Folklorystyczne opisy początków świata i człowieka

Main Article Content

Tomasz Kalniuk

Abstrakt

In traditional Polish folk culture, ordinary villagers were not interested in cosmogenesis and anthropogenesis. However, local folklore provides some interesting examples of narration which revolve around the origins of the world and man. Even at the end of the 20 th century – apart from etiologic tales – Polish scholars recorded some occurrences of so-called “paradise scenes” or “heavens”. These tales or their stagings contained biblical and non-biblical messages concerning the prehistory of man.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Kalniuk, T. (2019). Folklorystyczne opisy początków świata i człowieka. Annales Missiologici Posnanienses, (23), 111-120. https://doi.org/10.14746/amp.2018.23.7
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Tomasz Kalniuk, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej

Tomasz Kalniuk, dr, etnolog i pedagog, adiunkt w Katedrze Etnologii i Antropologii Kulturowej UMK w Toruniu. Autor publikacji naukowych i popularnonaukowych z obszaru kultury i religijności (społeczności tradycyjnych i postindustrialnych), badacz procesów społecznej stygmatyzacji i kreacji obrazów obcych. Uczestnik projektów NPRH związanych z folklorem, tradycją i kulturą. Autor monografii pt. Mityczni obcy. Dzieci i starcy w polskiej kulturze ludowej przełomu XIX i XX wieku.

Bibliografia

  1. Bartmiński, Jerzy. „Niebo się wstydzi. Wokół ludowego pojmowania ładu świata.” Kultura, literatura, folklor. Prace ofiarowane Profesorowi Czesławowi Hernasowi w sześćdziesięciolecie urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej. Red. Marek Graszewicz i Jacek Kolbuszewski. Warszawa: LSW, 1988. 96-106.
  2. Błachowski, Aleksander. „Widowisko ludowe Król Herod z Ciechanowca pow. Siemiatycze.” Literatura Ludowa (1960) 2-3: 92-107.
  3. Ciszewski, Stanisław. „Lud rolniczo-górniczy z okolic Sławkowa w powiecie olkuskim.” Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej (1887) 11: 1-130.
  4. Federowski, Michał. Lud białoruski na Rusi litewskiej. Materiały do etnografii słowiańskiej. T. 1. Kraków: AU, 1897.
  5. Jan Paweł II, Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. T. 1: Chrystus odwołuje się do „początku”. Lublin: KUL, 1981.
  6. Kalniuk, Tomasz, „Głupiec/Głupcy.” Polska bajka ludowa. Słownik. Dostęp 1 marca 2018. http://bajka.umk.pl/slownik/lista-hasel/haslo/?id=65.
  7. Kalniuk, Tomasz, Mityczni obcy. Dzieci i starcy w polskiej kulturze ludowej przełomu XIX i XX wieku. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2014.
  8. Kocjan, Krzysztof. „Ludowa waloryzacja płciowości. Apokryficzne wątki w ludowej wersji historii o Adamie i Ewie.” Polska Sztuka Ludowa „Konteksty” (1992) 2: 43-44.
  9. Kolberg, Oskar. Dzieła wszystkie, Poznań–Wrocław: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1962.
  10. Krzyżanowski, Julian. Polska bajka ludowa w układzie systematycznym. T. 1-2. Wrocław: PWN, 1962-1963.
  11. Pawluczuk, Włodzimierz. „Perspektywy kultury ludowej.” Regiony (1975) 2: 25-57.
  12. Petrow, Aleksander. „Lud ziemi dobrzyńskiej, jego charakter, mowa, zwyczaje, obrzędy,
  13. pieśni, przysłowia, zagadki, itp.” Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej (1878) 2: 3- 182.
  14. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia. Red. A. Jankowski et al, Poznań: Pallotinum, 4 1991.
  15. Serafin, Ewa. „Ludowe opowiadanie ajtiologiczne.” Genologia literatury ludowej. Studia folklorystyczne. Red. Adrian Mianecki i Violetta Wróblewska. Toruń: UMK, 2002. 119-128.
  16. Simonides, Dorota. „Spór z diabłem o stworzenie człowieka.” Dlaczego drzewa przestały mówić. Ludowa wizja świata. Oprac. Dorota Simonides, Opole: Nowik, 2010.
  17. Thomas, William. Znaniecki, Florian. Chłop polski w Europie i Ameryce. T. 1: Organizacja grupy pierwotnej. Tłum. M. Metelska. Warszawa: LSW, 1976.
  18. Tokarska-Bakir, Joanna. Wyzwolenie przez zmysły. Tybetańskie koncepcje soteriologiczne. Wrocław: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, 1997.
  19. Tomicki, Ryszard. „Ludowe mity o stworzeniu człowieka.” Etnografia Polska (1980) 24, 2: 49-120.
  20. Tomicki, Ryszard. „Mit.” Słownik etnologiczny. Red. Zofia Staszczak. Warszawa–Poznań: PWN, 1987: 244-248.
  21. Tomicki, Ryszard. „Słowiański mit kosmogoniczny.” Etnografia Polska (1976) 20, 1: 47-97.
  22. Witos, Wincenty, Dzieła wybrane, t. 1: Moje wspomnienia, cz. 1. Warszawa: LSW, 1998.
  23. Zając, Paweł. „Nadprzyrodzone w kulturze ludowej.” Nadprzyrodzone. Red. E. Przybył. Kraków: UJ, 2003: 85-98.
  24. Zowczak, Magdalena. Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej. Toruń: UMK, 2013.