Keywords
statues of animals
animal-heroes
the 2nd Polish Corps (Anders’ Army)
the battle of Monte Cassino
How to Cite
Abstract
A monument is not an imitation or representation of the past, but a cultural construct. The choice of a theme and the way it is presented in a monumental sculpture show what a particular group considered important and worthy of commemoration. Although it refers to the past, it is primarily concerned with the reality in which it was created. It is a response to a demand. The monuments of Wojtek which were founded in Poland in 2013–2014 contributed to the consolidation and dissemination of ideas about the bear-hero of Monte Cassino. By exposing patriotic themes and national symbols, the fate of the bear has been linked with the history of Poland during and after World War II. This clear and unequivocal message about the unusual relationship between Wojtek and the Anders’ Army soldiers does not mention how the animal was treated. Thus, the chance to problematize the fate of the bear in man’s captivity has been missed.
References
Assmann A. (2013), Między historią a pamięcią. Antologia, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514497
Assmann J. (2008), Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość cywilizacji starożytnych, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Austin J. L. (1962a), Sense and Sensibilia, Oxford University Press, Oxford.
Austin J. L. (1962b), How to Do Things With Words, Oxford University Press, Oxford.
Bałus W. (2014), Pomnik, w: Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Berliner D. (2005), The Abuses of Memory: Reflections on the Memory Boom in Anthropology, „Anthropological Quarterly”, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1353/anq.2005.0001
Drewka W. (2013), Szymbark. Niedźwiedź Wojtek ma swój pomnik w CEPR, http://expresskaszubski.pl/kultura/2013/09/szymbark-niedzwiedz-wojtek-ma-swoj-pomnik-w-cepr, 6.05.2015.
Geschichtspolitik in Europa seit 1989. Deutschland, Frankreich und Polen im internationalen Vergleich (2013), red. É. François, K. Kończal, R. Traba, S. Troebst, Wallstein, Göttingen.
Halbwachs M. (1950), La mémoire collective, Albin Michel, Paris.
Hamilton A. (1990), Monuments and Memory, „The Australian Journal of Media & Culture”, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1080/10304319009388152
Lasocki W. (1968), Wojtek spod Monte Cassino. Opowieść o niezwykłym niedźwiedziu, Gryf Publications, Londyn.
Lasocki W., Morgan G. (1970), Soldier Bear, HarperCollins, London.
Małaczewski E. (b.d.w.), Dzieje Baśki Murmańskiej. Historia o białej niedźwiedzicy, Nakład Gebethnera i Wolffa, Warszawa–Kraków–Lublin–Łódź–Poznań–Wilno–Zakopane.
Nora P. (1989), Between Memory and history: Les Lieux de Mémoire, „Representations”, nr 26. DOI: https://doi.org/10.2307/2928520
Nora P. (1995), Das Abenteuer «Lieux de mémoire», w: Nation und Emotion. Deutschland und Frankreich im Vergleich, 19. und 20. Jahrhundert, red. É. François, H. Siegrist, J. Vogel, Wallstein, Göttingen. DOI: https://doi.org/10.13109/9783666357732.83
Odsłonięcie pomnika niedźwiedzia Wojtka i nadanie Zespołowi Szkół Tekstylno-Handlowych w Żaganiu imienia gen. Władysława Andersa (2013), http://www.powiatzaganski.pl/PL/511/1770/Odsloniecie_pomnika_niedzwiedzia_Wojtka_i_nadanie_Zespolowi_Szkol_Tekstylno-Handlowych_w_Zaganiu_imienia_gen_Wladyslawa_Andersa/k/, 6.05.2015.
Odsłonili pomnik niedźwiedzia, który... walczył pod Monte Cassino (2013), http://www.tvn24.pl/pomorze,42/odslonili-pomnik-niedzwiedzia-ktory-walczyl-pod-monte-casino,355241.html, 7.05.2015.
Orr A. (2010), Wojtek the Bear: Polish War Hero, Birlinn Ltd, Edinburgh.
Orr A. (2012), Niedźwiedź Wojtek. Niezwykły żołnierz Armii Andersa, Replika, Zakrzewo.
Pascal B. (1958), Myśli, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
Paulin G. (2008), Voytek the Soldier Bear: Niedźwiedź Żołnierz o imieniu Wojtek, b.m.w.
Piwko dla niedźwiedzia (2008), reż. M. Dłużewska, produkcja: Studio Filmowe Kalejdoskop dla TVP Polonia.
Pomnik niedźwiedzia Wojtka stanął w Parku Jordana w Krakowie, http://www.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_www.pap.pl&_PageID=1&s=infopakiet&dz=rozmaitosci&idNewsComp=&filename=&idnews=162297&data=&status=biezace&_CheckSum=-184605153, 7.05.2015.
Przymanowski J. (1979), Kanonier Wojtek, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Rappaport J. (1990), The Politics of Memory. Native Historical Interpretation in the Colombian Andes, Cambridge University Press, Cambridge.
Robertson J. (2014), Wojtek: War Hero Bear, Birlinn Ltd, Edinburgh.
Słownik terminologiczny sztuk pięknych (2007), red. K. Kubalska-Sulkiewicz, M. Bielska-Łach, A. Manteuffel-Szarota, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Sosnowska W. (2015), Delegacja z ZSTH na uroczystościach odsłonięcia pomnika niedźwiedzia Wojtka w Imoli, we Włoszech, http://www.powiatzaganski.pl/PL/96/2374/Delegacja_z_ZSTH_na_uroczystosciach_odsloniecia_pomnika_niedzwiedzia_Wojtka_w_Imoli_we_Wloszech/k/, 6.05.2015.
Szacka B. (2006), Czas przeszły, pamięć, mit, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
The Animals in War Memorial Fund, http://www.animalsinwar.org.uk/, 7.05.2015.
The Bear that Went to War (w polskiej wersji językowej: Wojtek, niedźwiedź, który poszedł na wojnę) (2011), reż. W. Hood, A. Lavis, produkcja: Telewizja Polska, Animal Monday, Braidmade Films.
The Wojtek Memorial Trust, http://www.wojtekmemorialtrust.com/, 16.06.2015.
Traba R. (2009), Przeszłość w teraźniejszości. Polskie spory o historię na początku XXI wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Wierzbicki Ł. (2009), Dziadek i niedźwiadek. Prawdziwa historia, Pointa, Konstancin.
Wolff-Powęska A. (2011), Pamięć – brzemię i uwolnienie: Niemcy wobec nazistowskiej przeszłości (1945–2010), Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
License
Copyright
© by Faculty of Political Science and Journalism, Adam Mickiewicz University, Poznań, 2015
OPEN ACCESS