Abstract
The article analyses how the peace treaties concluded in Karlowitz in 1699 were reported by the French newspaper „Gazette de France”. The background to the study is the significance of the Karlowitz treaties as a turning point in relations between the Christian powers and the Ottoman Empire, as well as the growing interest of Western European public opinion in political events in Central and Eastern Europe. The aim is to reconstruct the image of political events, diplomatic negotiations and the consequences of the peace treaty as presented by the French press. Particular attention was paid to the way in which the actions of the Polish-Lithuanian Commonwealth, Austria, Venice, Russia and the Ottoman Empire were presented. The primary source was a series of editions of „Gazette de France” from 1699, which published reports from Warsaw, Vienna, Venice and other European capitals. The research method is a comparative analysis of the press reports and historical facts known from other sources. This made possible to capture the differences in the narrative and to point out the propaganda nature of individual texts. The „Gazette” conveyed information in a concise and official manner, without in-depth interpretation. It emphasised the political and economic benefits of the peace treaty, but also pointed to the difficulties in its implementation – especially the delays in the evacuation of Kamieniec Podolski and tensions in relations with the Tatars and Turkey.
References
„Gazette de France”, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Biblioteka PAN we Wrocławiu, sygn. Mf. nr 4012 i 4013.
Poselstwo Rafała Leszczyńskiego do Turcji w 1700 roku. Diariusze i inne materiały, oprac. I. Czamańska przy współpr. D. Zydorek, Leszno 1998.
Volumina legum, red. J. Ohryzko, t. VI, Petersburg 1860.
Artamonow W.A., Zwycięstwo połtawskie i unia polsko-saska, „Sobótka” 1982, nr 3–4, s. 403–411.
Chaliński S., Rzeczpospolita wenecka. Zarys dziejów i ustroju, Warszawa 1919.
Ciobanu V., Relatiile politice româno-polone între 1699 si 1848, Buçuresti 1980.
Daru P., Histoire de la Republique de Venise, t. IX, Paris 1853.
Dworzaczek W., Stanisław Małachowski [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. XIX, 1974, s. 414–415.
Dybaś B., Sejm pacyfikacyjny w 1699 r., Toruń 1991.
Felczak W., Historia Węgier, Wrocław 1983.
Galibert L., Histoire de la République de Venise, Paris 1856.
Gierowski J. A., Historia Włoch, Wrocław 1985.
Gravier G., Les frontières historiques de la Serbie, Paris 1919.
Historia dyplomacji, t. I: Do 1871 roku, red. W.M. Chwostow, Warszawa 1973.
Historia dyplomacji polskiej, t. II: 1572–1795, red. Z. Wójcik, Warszawa 1982.
Jarochowski K., Dzieje panowania Augusta II od śmierci Jana III do chwili wstąpienia Karola XII na ziemię polską, Poznań 1856.
Kołodziejczyk D., Podole pod panowaniem tureckim. Ejalet kamieniecki 1672–1699, Warszawa 1994.
Konopczyński W., Polska a Turcja 1683–1792, Warszawa 1936.
La Jonquière A. de, Histoire de l’Empire Ottomane depuis les origines jusqu ’a nos jours, Paris 1914.
Lenkiewicz W., Udział Rosji w pokoju karłowickim, „Przewodnik Naukowy i Literacki” 1901, t. XXIX, s. 1094–1095.
Opis jeograficzny i statystyczny Węgier, Siedmiogrodu, Kroacji i pogranicza wojskowego, Warszawa 1849.
Perdenia J., Stanowisko Rzeczypospolitej szlacheckiej wobec sprawy Ukrainy na przełomie XVII–XVIII w., Wrocław 1963.
Podhorodecki L., Jugosławia. Zarys dziejów, Warszawa 1979.
Stolicki J., Egzulanci podolscy 1672–1699, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 1994, nr 114, s. 5–159.
Szwagrzyk J.A., Pieniądz na ziemiach polskich X–XX w., Wrocław 1990.
Szyszkowski W., Wenecja. Dzieje Republiki 726–1797, Toruń 1994.
Wandycz P.S., Cena wolności. Historia Europy środkowo-wschodniej od średniowiecza do współczesności, Kraków 1995.
Wasilewski T., Felczak W., Historia Jugosławii, Wrocław 1985.
Wimmer J., Wojsko polskie w drugiej połowie XVII wieku, Warszawa 1965.
Wojtasik J., Przed traktatem karłowickim, „Kwartalnik Historyczny” 1970, t. LXXVII, nr 2, s. 293–307.
Wołoszyński R. W., Polska w opiniach Francuzów XVIII w., Warszawa 1964.
Wójcik Z., Bezkrólewie 1673/1674 i elekcja polska 1674 roku w relacjach „Gazette de France”, w: Między wielką polityką a szlacheckim partykularzem: studia z dziejów nowożytnej Polski i Europy, red. K. Mikulski, Toruń 1993, s. 233–252.
Życiński S., Les monnaies d'or en Pologne au XVII et XVIII s. Florin, czerwony złoty, ducat hongrois et portugal, „Balcanica Posnaniensia” 1989, t. IV, s. 329–332.
License
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 2003
OPEN ACCESS
