Abstract
Current research topics. In the face of the threat of extinction of many minority languages around the world, the need to protect and promote the Lemko and Boyko languages is becoming increasingly relevant. Thematic outline. The language of national minorities living in the Subcarpathia region and activities related to promoting the language and culture of the Lemkos and Boykos are described. The aim of the article is to highlight the similarities and differences between the Lemko language and the Boyko dialect, to compare them with the Polish language and East Slavic languages, and to present initiatives related to preserving the cultural heritage and promoting the Lemko and Boyko dialect. Conclusions. It is shown that despite phonetic, morphological and lexical differences, these languages belong to the same language group. The influence of East, West and South Slavic languages is emphasized. The Lemko language is taught in schools and universities, and is present in scientific publications, press releases, radio broadcasts and in the virtual space. The Boyko dialect, in contrast, is much less researched, but it has recently attracted increasing interest from scientists. The leading role in the promotion of the language and culture is played by the Lemko Culture Open-Air Museum in Zyndranowa and the Museum of Spiritual and Material Culture of the Boykos in Myczków.
References
„Besida. Dwumiesięcznik Zarządu Głównego Stowarzyszenia Łemków”, red. H. Duć-Fajfer, A. Kopcza, P. Trochanowski, Legnica: Rutenika.
Bojkowie. Zaginiona ludność Bieszczad. Co się z nimi stało?, https://historia.dorzeczy.pl/dwudziestolecie-miedzywojenne/330673/bojkowie-zaginiona-ludnosc-bieszczad-co-sie-z-nimi-stalo.html
Chomiak M., Język łemkowski – kurs podstawowy, Warszawa: Fundacja Wspierania Mniejszości Łemkowskiej Rutenika, 2003.
Chomiak M., Górska M., Słowniczek tematyczny: dom, człowiek, przyroda: polsko-łemkowsko-angielski, angielsko-łemkowsko-polski, Uniwersytet Michigan: Rutenika, 2004.
Duć-Fajfer H., Historia i sytuacja języka łemkowskiego w ostatnim stuleciu, „Poradnik Językowy”, 2021, z. 7, s. 46–66. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2021.7.3
Duda I., Lemkivskii slovnyk. 26000 sliv, Ternopil: Aston, 2011.
EtnoMałopolska – Łemkowie, https://www.youtube.com/watch?v=e77n2SUKbPk
Falkowski J., Pasznycki B., Na pograniczu łemkowsko-bojkowskim. Zarys etnograficzny, Lwów: Towarzystwo Ludoznawcze, 1935.
Fontański H., Chomiak M., Gramatyka języka łemkowskiego / Gramatыka lemkivskoho yazыka, Katowice: Wydawnictwo Naukowe Śląsk, 2000.
Horoszczak J., Pershyi slovnyk lemkivsko-polskii, polsko-lemkivskii / Pierwszy słownik łemkowsko-polski, polsko-łemkowski, Legnica: Rutenika, 1993.
Horoszczak J., Slovnyk lemkivsko-polskii, polsko-lemkivskii / Słownik łemkowsko-polski, polsko-łemkowski, Warszawa: Rutenika, 2004.
Języki wschodniej części kraju naszego, Kraków: Drukarnia Czas, 1861.
Karczmarzewski A., Świat Bojków. Etnograficzna podróż po Bojkowszczyźnie, Rzeszów: Wydawnictwo Libra, 2021.
Kolberg O., Pieśni ludu polskiego, Warszawa: Drukarnia J. Jaworskiego, 1857.
Kołomyjki bojkowskie, https://www.youtube.com/watch?v=dLPxAzCDp7E
Koprowski M., Łemkowie. Losy zaginionego narodu, Poznań: Wydawnictwo Replika, 2023.
Krasovskyi I., Chelak I., Entsyklopedycheskyi slovnyk lemkivshchyny, Lviv: Astroliabiia, 2013.
Onyshkevych M., Slovnyk boikivskykh hovirok, Kyiv: Nauk. dumka, 1984.
Prokopczak J., Bukvы maliuvanky, Litery malowanki, Warszawa: Rutenika, 1997.
Sotirov P., Języki mniejszościowe i języki narodowe w jednoczącej się Europie, „Studia Slawistyczne”, 2005, nr 6, s. 207–215.
Stefanowski P., Łemkowskie pieśni ludowe, Rzeszów: Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie, 1962.
Stefanowski P., Pieśni / Pisni, Warszawa: Tyrsa, 2019.
Stieber Z., Dialekt Łemków. Fonetyka i fonologia, „Prace Językoznawcze”, 1982, nr 97, s. 1–11.
Trudne sąsiedztwa. Z socjologii konfliktów narodowościowych, red. A. Jasińska-Kania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2001.
Turchyn Ye., Slovnyk sela Tylych na Lemkivshchyne, Lviv: Ukrainska akademiia drukarstva, 2011.
Yaniv V., Sontse y hraty, Berlin: Obrii, 1941.
Zwoliński J., Znaki czasu / signum temporis / znakы chasu, z łemkowskiego przeł. J. Merena, Koszalin: Zakłady Graficzne, 1991.
License
Copyright (c) 2026 Jolanta Kur-Kononowicz

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
