Deficyt gazu w Polsce: między iluzją bezpieczeństwa a kryzysem surowcowej suwerenności
Okładka czasopisma Środkowoeuropejskie Studia Polityczne i Medioznawcze, nr 1, rok 2026
PDF

Słowa kluczowe

bezpieczeństwo energetyczne
gaz ziemny
transformacja energetyczna
suwerenność surowcowa
polityka energetyczna

Jak cytować

Kwiatkiewicz, P., & Laskowski, M. (2026). Deficyt gazu w Polsce: między iluzją bezpieczeństwa a kryzysem surowcowej suwerenności. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne I Medioznawcze, (1), 35–55. https://doi.org/10.14746/sspm.2026.1.3

Abstrakt

Artykuł podejmuje problem deficytu gazu ziemnego w Polsce, ujmując go jako zjawisko o charakterze strukturalnym, a nie przejściowym. Autorzy analizują globalne uwarunkowania podaży gazu, krajowy bilans zapotrzebowania oraz możliwości infrastrukturalne systemu gazowego, wskazując na narastającą rozbieżność pomiędzy deklaracjami politycznymi dotyczącymi bezpieczeństwa energetycznego a realnymi możliwościami surowcowymi państwa. W pracy zastosowano podejście systemowe, porównawcze oraz instytucjonalno-prawne, co pozwala wykazać, że niski poziom zużycia gazu w Polsce nie jest efektem wysokiej efektywności energetycznej, lecz konsekwencją ograniczeń importowych, kontraktowych i infrastrukturalnych. Szczególna uwaga poświęcona została roli gazu ziemnego jako paliwa pomostowego w procesie transformacji energetycznej oraz konsekwencjom jego niedoboru dla sektora ciepłowniczego, budownictwa i elektroenergetyki. Artykuł dowodzi, że dominująca narracja o osiągnięciu suwerenności gazowej ma charakter iluzoryczny i maskuje rosnące ryzyka systemowe dla bezpieczeństwa energetycznego państwa.

https://doi.org/10.14746/sspm.2026.1.3
PDF

Bibliografia

Bartnik R. (2023), Czy energetyka wodorowa ma sens?, „Nowa Energia”, 3.

Bartnik R., Kabza Z., Badur J., Kowalczyk T. (2020), Analiza porównawcza jednostkowych kosztów produkcji wodoru w elektrowniach z kosztami w odnawialnych źródłach energii, „Nowa Energia”, 1.

Grabowski W. (2014), Relacje arabsko-irańskie w subregionie Zatoki Perskiej, „Krakowskie Studia Międzynarodowe”, 11(3), 161–180.

Mazurkiewicz J. (2014), Wpływ polityki podatkowej państwa na ceny energii elektrycznej w krajach UE, „Polityka Energetyczna”, 17(3), 289–310.

Okur Z. (2016), Evaluating the natural gas policies of the three natural gas giants: A comparative analysis of Iran, Russia and Qatar, Izmir: İzmir Ekonomi Üniversitesi.

Pepłowska M., & Gawlik, L. (2017), Gaz ziemny w zrównoważonym rozwoju krajowej gospodarki, „Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN”.

Raimondi P. (2019), Central Asia oil and gas industry – The external powers’ energy interests in Kazakhstan, Turkmenistan and Uzbekistan, London: Routledge.

Ruszkowski P. (2015), Problemy polskiej energetyki w perspektywie socjologicznej, „Energetyka – Społeczeństwo – Polityka”, 1(1), 65–87.

Sienkiewicz M., Górka, A. (2024), Perspektywa dla gazu ziemnego jako paliwa pomostowego transformacji energetycznej w dobie dekarbonizacji gazownictwa, „Wiadomości Naftowe i Gazownicze”, 27, 12–15.

Sokołowski J., Frankowski J., Mazurkiewicz J., Antosiewicz M., Lewandowski P. (2021), Dekarbonizacja i zatrudnienie w górnictwie węgla kamiennego w Polsce. Warszawa: Institute for Structural Research.

Szczerbowski, R. (2025), Rola węgla i gazu w transformacji energetycznej Niemiec, „Zeszyty Naukowe IGSMiE PAN”, 113.

Tokarski, S. (2021), Przebudowa czy bloki węglowe do likwidacji w 2025 r.?, „Nowa Energia”, 2, 69–74.

Wasilczuk J., & Sobiech M. (2019), Koszty inwestycyjne i eksploatacyjne stosowania pomp ciepła w budownictwie, „MAZOWSZE Studia Regionalne”, 19, 205–218.

Grudziński Z. (2022), Ceny węgla energetycznego na międzynarodowym rynku, „Zeszyty Naukowe IGSMiE PAN”, 110, 43–47.

Kwiatkiewicz P. (2025), Rola gazu ziemnego w procesie transformacji energetycznej, [w:] Energetyka i bezpieczeństwo, ss. 391–392, Warszawa.

Sikora A. P. (2023), Skąd czerpać wodę do produkcji wodoru?, „Energetyka Cieplna i Zawodowa”, 3, 48–54.

BP (2020), Statistical Review of World Energy 2020.

BP (2022), Statistical Review of World Energy 2022.

EIA (2024), U.S. Crude Oil and Natural Gas Proved Reserves, Year-end 2023.

EIA (2025), U.S. Natural Gas Exports and Re-Exports by Country.

Eurostat (2022), Natural gas supply statistics.

Eurostat (2025), Real GDP per capita.

Gaz-System (2025), Gas Year 2024/2025 – Report.

IEA (2026), Norway: Natural gas.

MKiŚ (2023), Sprawozdanie z wyników monitorowania bezpieczeństwa dostaw paliw gazowych.

PGNiG (2021), Raport zintegrowany.

Rystad Energy (2025), Global LNG market overview.

CIRE (2017), Poziom gazyfikacji kraju w 2022 r. wzrośnie do 61 proc. https://www.cire.pl

CIRE (2025), Polskie LNG w trzecim kwartale 2025 r. https://www.cire.pl

Doha News (2025), Qatar still third highest LNG exporter with growing export. https://dohanews.co

Grzybowski M. (2025), Qatar on the maritime LNG route. https://www.bssc.pl

Norwegian Petroleum (2026), Production forecasts. https://www.norskpetroleum.no

PSG (2018), Do 2022 roku 90 proc. Polaków uzyska dostęp do gazu ziemnego. https://www.psgaz.pl

Terminal FSRU – opis inwestycji. https://www.gaz-system.pl/pl/terminal-fsru/opis-inwestycji.htm