Słowa kluczowe
semantyka
pojęcia piłki nożnej
neologizm
językoznawstwo ludowe
zapożyczenia
Jak cytować
Abstrakt
Potężny rozwój technologii cyfrowych w XXI wieku wpłynął na wszystkie sfery życia człowieka, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu językoznawstwa ludowego, ponieważ obecnie każda osoba, dzięki dostępowi do platform sieciowych i nie będąc zawodowym filologiem, może wypowiadać się na temat problemów językowych i przedstawiać własne poglądy na złożone zjawiska językowe. W artykule przeanalizowano cechy semantyczne i strukturalne neologizmów, które zostały skonstruowane przez użytkowników na stronie internetowej „Słowotwir”, oferując ukraińskie odpowiedniki zapożyczonych pojęć z dziedziny piłki nożnej. Wyróżniane są grupy innowacji, które nazywają grę w piłkę nożną, drużyny, turnieje, mecze i ich części, momenty meczu, rzuty wolne, strzelone gole, zawodników według pozycji i funkcji na boisku, korpus sędziowski, kibiców, sprzęt piłkarski i ekwipunek. Stwierdzono, że oprócz neologizmów za najbardziej udane odpowiedniki pojęć z dziedziny piłki nożnej użytkownicy uważają powszechnie używane i przestarzałe słowa, terminologię stworzoną w latach 20. XX wieku, która jednak nie weszła do powszechnego użytku.
Bibliografia
Bereza T., Nemoskalka. Yak ne kalkuvaty z vorozhoi odnym slovom?, Lviv: Apriori, 2024.
Bereza T., Zubrytska I., Zelenyi Yu., Mova – ne kalka, Lviv: Apriori, 2015.
Farion I., Pomyluiko-Nedashkivska H., Bordovska A., Anhlizmy i protyanhlizmy: 100 istorii sliv u sotsiokonteksti, Lviv: Svichado, 2023.
Hrinchenko B., Slovnyk ukrainskoi movy, red. S. Yefremov, A. Nikovskyi, t. I, Kyiv: Horno, 1927.
Kalynych I., Boitor V., Esenova E., Sotsiokulturni realii krain Skhidnoi Azii, yikh osoblyvosti ta pereklad ukrainskoiu movoiu, „Aktualni pytannia humanitarnykh nauk: mizhvuzivskyi zbirnyk naukovykh prats molodykh vchenykh Drohobytskoho derzhavnoho pedahohichnoho
universytetu imeni Ivana Franka”, 2023, vyp. 68, t. 1, s. 146–152.
Kyryliuk O.L., Sposoby tvorennia ukrainskykh neolohizmiv (na prykladi internet-resursu “Slovotvir”), „Naukovi zapysky TsDPU. Seriia: Filolohichni nauky”, 2017, vyp. 151, s. 53–59.
Panchenko O.I., Suchasni anhlitsyzmy v movlenni ukraintsiv ta yikhni ukrainski vidpovidnyky, „Teoriia i praktyka vykladannia ukrainskoi movy yak inozemnoi”, 2023, vyp. 17, s. 208–215.
Pidkaminna L.V., Neolohizmy v nazvakh profesii u suchasnii ukrainskii movi, „Zakarpatski filolohichni studii”, 2022, t. 2, vyp. 24, s. 7–11. DOI: https://doi.org/10.32782/tps2663-4880/2022.24.2.1
Pro proiekt, Slovotvir, 2014, https://slovotvir.org.ua/about
Protsyk I.R., Futbolna leksyka u formalnomu ta neformalnomu dyskursakh, dys. … doktora filol. nauk, Kyiv, 2020.
Rosiisko-ukrainskyi slovnyk, red. A. Krymskyi, Kyiv, 1924–1933, https://archive.org/details/192433
Slovnyk novitnikh anhlizmiv, ukl. L. Belei, A. Honcharenko, M. Kivu, I. Oleksandruk, Kyiv: Naukova dumka, 2022.
Slovnyk ukrainskoi movy, u 20 t., Kyiv, 2010–, https://sum20ua.com/?wordid=0&page=0
Slovnyk ukrainskoi movy, v 11 tomakh, red. I.K. Bilodid, t. 8, Kyiv: Naukova dumka, 1977.
Ukrainska mala entsyklopediia, v 16 kn., 8 t., red. Ye. Onatskyi, t. 1, kn. II, Buenos-Aires: Champion, 1958.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Witalij Maksymczuk
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
- Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworu oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym niniejszą Umową, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób.
- Autor udziela Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu bez ograniczeń terytorialnych i przez czas nieokreślony na następujących polach eksploatacji:
2.1. wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2.2. wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu;
2.3. publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;
2.4. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;
2.5. wprowadzanie Utworu w postacie elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;
2.6. rozpowszechnianie Utworu w postaci elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranetu lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie;
2.7. udostępnianie Utworu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu, Intranetu, Extranetu lin innej sieci;
2.8. udostępnianie Utworu zgodnie z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons. - Autor zezwala Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na:
3.1. nieodpłatne korzystanie i rozporządzanie prawami do opracowań Utworu i tymi opracowaniami.
3.2. wysyłanie metadanych Utworu oraz Utworu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma. - Autor upoważnia i zobowiązuje Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do udzielania osobom trzecim dalszych licencji (sublicencji) do Utworu oraz do innych materiałów, w tym utworów zależnych lub opracowań zawierających lub powstałych w oparciu o Utwór, przy czym postanowienia takich sublicencji będą tożsame z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons Tym samym uprawnia wszystkich zainteresowanych do korzystania z utworu wyłącznie w celach niekomercyjnych pod następującymi warunkami:
4.1. uznanie autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji;
4.2. na tych samych warunkach, wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej to tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny. - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest zobowiązany do:
5.1. udostępniania Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym bez ograniczeń technicznych;
5.2. poprawnego informowania osób, którym Utwór będzie udostępniany o udzielonych im sublicencjach w sposób umożliwiający odbiorcom zapoznanie się z nimi.
Pozostałe postanowienia
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).