Słowa kluczowe
political discourse
banners
interrogative structures
linguistics of protest
Jak cytować
Abstrakt
Questions often accompany people when the need to understand life, the surrounding world or a particular situation arises. The controversial bill No. 12414, adopted by the Verkhovna Rada of Ukraine in July 2025 and de facto marginalizing the role of anti-corruption bodies in Ukraine, sparked a series of protests and created new protest slogans, among which interrogative structures played a significant role. This paper attempts to analyze the slogans displayed on banners during street protests against the controversial bill in light of political discourse and protest linguistics. The study demonstrates that the most numerous groups of interrogative structures are rhetorical and emotional interrogative structures, imbuing the entire political discourse in contemporary Ukraine with a specific emotional charge.
Bibliografia
Bekjar M., Space, language and power: The rhetoric of street protests, „Socjoloski pregled”, 2015, t. XLIX, nr 3. DOI: https://doi.org/10.5937/socpreg1503337B
Callies M., Politics and fan communication in football stadia in Germany: A multimodal linguistic analysis of protest banners, „Soccer & Society”, 2023, t. 24, nr 7, s. 958–973. DOI: https://doi.org/10.1080/14660970.2023.2250661
Kobchuk Y.Y., Zahnitko A.P., Funktsiini osoblyvosti pytalnykh rechen u politychnomu dyskursi, „Visnyk studentskoho naukovoho tovarystva DonNU imeni Vasylia Stusa”, 2021, t. 1, nr 13, s. 166–169.
Koshik I., Introduction, [w:] Koshik I., Beyond rhetorical questions: Assertive questions in everyday interaction, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2005. DOI: https://doi.org/10.1075/sidag.16
Kukieła E., Zabiegi retoryczne w dyskursie politycznym, czyli jak powiedzieć wszystko, co trzeba i tylko to, co trzeba?, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica”, 2010, t. 45, s. 77–93. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6077.45.06
Marples D.R., Introduction, [w:] Marples D.R., Ukraine’s Euromaidan. Analyses of a civil revolution, Stuttgart: Ibidem Press, 2015.
Miasoiedova S.V., Rytorychne pytaniia iak zasib vyrazhennia nepriamoho sponukannia v suchasnij ukrainskij movi, „Molodyi vchenyi”, 2015, nr 9 (24), cz. 1, s. 118–121.
Olszewski T.A., Wybory prezydenckie na Ukrainie, październik-grudzień 2004, Warszawa:Ośrodek Studiów Wschodnich, 2005.
O’Toole O., Rhetorical strategies in Poland’s women’s strike: The diffusion of „semiotic disobedience” through protest banners and signage, „Современа филологија”, 2024, t. 7, nr 1, s. 15–28. DOI: https://doi.org/10.37834/JCP2471015ot
Piekot T., Mediacje semiotyczne. Słowo i obraz na usługach ideologii, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Sedno, 2016.
Porivnialna tablytsia do proektu Zakonu Ukrainy pro vnesennia zmin do Kryminalno-protsesualnoho kodeksu Ukrainy shchodo osoblyvostei dosudovoho rozsliduvannia kryminalnykh pravoporushen, poviazanykh iz znyknenniam osib bezvisty za osoblyvykh obstavyn v umovakh voiennoho stanu, https://itd.rada.gov.ua/b87c518c-0980-423b-82db-e1cac592fd87
Shulzhuk K.F., Syntaksys ukrainskoi movy, Kyiv: Vydavnychyi tsentr „Akademiia”, 2004.
Vintoniv M.O., Vintoniv T.M., Mala Y.V., Syntaksychni zasoby ekspresyvizatsii v ukrainskomu politychnomu dyskursi, Vinnytsia: „Tvory”, 2018.
Vysnovok Komitetu Verkhovnoi Rady Ukrainy z pytan prav liudyny, deokupatsii ta reintehratsii tymchasovo okupovanykh terytorii Ukrainy, natsionalnykh menshyn i mizhnatsionalnykh vidnosyn shchodo reiestr. no. 12414 vid 16.01.2025, https://itd.rada.gov.ua/2dcbfdad-a016-4c66-8112-f13e4b44a295
Vysnovok na proekt Zakonu Ukrainy „Pro vnesennia zmin do Kryminalnoho protsesualnoho kodeksu Ukrainy shchodo osoblyvostei dosudovoho rozsliduvannia kryminalnykh pravoporushen, poviazanykh iz znyknenniam osib bezvisty za osoblyvykh obstavyn v umovakh voiennoho stanu” (reiestr. no. 12414 vid 16.01.2025), https://itd.rada.gov.ua/b87c518c-0980-423b-82dbe1cac592fd87
Wojtak M., Gatunki prasowe, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2004.
Zahnitko A., Ukrainskyi syntaksys. Teoretyko-prykladnyi aspekt, Donetsk: Vyd. DNU, 2009.
Zahnitko A., Myronova H., Syntaksys ukrainskoi movy. Teoretyko-prykladnyi aspekt, Brno: Masarykova univerzita, 2013.
Zakon Ukrainy no 4555-IX „Pro vnesennia zmin do Kryminalnoho protsesualnoho kodeksu Ukrainy shchodo osoblyvostei dosudovoho rozsliduvannia kryminalnykh pravoporushen, poviazanykh iz znyknenniam osib bezvisty za osoblyvykh obstavyn pid chas dii voiennoho stanu”, https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/4555-20#Text
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Alan Tułacz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
- Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworu oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym niniejszą Umową, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób.
- Autor udziela Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z Utworu bez ograniczeń terytorialnych i przez czas nieokreślony na następujących polach eksploatacji:
2.1. wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2.2. wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu;
2.3. publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;
2.4. włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;
2.5. wprowadzanie Utworu w postacie elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu, Intranetu, Extranetu lub innej sieci;
2.6. rozpowszechnianie Utworu w postaci elektronicznej w Internecie, Intranecie, Extranetu lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie;
2.7. udostępnianie Utworu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu, Intranetu, Extranetu lin innej sieci;
2.8. udostępnianie Utworu zgodnie z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons. - Autor zezwala Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na:
3.1. nieodpłatne korzystanie i rozporządzanie prawami do opracowań Utworu i tymi opracowaniami.
3.2. wysyłanie metadanych Utworu oraz Utworu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma. - Autor upoważnia i zobowiązuje Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do udzielania osobom trzecim dalszych licencji (sublicencji) do Utworu oraz do innych materiałów, w tym utworów zależnych lub opracowań zawierających lub powstałych w oparciu o Utwór, przy czym postanowienia takich sublicencji będą tożsame z wzorcem licencji Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons Tym samym uprawnia wszystkich zainteresowanych do korzystania z utworu wyłącznie w celach niekomercyjnych pod następującymi warunkami:
4.1. uznanie autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji;
4.2. na tych samych warunkach, wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej to tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny. - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest zobowiązany do:
5.1. udostępniania Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym bez ograniczeń technicznych;
5.2. poprawnego informowania osób, którym Utwór będzie udostępniany o udzielonych im sublicencjach w sposób umożliwiający odbiorcom zapoznanie się z nimi.
Pozostałe postanowienia
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).