Етномовна та національна ідентичність українських мігрантів (на матеріалі творчості Марини Левицької)
Journal cover , volume 14, no. 1, year 2026, title Studia Ukrainica Posnaniensia
PDF

Ключові слова

tożsamość narodowa
dwujęzyczność
tożsamość hybrydowa
migracja
komunikacja międzykulturowa
Marina Lewycka
tożsamość etniczna

Як цитувати

Яроцька, Г. (2026). Етномовна та національна ідентичність українських мігрантів (на матеріалі творчості Марини Левицької). Studia Ukrainica Posnaniensia, 14(1), 63–77. https://doi.org/10.14746/sup.2026.14.1.4

Анотація

Przedmiotem niniejszych badań jest twórczość anglojęzycznej pisarki pochodzenia ukraińskiego Mariny Lewyckiej, która ukazuje złożoną dynamikę kształtowania się tożsamości językowej i narodowej jednostki w kontekście doświadczeń emigracyjnych. Celem analizy jest określenie, w jaki sposób dwujęzyczność, doświadczenie międzykulturowe oraz artystyczne ujęcie problematyki migracji kreują specyficzną formę hybrydowej lub wielorakiej tożsamości, łączącej ukraińskie dziedzictwo kulturowe z angielską mentalnością. W twórczości Lewyckiej odzwierciedlony jest konflikt pokoleniowy wśród emigrantów: starsze pokolenie zachowuje pamięć o Ukrainie jako o sakralnej przestrzeni przeszłości, podczas gdy młodsze pokolenie w pełni integruje się z brytyjskim społeczeństwem. Poprzez kontrast między tymi postawami autorka ukazuje, że tożsamość nie jest stanem statycznym, lecz procesem ciągłego wyboru między „swoim” a „obcym”. Wnioski z analizy wskazują, że fenomen twórczości Lewyckiej ma istotne znaczenie nie tylko w badaniach nad współczesną literaturą emigracyjną, lecz również dla rozumienia szerszych procesów globalizacji kulturowej, w ramach których kształtują się nowe typy świadomości narodowej. Jej teksty funkcjonują jako laboratorium refleksji nad tożsamością w świecie, w którym granice między narodami i kulturami stają się coraz bardziej umowne.

https://doi.org/10.14746/sup.2026.14.1.4
PDF

Посилання

Belei L., Doslidnytsia skladnosti, durosti y slabkosti, Tyzhden, 7.07.2013, http://tyzhden.ua/Culture/83083

Belimova T., Dyskurs identychnosti v bizhenskomu romani Yevhenii Kuznietsovoi „Drabyna”, „Studia Ukrainica Posnaniensia”, 2025, z. XIII/1, s. 81–96. DOI: https://doi.org/10.14746/sup.2025.13.1.5

Desiateryk D., Maryna Levytska: Moi knyzhky bilshe hluzuiut z brytantsiv, anizh z ukraintsiv, „Den”, 2011, no. 190, https://day.kyiv.ua/article/ukrayintsi-chytayte/maryna-levytska-moyi-knyzhky-bilshe-hluzuyut-z-brytantsiv-anizh-z

Devereux G., Essais d’ethnopsychiatrie Générale, Paris: Gallimard, 1970.

Douglas S.T., Narrating identity: The impact of literary reading on storied autobiographical memory development, doctoral dissertation, University of Alberta, 2019.

Drozdovskyi D., „Traktory” z nevdaloi istorii ne po-ukrainsky, https://www.vsesvit-journal.com/old/content/view/179/41/

Hnatenko P., Natsionalna identychnist ta istorychna pamiat, „Hrani”, 2018, vol. 21, no. 10, s. 164–169, http://nbuv.gov.ua/UJRN/Grani_2018_21_10_22 DOI: https://doi.org/10.15421/1718143

Horbach N., Imaholohichna vizualizatsiia Ukrainy v romani M. Levytskoi „Korotka istoriia traktoriv po-ukrainsky”, [v:] Ukrainska literatura: problemy i perspektywy, ukł. O. Ohulchanska ta in., Melitopol: Vyd. MDPU, 2020.

Horytska Yu., Zasoby vyrazhennia vtorynnoi movnoi osobystosti v anhlomovnomu khudozhnomu dyskursi, „Etnolinhvistyka. Linhvokulturolohiia”, 2013, no. 13, s. 157–161.

