Abstract
The article analyses transformations in the armament and tactics of the Polish knighthood in the first half of the fifteenth century in the context of the Ottoman threat and changes taking place in European warfare. The research problem concerns the reasons for the superiority of Ottoman forces over Christian armies and the ways in which the Polish knighthood adapted to new military realities. The aim of the study is to present the evolution of Polish weaponry and tactics and to evaluate the effectiveness of the reforms introduced. The author draws upon findings from military archaeology, the study of arms and armour, and analyses of historical sources concerning military equipment and army organization. The article demonstrates that Ottoman armies possessed an advantage thanks to their mobile cavalry, the use of composite bows, and disciplined Janissary infantry fighting in compact formations. European knighthood, based on loose lancer formations, was unprepared to fight an opponent employing rapid manoeuvres and the tactic of feigned retreat. During the reign of Władysław II Jagiełło, reforms were initiated in Poland that included the development of mounted crossbow units and infantry modelled on Hussite troops. The author also points to eastern influences visible in the armament of the Masovian and Lithuanian knighthood. The results of the analysis indicate that adapting Polish military art to the Ottoman threat was a gradual but necessary process for maintaining the state’s military effectiveness.
References
Dąbrowski J., Dzieje Europy od X w. do schyłku XIV w. [w:] Wielka Historia Powszechna. Wydawnictwo zbiorowe ilustrowane, red. J. Dąbrowski, O. Halecki, M. Kukiel, S. Lam,. t. IV, cz. 2, Warszawa 1939, s. 3–485.
Dąbrowski J., Władysław I Jagiellończyk na Węgrzech (1440–1444), Warszawa 1922.
Demel J., Historia Rumunii, Wrocław 1970.
Denkstein V., Elementy wschodnie i zachodnie w czeskim uzbrojeniu XV w. [w:] Elementy wschodnie i zachodnie w uzbrojeniu słowiańskim w średniowieczu. Seminarium w Łodzi 28–29 listopada 1972, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1973, R. 21, nr 2, s. 283–288.
Drobna Z., Durdík J., Wagner E., Kroje, zbroj a zbraně doby předhusitské a husitské (1350–1450), Praha 1956.
Durdík J., Husitské vojenství, Praha 1954.
Dziewanowski W., Uzbrojenie w rozwoju dziejowym, Lwów 1938.
Dziewanowski W., Zarys dziejów uzbrojenia w Polsce, Warszawa 1935.
Gembarzewski B., Uzbrojenie i rodzaje broni [w:] Korzon T., Dzieje wojen i wojskowości polskiej, t. III, Lwów 1923.
Górski K., Historia artylerii polskiej, Warszawa 1902.
Górski K., Historia jazdy polskiej, Kraków 1895.
Górski K., Historia piechoty polskiej, Kraków 1893.
Historia Polski, t. I: Do roku 1774, cz. 1: Do połowy XV w., red. H. Łowmiański, Warszawa 1957.
Kajzer L., Uzbrojenie i ubiór rycerski w średniowiecznej Małopolsce w świetle źródeł ikonograficznych, Wrocław 1976.
Konieczny K., Ręczna broń palna w Polsce XV–XVI w., „Muzealnictwo Wojskowe” 1964, t. II, s. 167–237.
Kozák K., Hakownice węgierskie w kolekcjach muzealnych [w:] „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1973, R. 21, nr 2, s. 315–323.
Majewski W., Teodorczyk J., Wojsko [w:] Polska w epoce Odrodzenia. Państwo, społeczeństwo, kultura, red. A. Wyczański, Warszawa 1970, s. 162–196.
Nadolski A., Grunwald 1410, Warszawa 1993.
Nadolski A., Uzbrojenie i ubiór rycerstwa polskiego w średniowieczu, Wrocław 1979.
Nowakowski A., Przyczynki do poznania tak zwanej zbroi mazowieckiej [w:] „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1973, R. 21, nr 2, s. 289–298.
Polska. Malarstwo XV wieku, Paryż 1964.
Razin E., Historia sztuki wojennej, t. II, Warszawa 1960.
Rutkowski J., Historia gospodarcza Polski (do 1864 r.), Warszawa 1953.
Skrzypek J., Bitwa pod Nikopolis 25 IX 1396, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 1937, t. 9, z. 1, s. 1–25.
Swoboda W., Warna 1444, Kraków 1994.
Sztetyło J., Rzemiosła metalowe wraz z uzbrojeniem [w:] Historia kultury materialnej Polski w zarysie, t. II: Od XIII do XV wieku, red. A. Rutkowska-Płachcińska, W. Hensel, J. Pazdur, Wrocław 1978, s. 73–108.
Thomas B., Gamber O., Schedelmann H., Die schönsten Waffen und Rüstungen aus europäischen und amerikanischen Sammlungen, Heidelberg–München 1963.
Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1350–1450, red. A. Nadolski, Łódź 1990.
Werner J., Łuk w rozwoju historycznym, Kraków 1969.
Werner J., Polska broń. Łuk i kusza, Wrocław 1974.
Żygulski Z. jr., Broń wschodnia. Turcja, Persja, Indie, Japonia, Warszawa 1983.
License
© by Adam Mickiewicz University, Faculty of History, Poznań, 1997
OPEN ACCESS
