Słowa kluczowe
Cesarstwo Rzymskie
Dunaj
pryncypat
prowincje rzymskie
cursus honorum
mobilność społeczna
historia starożytna
Jak cytować
Abstrakt
W artykule przedstawiono analizę pochodzenia geograficznego i społecznego elity senatorskiej działającej w prowincjach dolnodunajskich Cesarstwa Rzymskiego w okresie pryncypatu. Badanie obejmuje 336 osób – namiestników prowincji i dowódców legionów – na przestrzeni ponad 300 lat. Autor koncentruje się na trzech głównych zagadnieniach: reprezentatywności materiału źródłowego, pochodzeniu geograficznym oraz pochodzeniu społecznym analizowanej elity. Szczególną uwagę poświęcono problemowi niepełności źródeł epigraficznych i literackich, które w różnym stopniu dokumentują kariery senatorów. Analiza pokazuje, że prowincje dolnodunajskie miały kluczowe znaczenie militarne, co wpływało na dobór elit – preferowano osoby o doświadczeniu wojskowym. Jednocześnie widoczna jest znaczna mobilność geograficzna senatorów, a ich pochodzenie obejmuje różne regiony imperium, choć dominują obszary silnie zromanizowane. Autor podkreśla, że struktura społeczna elity senatorskiej była zróżnicowana, a dostęp do najwyższych stanowisk zależał zarówno od pochodzenia, jak i przebiegu kariery (cursus honorum).
Bibliografia
Alföldy G., Consuls and consulars under the Antonines. Prosopography and history, „Ancient Society” 1976, t. 7, s. 263–299.
Alföldy G., Die Legionslegaten der römischen Rheinarmeen, „Epigraphische Studien” 1967, t. 3.
Alföldy G., Die senatorische Kommandeure der legio VII Gemina [w:] Legio VII Gemina, León 1970, s. 385–399.
Alföldy G., Fasti Hispanienses. Senatorische Reichsbeamte und Offiziere in den spanischen Provinzen des römischen Reiches von Augustus bis Diokletian, Wiesbaden 1969.
Alföldy G., Konsulat und Senatorenstand unter den Antoninen. Prosopographische Untersuchungen zur senatorischen Führungsschicht [w:] Antiquitas, seria 1, t. 27, Bonn 1977.
Alföldy G., Römische Sozialgeschichte, Wiesbaden 1975.
Alföldy G., Senatoren in der römischen Provinz Dalmatia, „Epigraphische Studien” 1968, t. 5, s. 99–144.
Atkinson J., The Governors of Britain, „Journal of Roman Studies” 1922, t. 12, s. 60–73. DOI: https://doi.org/10.2307/296172
Balil A., Los Gobernadores de la Hispania Tarraconense durante el Imperio Romano, „Emerita” 1964, t. 32, nr 1, s. 19–34.
Birley A. R., The Roman Governors of Britain, „Epigraphische Studien” 1967, t. 4, s. 63–102.
Charles-Picard G., Nordafrika und die Römer, Stuttgart 1962.
Eck W., Beförderungskriterien innerhalb der senatorischen Laufbahn, dargestellt an der Zeit von 69 bis 138 n. Chr. [w:] Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, cz. 2, t. 1, s. 158–228. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110833133-007
Eck W., Senatoren von Vespasian bis Hadrian. Prosopographische Untersuchungen mit Einschluß der Jahres- und Provinzialfasten der Statthalter, München 1970.
Eck W., Sozialstruktur des römischen Senatorenstandes der hohen Kaiserzeit und statistische Methode, „Chiron” 1973, t. 3.
Fitz J., La carrière de Tib. Claudius Candidus, „Latomus” 1966, t. 25, s. 859–880.
Frere S., Britannia, London 1967.
Hammond M., The composition of the senate AD 68–235, „Journal of Roman Studies” 1957, t. 47, s. 74–81. DOI: https://doi.org/10.2307/298569
Jagenteufel A., Die Statthalter der römischen Provinz Dalmatia von Augustus bis Diokletian, Wien 1958.
Syme R., Tacitus, t. 1, Oxford 1958.
Thomasson B. E., Die Statthalter der römischen Provinzen Nordafrikas von Augustus bis Diocletianus, t. 1–2, Lund 1960.
Wachtel K., Die Legionslegaten der Orient-Armeen des römischen Reiches von Augustus bis Gallienus, Bonn 1987.
Wilkes J., Dalmatia, London 1969.
Winkler G., Die Reichsbeamten von Noricum und ihr Personal bis zum Ende der römischen Herrschaft, Wien 1969.
Licencja
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1995
OPEN ACCESS