Topolski J., Korzystanie ze źródeł literackich w badaniu historycznym, [w:] Z. Stefanowska, J. Sławiński (red.), Dzieło literackie jako źródło historyczne, Warszawa 1978, s. 7-30.
Wróblewski A., O prostytucyi i handlu kobietami, Warszawa 1909.
Wrzosek W., Historyczne powody wyróżnionej roli bezpośredniego świadka w poznaniu i badaniu historycznym (i pamięci zbiorowej), [w:] J. Pisulińska, P. Sierżęga, L. Zaszkilniak (red.), Historia – Mentalność – Tożsamość. Miejsce i rola historii oraz historyków w życiu narodu polskiego i ukraińskiego w XIX i XX wieku, Rzeszów 2008, s. 17-24.
Zagrodziński S., Stanowisko kinematografji wobec filmu dźwiękowego, Kino dla Wszystkich 5 (108), 1 marca 1930 r., s. 1-2.
Żarnowski J., Społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej 1918-1939, Warszawa 1973.
Źródła
Źródła archiwalne:
Archiwum Akt Nowych (AAN)
– Ministerstwo Opieki Społecznej w Warszawie (MOS)
- sygn. 186, Rehabilitacja prostytutek. Ankieta Ligi Narodów 1935.
- sygn. 201, Współpraca polskich placówek dyplomatycznych zagranicą w sprawie poszukiwań handlarzy żywym towarem. Korespondencja 1926, 1933.
- sygn. 241, Propaganda akcji walki z nierządem (wystawy, odczyty, filmy, wydawnictwa). Wykaz korespondencji 1925-1929).
Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu
- sygn. OA-X-661, Akta misyi dworcowej.
Archiwum Państwowe w Bydgoszczy
– Urząd Wojewódzki Pomorski w Toruniu
- sygn. 10910, Wydział Pracy i Opieki Społecznej 1937-1939.
Archiwum Państwowe w Poznaniu
– Starostwo powiatowe Środa
- sygn. 542, Policja przyzwoitości i zwalczanie nierządu.
Archiwum Państwowe w Toruniu
– Akta miasta Golubia, sygn. 553
- Zwalczanie bezrobocia; pomoc socjalna; prace sezonowe – okólniki zarządzenia 1927-1934.
Źródła opublikowane
No?owcy, prostytucya i rz?d carski, Warszawa, maj 1905 [online]. Polona [dost?p: 2013-12-30]. Dost?pny w Internecie:polona.pl/item/4315672/0.
Czasopisma:
Bluszcz
Dziennik Poranny
Gazeta Międzychodzka
Ilustrowany Wielkopolanin
Kino dla Wszystkich
Kobieta Współczesna
Kurier Poznański
Na Posterunku
Tajny Detektyw
Wykaz aktów prawnych:
Oświadczenie Rządowe z dn. 8 września 1922 r. w przedmiocie przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Międzynarodowego Porozumienia z dn. 18 maja 1904 roku i do Międzynarodowej Konwencji z dn. 4 maja 1910 roku, podpisanych w Paryżu, dotyczących zwalczania handlu żywym towarem, Dz. U. 1922, nr 87, poz. 783.
Ustawa z dnia 13 lutego 1924 r. w przedmiocie ratyfikacji konwencji międzynarodowej, dotyczącej zwalczania handlu kobietami i dziećmi, podpisanej w Genewie dnia 30 września 1921 r., Dz. U. 1924, nr 20, poz. 211.
Międzynarodowa Konwencja o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi, podpisana
w Genewie dn. 30 września 1921 r., Dz. U. 1925, nr 125, poz. 893.
Oświadczenie Rządowe z dnia 4 sierpnia 1926 r. w sprawie ratyfikacji przez Francję przystąpienia do Konwencji Międzynarodowej o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi, podpisanej w Genewie dnia 30 września 1921 r., Dz. U. 1926 nr 84, poz. 476.
Oświadczenie Rządowe z dnia 11 października 1926 r. w sprawie przystąpienia Finlandji do Konwencji Międzynarodowej o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi, podpisanej w Genewie dnia 30 września 1921 r., Dz. U. 1926, nr 106, poz. 627.
Oświadczenie Rządowe z dnia 2 sierpnia 1929 r. w sprawie przystąpienia Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców do międzynarodowej konwencji o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi, podpisanej w Genewie dnia 30 września 1921 r., Dz. U. 1929 nr 66, poz. 514.
Oświadczenie Rządowe z dnia 11 lutego 1930 r. w sprawie przystąpienia Luxemburgu do Międzynarodowej Konwencji o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi, podpisanej w Genewie dnia 30 września 1921 r., Dz. U. 1930, nr 21, poz. 184.
Oświadczenie Rządowe z dnia 4 sierpnia 1930 r. w sprawie przystąpienia Syrji i Libanu do międzynarodowej konwencji o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi, podpisanej w Genewie dnia 30 września 1921 r., Dz. U. 1930, nr 58, poz. 472.
Konwencja międzynarodowa dotycząca zwalczania handlu kobietami pełnoletnimi, podpisana w Genewie dnia 11 października 1933 r. (ratyfikowana zgodnie z ustawą z dnia 18 marca 1937 r.), Dz. U. 1938, nr 7, poz. 37.
Oświadczenie Rządowe z dnia 9 kwietnia 1948 r. w sprawie przystąpienia Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich do Konwencji z dnia 30 września 1921 r.
o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi oraz do Konwencji z dnia 11 października 1933 r. dotyczącej zwalczania handlu kobietami pełnoletnimi, Dz. U. 1948, nr 40, poz. 296.
Oświadczenie Rządowe z dnia 15 kwietnia 1955 r. w sprawie przystąpienia Filipin do konwencji z dnia 30 września 1921 r. o zwalczaniu handlu kobietami i dziećmi oraz do konwencji z dnia 11 października 1933 r. dotyczącej zwalczania handlu kobietami pełnoletnimi, zmienionych protokołem z dnia 12 listopada 1947 r., Dz. U. 1955, nr 17, poz. 104.