Iarotska G., Chikur L., Hibrydna identychnist ukrainskykh mihrantiv, „MOVA”, 2025, no. 44, s. 35–42, DOI: https://doi.org/10.18524/2307-4558.2025.44.343838

Jude A., My interview with British novelist Marina Lewycka, http://www.englishinrussia.ru/blog/marina-lewycka-interview

Kurkov A., Human traffic. Review of „A short history of tractors in Ukrainian” by Marina Lewycka, 19.05.2005, https://cutt.ly/tfUoiIS

Lechner D., Eastern European memories? The novels of Marina Lewycka, [v:] Facing the East in the West. Netherlands, eds. B. Korte, E.U. Pirker, S. Helff, Amsterdam – New York: Rodopi, 2010, s. 437–450. DOI: https://doi.org/10.1163/9789042030503_031

Levyts’ka M., Korotka istoriia traktoriv po-ukrains’ky [Short history of tractors in Ukrainian], Kyiv: Tempora, 2013.

Lewycka M., Short history of tractors in Ukrainian, London: Penguin Publishing Group, 2005.

Moss S., „Better late than never”. Interview with Marina Lewycka, „The Guardian”, 31.05.2007.

Nahorna L., Poniattia „natsionalna identychnist” i „natsionalna ideia” v ukrainskomu terminolohichnomu prostori, „Politychnyi menedzhment”, 2003, no. 2, s. 14–30, http://nbuv.gov.ua/UJRN/PoMe_2003_2_4

Narivska V., Pastoralno-idylichne perezhyvannia svitu, „Literaturna komparatyvistyka”, 2011, vyp. IV, s. 258–273.

Pidhrushna O., Spetsyfika perekladu humoru, „Science and Education a New Dimension”, 2015, III (10), s. 92–96.

Pukhonska O., Indyvid – Rodyna – Natsiia, „Studia Ukrainica Posnaniensia”, 2025, z. XIII/1, s. 31–47.

Pyrkalo S., Maryna Levytska: „Chomus isnuie ochikuvannia, shcho ukrainski avtory maiut buty strashenno serioznymy”, https://www.umoloda.kiev.ua/number/1353/164/47703/

Pyrkalo S., Maryna Levytska vpershe yide do Ukrainy, 15.07.2005, https://www.bbc.com/ukrainian/entertainment/story/2005/07/printable/050715_lewycka_ie_ukraine

Radutnyi R., Hydota po-ukrainsky, http://knyhobachennia.com/?category=3&article=108

Rebrii O., Sysa Ya., Natsionalni stereotypy yak problema perekladu, „Visnyk KhNU”, 2022, no. 95, s. 44–51. DOI: https://doi.org/10.26565/2786-5312-2022-95-06

Shum O., Avtorskyi styl M. Levytskoi, „Zakarpatski filolohichni studii”, 2022, no. 22 (2), s. 222–226.

Sydorenko O., Svii/chuzhyi prostir u romani Maryny Levytskoi, „Filolohichni nauky”, 2019, no. 30, s. 53–56. DOI: https://doi.org/10.33989/2524-2490.2019.30.188742

V Ukraini nareshti vydaly svitovyi bestseler „Korotka istoriia traktoriv po ukrainsky”, 10.07.2013, https://texty.org.ua/fragments/47060/V_Ukrajini_nareshti_vydaly_svitovyj_bestseller_Korotka-47060/

Volkovetska N., Dialoh mynuloho i suchasnoho, „Naukovi zapysky”, 2012, no. 27, s. 133–135.

Weretiuk O., Identifying the Ukrainian: Marina Lewycka’s „A Short History of Tractors in Ukrainian”, „Studia Anglica Resoviensia”, 2016, vol. 13, s. 154–164. DOI: https://doi.org/10.15584/sar.2016.13.15

Yarotska H., Maryna Levytska yak bilinhvalna movna osobystist, „Velyke i vichne…”: Mykhailo Fedosiiovych Hetmanets: materialy Vseukrainskoi naukovoi konferentsii z mizhnarodnoiu uchastiu (Kharkiv, 15–16 veresnia 2023 roku), Kharkiv: KhNPU im. H.S. Skovorody, 2023, s. 149–152.

Zhabotynska S., Dominantnist ukrainskoi movy v umovakh bilinhvizmu, „Visnyk Kharkivskoho natsionalnoho universytetu imeni V.N. Karazina”, seriia: Inozemna filolohiia. Metodyka vykladannia inozemnykh mov, 2018, vyp. 87, s. 5–19.