Słowa kluczowe
traktaty
zmiana instytucjonalna
prawo Unii Europejskiej
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest analiza rodzajów i charakteru zmian instytucjonalnych w systemie politycznym Unii Europejskiej oraz uwarunkowań prawnych tych zmian. Punktem wyjścia do prowadzonej analizy będzie zidentyfikowanie różnych rodzajów zmian instytucjonalnych zachodzących w systemie politycznym Unii Europejskiej oraz ich charakteru. Najważniejszym rodzajem zmian instytucjonalnych w sposób oczywisty jest zmiana traktatów założycielskich, jednakże jest to dopiero początek dalszego procesu zmian instytucjonalnych, co wynika ze specyfiki zmian traktatowych. Dla zrozumienia mechanizmu zmian instytucjonalnych koniecznym jest uznanie traktatów założycielskich, a więc i rewizyjnych, za niekompletne kontrakty, które w zasadniczej części wypełniane są treścią dopiero na etapie ich wdrażania w ramach relacji międzyinstytucjonalnych, co skutkuje sytuacją niepewności, co do ostatecznej treści przyjętych rozwiązań. Zasadnicze znaczenie dla koncepcji traktatów, jako niekompletnych kontraktów, ma charakter prawa Unii Europejskiej.
Bibliografia
Caporoso J. (2007), The Promises and Pitfalls of an Endogenous Theory of Institutional Change: A Comment, „West European Politics”, Vol. 30, No. 2 March 2007. DOI: https://doi.org/10.1080/01402380701239921
Czachór Z. (2004), Zmiany i rozwój w systemie Unii Europejskiej po Traktacie z Maastricht, Wydawnictwo Alta 2, Wrocław.
Carey J. (2000), Parchment, Equilibria, and Institutions, „Comparative Political Studies”, 33. DOI: https://doi.org/10.1177/001041400003300603
Checkel J (1999), Social construction and integration, “Journal of European Public Policy”, 6/4 Special Issue. DOI: https://doi.org/10.1080/135017699343469
Cortell A., Peterson S. (2001), Limiting the Unintended Consequences of Institutional Change, “Comparative Political Studies”, vol. 34, no. 7, September. DOI: https://doi.org/10.1177/0010414001034007003
Directorate-General for Research (1997), The Division of the Competences in the European Union, “Working Paper Political Series” – W 26a, https://www.europarl.europa.eu/workingpapers/poli/w26/adju_en.htm.
Egenhofer Ch., Kurpas S., Kaczyński P. M., van Schaik L. (2011), The Ever-Changing Union: An Introduction to the History, Institutions and Decision-making Processes of the European Union, 2nd Fully Revised Edition, the Centre for European Policy Studies, Bruksela.
Examination of Witness (Questions 180–199), https://publications.parliament.uk/pa/ld200304/ldselect/ldeucom/47/3111903.htm.
Farrell H., Héritier A. (2007), Introduction: Contested Competences in the European Union, „West European Politics”, vol. 30, no. 2, March. DOI: https://doi.org/10.1080/01402380701238741
Haas E. B. (1970), The Study of Regional Integration: Reflections on the Joy and Anguish of Pretheorizing, “International Organization”, vol. 24, no. 4. DOI: https://doi.org/10.1017/S0020818300017495
Helios J. (2002), Pojmowanie wykładni prawa europejskiego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 2424, Prawo CCLXXXI.
Heritier A. (2007), Explaining Institutional Change in Europe, Oxford University Press, New York. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199298129.001.0001
Hug S. (2003), Endogenous Preferences And Delegation In The European Union, “Comparative Political Studies”, 36/February–March. DOI: https://doi.org/10.1177/0010414002239371
Małecki J. (1993), Prawotwórcza rola orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach podatkowych, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, nr 4.
March J., Olsen J. (2005), Instytucje. Organizacyjne podstawy polityki, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Morawski L. (2005), Kilka uwag na temat wykładni, w: Polska kultura prawna a proces integracji europejskiej, red. S. Wronkowska, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków.
Niesiołowski J., Mikołajczyk A. (2005), Z zagadnień wykładni prawa wspólnotowego, w: Polska kultura prawna a proces integracji europejskiej, red. S. Wronkowska, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków.
North D. C. (1990), Institutions, Institutional Change and Economic Performance, Cambridge University Press, Cambridge. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511808678
Rasmussen A. (2007), Challenging the Commission’s Right of Initiative? Conditions for Institutional Change and Stability, “West European Politics”, vol. 30, no. 2 March. DOI: https://doi.org/10.1080/01402380701239707
Risse T. (2009), Social constructivism and European integration, w: European Integration Theory, red. A. Wiener, T. Diez, Second Edition, Oxford University Press, New York. DOI: https://doi.org/10.1093/hepl/9780199226092.003.0008
Spyra T. (2006), Granice wykładni prawa. Znaczenie językowego tekstu prawnego jako granica wykładni, Wolters Kluwer Polska, Kraków.
Stacey J. (2010), Integrating Europe. Informal Politics and Institutional Change, Oxford University Press, Oxford. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199584765.003.0002
Stacey J., Rittberger B. (2003), Dynamics of formal and informal institutional change in the EU, „Journal of European Public Policy”, Issue 10, vol. 6, December. DOI: https://doi.org/10.1080/1350176032000148342
Traktat o Unii Europejskiej – tekst skonsolidowany uwzględniający zmiany wprowadzone Traktatem z Lizbony, Dz.U.UE.C.2010.83.13.
Verzichelli L., Edinger M. (2005), A critical juncture? the 2004 European elections and the making of a supranational elite, “The Journal of Legislative Studies”, nr 11:2. DOI: https://doi.org/10.1080/13572330500166618
Wronkowska S., Ziębiński Z. (1997), Zarys teorii prawa, Wydawnictwo: Ars Boni et Aequi, Poznań.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Adam Jaskulski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.