Modus humoru w komunikacji w okresie wojny w Ukrainie

Abstrakt

Artykuł koncentruje się na humorystycznym sposobie komunikacji w okresie wojny w Ukrainie, odzwierciedlonym w różnych źródłach internetowych. Rozpatrywane są zasoby humorotwórcze nazw własnych (antroponimów, toponimów, chrematonimów, ergonimów, biblionimów itp.) oraz nazw pospolitych. Ustalono, że tryb humorystyczny powstaje na podstawie mentalnego przejścia od podobieństwa do różnicy między pojęciami, obejmującymi zarówno odniesienia indywidualne, jak i zbiorowe. Dowiedziono, że płaszczyzna podobieństwa jest tworzona głównie przez podobnie brzmiące jednostki leksykalne i semantyczne (nazwy pospolite i własne, paronimy międzyjęzykowe, sememy wyrazów wieloznacznych, jednostki formacyjne i derywacyjne, normatywne i nienormatywne, pozytywnie i negatywnie wartościujące itp.). Płaszczyzna różnicy natomiast kształtowana jest przez właściwości semantyczne elementów leksykalnych. Stwierdzono, że ocena komentarzy humorystycznych jest determinowana kontekstem wydarzeń społecznych odzwierciedlonych w mediach masowych. Wykazano, że humorystyczny dyskurs czasu wojny w Ukrainie służy realizacji strategii komunikacyjnych o charakterze aksjologicznym, światopoglądowym, ideologicznym, identyfikacyjnym oraz sugestywnym. Badania wykonano w ramach projektu grantowego „Dokumentowanie ukraińskiego humoru wojennego: analiza językowo-kulturowa” (Dokumenting Ukraine. Instytut Nauk o Człowieku, Austria).