Abstrakt
Artykuł poświęcony jest polityce Francji wobec wydarzeń związanych z I wojną bałkańską. Celem pracy jest określenie motywów działania francuskiej dyplomacji oraz ocena skutków konfliktu dla interesów III Republiki na Bałkanach i Bliskim Wschodzie. Autor zastosował metodę historyczno-polityczną, analizując źródła dyplomatyczne, dane gospodarcze oraz dokumenty dotyczące polityki mocarstw. Wyniki badań wskazują, że Francja była zainteresowana utrzymaniem status quo na Bałkanach przede wszystkim z powodów ekonomicznych, związanych z inwestycjami i działalnością kredytową w Turcji oraz państwach regionu. Przed wybuchem wojny Paryż podejmował działania dyplomatyczne mające skłonić państwa Ligi Bałkańskiej i Turcję do powstrzymania konfliktu. Po rozpoczęciu działań wojennych Francja starała się ograniczać własne zaangażowanie polityczne, jednocześnie przeciwdziałając wzrostowi wpływów Austro-Węgier i Włoch. Autor wykazał, że choć pozycja gospodarcza Francji na Bałkanach stopniowo słabła na rzecz Niemiec, to skutki wojny nie przyniosły jej poważniejszych strat strategicznych. Jego zdaniem francuska polityka wobec wojny bałkańskiej była podporządkowana ochronie interesów ekonomicznych i zachowaniu równowagi sił w regionie.
Bibliografia
British Documents on the Origins of the War 1898–1914, t. 9, cz. 2, red. G. P. Gooch, H. Temperley, London 1934.
Buchanan T. I. G., Memoirs (1910–1917), Paris 1925.
Carnegie Endowment for International Peace, Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars, Washington 1914.
Documents diplomatiques français (1871–1914), ser. 3, t. 1–6, Paris 1929–1933.
Grey E., Twenty-Five Years 1892–1916, New York 1925.
Poincaré R., Au service de la France, t. 2–3, Paris 1926.
Suchomlinov V. A., Vospominanija, Berlin 1924.
Taube M., La politique russe d’avant-guerre et la fin de l’empire des tsars (1904–1917).
The Statesman Yearbook 1909, red. J. Scott-Keltie, London 1909.
Aleksič-Pejkovič L., Odnosi Srbije sa Francuskom i Angleskom 1903–1914, Beograd 1965.
Batowski H., Czarnogóra a Liga Bałkańska z 1912 roku [w:] Z polityki międzynarodowej XX wieku, Kraków 1979.
Batowski H., Niepowodzenie Ligi Bałkańskiej z 1912 roku [w:] Z polityki międzynarodowej XX wieku, red. H. Batowski, Kraków 1979, s. 30–40.
Batowski H., Państwa bałkańskie 1800–1923, Kraków 1938.
Batowski H., Podstawy sojuszu bałkańskiego 1912 r., Kraków 1939.
Batowski H., Słownik nazw miejscowych Europy środkowej i wschodniej XIX i XX wieku, Warszawa 1964.
Bovykin V. I., Očerki istorii vnešnej politiki Rossii. Konec XIX veka – 1917 god., Moskva 1960.
Bovykin V. I., Russko-francuskie protivorečija na Balkanah i bližnem vostoke nakanune pervoj mirovoj vojny, „Istoričeskie zapiski” 1957, t. 59, s. 84–124.
Chreiner A., Polityka zagraniczna Niemiec 1871–1945, t. 1, Warszawa 1956.
Czubiński A., Miejsce Bałkan w polityce wschodniej imperializmu niemieckiego (1871–1918) [w:] Państwa bałkańskie w polityce imperializmu niemieckiego w latach 1871–1945, red. A. Czubiński, Poznań 1982.
Draguitch S. M., La situation internationale de la Serbie, Poitiers 1924.
Dzieduszyński H., Stan gospodarczy Turcji w 1923 r., Warszawa 1924.
Eyck E., Das persönliche Regiment Wilhelms II, Erlenbach-Zürich [b.r.w.].
Fay S. B., Les origines de la guerre mondiale, t. 1, Paris 1930.
Gerard A., La vie d’un diplomate sous la troisième République, Paris 1928.
Gozdawa-Gołębiowski J., Od wojny krymskiej do bałkańskiej, Gdańsk 1985.
Gozdawa-Gołębiowski J., T. Wywerka-Prekurat, Pierwsza wojna światowa na morzu, Gdańsk 1973.
Grabska W., Ekonomiczna ekspansja Niemiec na Wschód w latach 1870–1939, Wrocław–Warszawa–Kraków 1964.
Helmreich E. Ch., The Diplomacy of the Balkan Wars 1912–1913, Cambridge, Mass. 1938.
Jelavich Ch., B. Jelavich, The Establishment of the Balkan National States 1804–1920, Seattle–London 1977.
Koskowski B., Ostatni rozbiór Turcji, Warszawa 1915.
Krzyżanowski A., Wojna bałkańska w roku 1912/1913, Kraków 1913.
Lorey A. L., Frankreichs Politik während der Balkankriege 1912/1913, Dresden 1941.
Puto A., L’indépendence albanaise et la diplomatie des grandes puissances 1912–1914, Tirana 1982.
Rakočević N., Les relations entre le Monténégro et l’Autriche-Hongrie 1777–1914, „Istorijski zapisi” 1984, t. 37, nr 1–2, s. 55–72.
Regenten und Regierungen der Welt, II, 1492–1953, red. B. Spuler, Bielefeld 1953.
Rossos A., Russia and the Balkans, Toronto–Buffalo–London 1981. DOI: https://doi.org/10.3138/9781487580155
Tanty M., Bosfor i Dardanele w polityce mocarstw, Warszawa 1982.
Tanty M., Rosja wobec wojen bałkańskich 1912–1913 roku, Warszawa 1970.
Thaden E. C., Russia and the Balkan Alliance of 1912, Pennsylvania 1965.
Vujivić D. D., La troisième République française et le Monténégro 1871–1914, „Istorijski zapisi” 1984, t. 37, nr 1–2, s. 73–102.
Wituch T., Tureckie przemiany, Warszawa 1980.
Wiśniewski J., Rywalizacja ekonomiczna Francji i Niemiec na Bałkanach w okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej [w:] Państwa bałkańskie w polityce imperializmu niemieckiego w latach 1871–1945, red. A. Czubiński, Poznań 1982, s. 41–55.
Wiśniewski J., Wielka Brytania wobec sojuszu bałkańskiego 1911–1913 [w:] Państwa bałkańskie w polityce imperializmu niemieckiego w latach 1871–1945, red. A. Czubiński, Poznań 1982, s. 57–68.
Żebrokryckij V. A., Bolgaria vo vremia balkanskich vojn 1912–1913 gg., Kiev 1961.
Žogov P. V., Diplomatija Germanii i Avstro-Vengrii i pervaja balkanskaja vojna 1912–1913 gg., Moskva 1969.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1993
OPEN ACCESS