The return of Podolia to Poland
Journal cover Balcanica Posnaniensia. Acta et studia, volume 13, year 2003, title Balcanica Posnaniensia. Acta et studia
PDF (Język Polski)
BIBL (Język Polski)

Keywords

The Treaties of Karlowitz
Ottoman Empire
Kamianets-Podilskyi
Podolia
Stanisław Jabłonowski
Marcin Kątski

How to Cite

Stolicki, J. (2003). The return of Podolia to Poland. Balcanica Posnaniensia. Acta Et Studia, 13, 135–148. https://doi.org/10.14746/bp.2003.13.11

Abstract

In accordance with the provisions of the Treaty of Karlowitz, the Polish-Lithuanian Commonwealth regained Podolia with Kamieniec Podolski after more than 25 years of Turkish rule over the region. The aim of this article is to present the mechanisms and circumstances of the evacuation of Kamieniec by the Turkish side and the actions taken to reattach the fortress to the Polish-Lithuanian Commonwealth. The author focuses on the role of commissioners, including Hetman Stanisław Jabłonowski and Kiev Voivode Marcin Kątski, who played a key role in taking over the fortress and securing it from a military point of view. An important place is given to the analysis of the activities of local assemblies and the Sejm, especially in the context of the organisation of local administration and the staffing of the fortress. The study uses manuscript sources, including correspondence and reports from commissioners, Sejm resolutions, Sejm diaries and regional council records. The author also draws on lesser-known sources from Lviv and Kiev. The analysis shows that the process of evacuating the Ottoman troops and the takeover of Kamianets-Podilskyi by the Polish-Lithuanian side was lengthy and fraught with tension. The final handover of the fortress took place on 22 September 1699, and a day later a ceremonial Podolian regional council was held.

https://doi.org/10.14746/bp.2003.13.11
PDF (Język Polski)
BIBL (Język Polski)

References

AGAD, APP – Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Publiczne Potockich, 55, t. I; 82, t. A; 163, t. I; 163, t. II; 163a, t. 26; 163a, t. 28; 341.

AGAD, AR – Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Radziwiłłowskie, II, ks. 37; II, ks. 38; VI-II, 5la.

AP Kr., ADzT. – Archiwum Państwowe w Krakowie, Archiwum Dzikowskie Tarnowskich w AP Kr., 380 (papiery M. Kątskiego); 381 (koperta: S. Jabłonowski); 384 (koperta: Wojskowe Stefana Humieckiego); 385 (koperta 1699–1700).

B. Czart. – Biblioteka Czartoryskich; 1668; 1696; 193 nr 1; 193 nr 4; 193, nr 23; 522; 534.

BJ – Biblioteka Jagiellońska, 22436 III.

BN – Biblioteka Narodowa w Warszawie, 6649.

BUAN Lviv – Biblioteka Ukraińskiej Akademii Nauk im. W. Stefanyka we Lwowie, Fond 5 (Ossoliński): nr 261, nr 2096, nr 2096 II, nr 1254; Fond 141 (Czołowski): nr 2409.

BUW – Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, 113.

CDIAU – Centralnyj Derżavnyj Istorycnyj Archiv Ukrainy w Kijowie, Fond 38, opys 1, nr 37; Fond 38 (księgi grodzkie kamienieckie), opys 1, ks. 37; fond 254 (Tarłowie), opys 1, nr 190.

CDIA Lviv – Centralnyj Derżavnyj Istorycnyj Archiv Ukrainy we Lwowie, Fond 5 (księgi grodzkie halickie), ks. 196; Fond 9 (księgi grodzkie lwowskie), opys 1, ks. 475 (za rok 1699); Fond 132 (Kolekcja listów), nr 886.

Jabłonowski J.S., Pamiętnik Jana Stanisława Jabłonowskiego wojewody ruskiego, wyd. A. Bielowski, Lwów 1862.

Libertacja województwa i miasta Kamieńca Podolskiego, O zbiegłych poddanych tegoż województwa podolskiego [w:] Volumina legum, t. VI, Petersburg 1860.

Dybaś B., Sejm pacyfikacyjny w 1699 r., Toruń 1991.

Finkel L., Okopy Św. Trójcy, Lwów 1889.

Jarochowski K., Dzieje panowania Augusta II od śmierci Jana III do chwili wstąpienia Karola XII na ziemię polską, Poznań 1856.

Kołodziejczyk D., Ejalet kamieniecki. Podole pod panowaniem tureckim 1672–1699, Warszawa 1994.

Krykun M., K voposu zaselennosti Podolskogo vojevodstva v konce XVII v., „Annales UMCS”, sectio H: Oeconomia 1968, II, s. 119–144.

Krykun M., Materiali pro peresielennja narodnych mas z Podillija v ostannij cverti XVII st., „Naukovo-Informacijnyj Bjuleten Archivnoho Upravlinnja URSR” 1964, nr 6, s. 63–68.

Krykun M., Z istoriji mihracij naselennja na Ukrajini v druhij polovyni XVII st., „Visnyk Lvivskoho Derzavnoho Universytetu, serija istorycna” 1973, nr 9, s. 78–88.

Rolle A., Pod krzyżem, w: A. Rolle, Nowe opowiadania historyczne, Lwów 1878, s. 3–82.

Wagner M., Stanisław Jabłonowski (1634–1702), t. II: Polityk i dowódca, Siedlce 1997.

Wojtasik J., W przededniu traktatu karłowickiego. Stosunek Rzeczypospolitej i Augusta II do pokoju z Turkami, „Kwartalnik Historyczny” 1970, t. LXXVII, nr 2, s. 293–307.