Żywot i sprawy Władysława Warneńczyka w literackiej kreacji Leopolda Kielanowskiego

Abstrakt

Artykuł jest poświęcony analizie książki Leopolda Kielanowskiego Odyseja Władysława Warneńczyka, wydanej pośmiertnie w 1991 roku na podstawie audycji Radia Wolna Europa. Autor bada sposób literackiego kreowania losów Władysława Warneńczyka po bitwie pod Warną oraz problem granicy między historiografią a literaturą historyczną. Celem pracy jest ocena charakteru dzieła Kielanowskiego oraz przedstawienie mechanizmów budowania alternatywnej biografii króla. Autor wykorzystuje analizę literacką i historyczną książki, odwołując się do źródeł historycznych, legend portugalskich i tradycji związanych z postacią Henryka Allemano. W artykule wykazano, że Kielanowski, nie znajdując wiarygodnych dowodów śmierci Władysława III pod Warną, stworzył hipotetyczną opowieść o dalszych losach króla, który miał przeżyć bitwę, podróżować po Bliskim Wschodzie, a następnie osiąść na Maderze pod przybranym imieniem. Autor podkreśla, że dzieło Kielanowskiego nie spełnia kryteriów pracy naukowej, lecz stanowi przykład literatury historycznej silnie nacechowanej emocjonalnie i ideowo. Rezultaty analizy wskazują, że Odyseja Władysława Warneńczyka funkcjonuje jako literacka reinterpretacja mitu Warneńczyka, łącząca elementy historii, legendy i romantycznej wyobraźni.